Begrijpelijke euroscepsis

Boeren gaan massaal stemmen maar nemen de Brusselse politiek met een korrel zout.Nog steeds gelooft een derde van de melkveehouders niet dat het na 2015 echt over en uit is met de zuivelquotering. Dat blijkt uit een enquête die Boerderij hield in de aanloop naar de Europese verkiezingen. Niks health check, niks Brussels besluit, ze geloven het gewoon niet.

Wat is hier aan de hand? Zitten deze ondernemers in de ontkenningsfase van een rouwproces? De rouw om de teloorgang van een systeem dat hen 25 jaar betrekkelijke – en betwiste – voorspoed bracht? Hebben ze nu al heimwee naar de vleespotten van Egypte, terwijl de tocht door de woestijn van de vrije markt nog moet beginnen?

In ieder geval zwelt het protest tegen de huidige treurigstemmende prijzen alleen maar aan. Nederlanders demonstreren deze week in Brussel zij aan zij met collega’s uit andere EU-landen.

Psychologie en economie spelen allemaal hun rol. Maar de vierkante weigering om aan te nemen wat er uit Brusselse kokers komt – overigens door een kwart van de varkenshouders en akkerbouwers gedeeld – zegt ook heel wat over de geloofwaardigheid van ‘Europa’.

Wanneer is een besluit echt zeker? Wanneer moet je op nieuw beleid inspelen met je bedrijfsvoering? Door ervaring wijs geworden agrarisch ondernemers weten dat knokken en lobbyen tot de laatste snik soms verrassend succesvol kan zijn. Zij weten dat je met aangekondigd overheidsbeleid pas rekening kunt houden als het echt niet anders meer kan.

Het gaat hier dus om een agrarische vorm van de wijdverbreide euroscepsis. Die vertaalt zich niet, zoals bij burgers, in een lage opkomst. Boeren weten hoe belangrijk Europa voor hen is. Ze gaan wél stemmen, ook al weten ze dat het woord ‘landbouwbeleid’ in de verkiezingsstrijd vooral gekoppeld is aan het woord ‘afbreken’. Maar over de uitkomst van politieke processen hebben ze hun eigen idee.

De weigering om te geloven dat het over en uit is met het quotum stoelt niet op feiten, maar is wel een begrijpelijke vorm van euroscepsis.