Als de onderwereld je erf op rijdt

Een drugslab in je verhuurde schuur of chemicaliën in je mestkelder? Ook al heb je er niets mee van doen, als eigenaar ben je al snel toch verantwoordelijk.Het is februari 2020 als een middenklasser het erf van een veehouder in een dorp in de Brabantse gemeente Bergen op Zoom oprijdt. Een Belgische ondernemer in de evenementenbranche stapt uit en zegt dat hij een maandje een schuur wil huren om tenten in schoon te maken en op te slaan vlak voor het seizoen begint. Het verhaal klinkt plausibel, er wordt een contract opgesteld en de Belg geeft een kopie van zijn id-bewijs af. Krap een week of drie later wordt de boer van zijn bed gelicht door de politie. Die nacht rolt een arrestatie-eenheid in de loods een cokewasserij op. Voor de betreffende boer, die verdachte was in de drugszaak, liep de zaak in januari af met een vrijspraak. Maar hij heeft emotioneel nog veel last van de zaak, zegt zijn advocaat Adam Doesburg, reden ook waarom hij het woord voert. In de loods lag karton waarin coke zat verwerkt. “Er zijn sporen van coke in de loods aangetroffen, maar geen grote hoeveelheden”, zegt de raadsman. Het was voor zijn cliënt voor het eerst dat hij de term ‘cokewasserij’ hoorde.Opletten en uitkijken► Let vooral op bij verhuur van bedrijfsgebouwen. Is daar een mestkelder? Sluit hem goed af met een metalen luik en stevig slot. Zorg ook dat hij leeg is.
► Geur van anijs kan duiden op een illegaal lab.
► Controleer het erf van een leegstaand pand regelmatig.
► Kijk uit bij verhuur: laat de huur via de bank betalen, stel een huurcontract op, vraag een identiteitsbewijs van de huurder en een uittreksel van de Kamer van Koophandel.
► Wees alert op onbekenden die mogelijk voorverkenning doen op je erf, om te kijken of ze later terug kunnen komen om drugsafval te dumpen. Noteer kentekens, maak gebruik van buurtpreventie via WhatsApp.Controleer je erfHet aantal ontdekte drugslaboratoria in ons land stijgt al jaren, blijkt uit cijfers van de politie. In 2019 werden 90 labs en 85 opslaglocaties ontdekt. Hiervan stonden de meesten in het zuiden en oosten van het land. Afgelegen erven op het platteland zijn populair. Van het lab op zijn erf heeft de Brabantse boer niets gemerkt. “De deur van de loods staat op zo’n 100 meter van de voordeur van zijn huis”, zegt Doesburg. De verdenking in de strafzaak zette de financiering van het bedrijf van de veehouder op het spel, zo liet de bank doorschemeren. Wat had hij achteraf anders moeten doen? “Je moet actie ondernemen om te voorkomen dat daar strafbare feiten worden gepleegd. Doe je dat niet, dan kun je op basis van nalatigheid strafrechtelijk veroordeeld worden”, legt de advocaat uit. Zorg ervoor dat je de schuur nog in kuntEen huurcontract opstellen is een pré, net als het overlegd krijgen van een kopie van het identiteitsbewijs van de huurder en, als die een bedrijf heeft, een uittreksel van de Kamer van Koophandel. De huur moet zoveel mogelijk via de bank gaan. “Zorg ervoor dat je de schuur nog in kunt en controleer wekelijks.” Dit sluit niet uit dat er geen dingen gebeuren die het daglicht niet kunnen verdragen, maar wel dat je wordt vervolgd. “Door niet te controleren kun je als medeplichtige worden gezien.” _{Lees verder onder de foto.