‘Angst voor het onzichtbare’

Politiek moet zich laten leiden door echt gevaar en niet door wat het meest angstaanjagend klinkt.In de jaren ‘40 van de vorige eeuw werd een wondermiddel ontdekt dat voor veel ongewenste insecten dodelijk was. Iedereen blij, even met de spuit rond en alle muggen, luizen en andere insecten verdwenen voor langere tijd. De uitvinder won de Nobelprijs. De aardappel-keverplaag in Zwitserland werd overwonnen en – niet onbelangrijk – men kreeg tyfus onder controle. De ziekte die op dat moment al bijna 10 miljoen levens had gekost. DDT was het middel dat insecten – die ziektes als tyfus en malaria overbrachten – kon uitroeien. DDT was in de jaren '40 een 'wondermiddel, maar kwam uiteindelijk in het verdachtenbankje te staan. Nu gebeurt hetzelfde met glyfofaat. Maar doordat de focus zo op het middel ligt, gaan de voordelen en het doel ervan in de discussie verloren.Niemand had echter nog gehoord van secuur afgemeten hoeveelheden en gecontroleerde toepassing. Met als gevolg dat de negatieve bijwerkingen van het middel te groot werden. De milieubewegingen deden hun werk goed. Zij wisten zoveel angst aan te wakkeren voor het ‘onzichtbare’ middel dat de voor- en nadelen niet meer afgewogen werden. Zelfs toen de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) in 2006 concludeerde dat in het geval van malariabestrijding de kwaal erger was dan het middel en DDT daarvoor toegestaan zou moeten worden, bleef de nuance over het middel uit de milieubeweginghoek uit. Herhaling van zetten met glyfosaatDezelfde discussie voeren we nu over glyfosaat. Het verschil is dat wij veel meer kennis hebben over gebruik en controle. Volgens het Wereldvoedselprogramma van de Verenigde Naties sterven ieder jaar 3,6 miljoen kinderen onder de 5 jaar door ondervoeding of eenzijdige voeding. De Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties – FAO – stelt dat meer dan een half miljard mensen voedselzekerheid missen. 3,6 miljoen doden en 500 miljoen mensen zonder voedselzekerheid tegenover nul bekende sterfgevallen door bestrijdingsmiddelen die via voedsel in ons lichaam terechtkomen. Wereldwijd verliezen wij gemiddeld 40% van iedere oogst door ziekte, insecten, schimmels of onkruidNiet het aantal daadwerkelijke doden lijkt de wetgeving te bepalen, maar de mate van angst voor het onbekende. Wereldwijd verliezen wij gemiddeld 40% van iedere oogst door ziekte, insecten, schimmels of onkruid. Dit percentage loopt zonder effectieve gewasbestrijdingsmiddelen op tot 70%.Door angst regerenBeslissen over voedselzekerheid vanuit het veilige, rijke Westen is blijkbaar een lastige opgave. Er zijn genoeg partijen die continu proberen door angst te regeren. Ze waarschuwen ons voor natuurrampen en ziektes die misschien komen en sluiten de ogen voor de rampen die er nu zijn. De politiek moet zich laten leiden door daadwerkelijk gevaar en niet door de verhalen die het meest angstaanjagend klinken. Het leven is nu eenmaal geen sprookje.Leonie Bosch is melkveehouder en is als onderwijskundige werkzaam bij Universiteit Twente.