} Mestkelder van een leegstaande stal is vervuild met drugsafval en wordt leeggepompt. - Foto: Bert JansenControlerondjeDat de eigenaar regelmatig een controlerondje op zijn erf moet maken, bleek ook uit de zaak rond een op 10 april 2019 aangetroffen drugslab in een varkensschuur in Borger-Odoorn. De boer zei van niets te weten, maar de gemeente grendelde het erf af voor een halfjaar. Het was het eerste drugslab in deze gemeente en ze wilde een voorbeeld stellen. Bijkomend argument was de aangetroffen vervuiling in een sloot die gesaneerd moest worden. “Van eigenaren wordt verwacht dat zij zich tot op zekere hoogte informeren over het gebruik dat van een pand wordt gemaakt”, reageerde de rechter in het door de boer verloren kort geding in de zomer van 2019. In maart 2020 werd op een boerderij bij het Utrechtse Overberg een lab met 1,5 miljoen xtc-pillen ontdekt. De strafzaak loopt nog, de bodem bleek ernstig vervuild met chemicaliën en de opruimkosten worden in de tonnen geschat. Kosten die de gemeente ook hier bij de boer neerlegt.PrachtbedragHendry van Ittersum stopte in 2016 met boeren en werd erfcoach in Twente. Hij is een vertrouwenspersoon op het platteland en merkt dat vooral agrariërs in financieel zwaar weer een potentiële prooi van de onderwereld zijn. Een boer vertelde hem hoe op een dag een man zijn erf op liep, naar een schuur keek en voor zijn neus uitrekende hoeveel wietplanten hij daarin kwijt kon. En hij bood meteen een prachtbedrag voor de huur. Waarom kwam de potentiële wietkweker juist op deze boer af? “Hij had zijn bedrijf al beëindigd en had zijn schuren leeg staan. En dat was in de regio bekend.” Volgens Van Ittersum weten criminelen donders goed wat er speelt op het platteland.Bestelwagen reed gewoon het terrein op en pompte de chemicaliën in de mestkelder Verontreinigde mestSinds mei 2020 worden kosten van gedumpt drugsafval op particuliere terreinen vergoed. Maar dergelijke dumpingen komen steeds minder vaak voor, blijkt uit cijfers van de politie. Van 292 dumpingen in 2018 ging het naar 191 het jaar er op. Een manege-eigenaar in Sneek werd afgelopen jaar geconfronteerd met een andere manier van drugs dumpen. De stallen werden vanaf januari 2020 verhuurd en een maand later bleek er een drugslab in te zitten en de mest in de kelder bleek met drugschemicaliën verontreinigd. In de lopende rechtszaak wil de gemeente dat de boer het opruimen betaalt. Adviseur lokale veiligheid Paul van der Weiden van het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV) kent meerdere gevallen van mestkelders waar chemicaliën in gedumpt zijn. “Vaak van een lab in de directe nabijheid, maar in een enkel geval reed er gewoon een bestelwagen het terrein op en pompte de chemicaliën in de mestkelder.” Dan is er eerst een voorverkenning geweest, vaak onder het de dekmantel van handelaren op zoek naar oud ijzer op een erf. Een belangrijke tip van Van der Weiden: noteer kentekens en deel ze in de plaatselijke WhatsApp-groep. Hij kent een geval waarbij een boer inderdaad met zo’n voorverkenning te maken kreeg. “Nadat de politie was getipt bleken het heren die inderdaad te maken hadden met drugscriminaliteit.” Metalen luikHoe voorkom je zoiets als je een erf met mestkelder verhuurt? “Zet er een metalen luik met een stevig slot op of zorg gewoon dat deze leeg is en dat het regenwater er niet makkelijk in loopt.” Een kelder die opeens gevuld is, valt sneller op. Bij cokewasserijen en crystal meth-labs worden vaak Zuid-Amerikanen ingeschakeld vanwege hun kennis. Deze mannen worden vaak in de loods gehuisvest dus let op bedden of een aan- en afvoer van eten voor die mannen, zegt Van der Weiden. Een anijsgeur verraadt ook een lab. Boven alles: laat je informeren, zegt hij. Het CCV houdt regelmatig informatieavonden. “Na zo’n avond valt vaak op dat het aantal anonieme meldingen van verdachte praktijken in zo’n regio stijgt.”Inventaris uit illegaal drugslab. Hier gefotografeerd bij een voorlichtingsproject over drugscriminaliteit. - Foto: Henk Riswick