Afrikaanse varkenspest overvalt België

Vanuit het niets zit Afrikaanse varkenspest in België. De onzekerheid en angst onder varkenshouders is groot. Zij weten niet of meer zwijnen zijn besmet en hoe het verdergaat met de vleesexport.“Het is geen comfortabele situatie voor de varkenshouders”, zegt Wouter Wytynck, adviseur dierlijke veredeling van de Belgische Boerenbond. Wytynck legt uit dat de vondst van Afrikaanse varkenspest in de Waalse provincie Luxemburg zorgt voor grote onzekerheid bij varkenshouders in heel België. In de gemeente Étalle zijn donderdag 13 september 2 wilde zwijnen gevonden die besmet bleken met virus. In dat deel van België zitten alleen kleinschalige varkensbedrijven en een paar biologische bedrijven met uitloop. Het risico dat de ziekte een varkensbedrijf treft, is daarom nog beperkt. Niettemin zit de angst er in en is de onzekerheid groot bij de Belgische varkenshouders.Wilde zwijnen vormen een groot risico omdat ze Afrikaanse varkenspest snel kunnen verspreiden. De varkenssector pleit voor jagen. - Foto: ANPFAVV houdt exportcertificaten tegen het lichtWat het gevolg is voor de Belgische varkensvleesexport is nog onduidelijk. Het Federaal Agentschap voor de veiligheid van de voedselketen (FAVV) – de Belgische NVWA – houdt de exportcertificaten voor de diverse landen tegen het licht. Het venijn zit vaak in de formulering of details van zo’n certificaat als export naar bepaalde landen wel of toch niet stil komt te liggen. De Belgen gaan er echter wel van uit dat er niet EU-landen zijn de hun grenzen sluiten voor Belgisch varkensvlees. Op de website van de Boerenbond staat dat de gevolgen groot kunnen zijn.Lees de maatregelen van het FAVV tegen AVPExport naar Nederland en Duitsland ligt stilDe export van levende varkens naar Nederland en Duitsland ligt vrijdag 14 september wel stil, vertelt Wytynck. Hij hoorde dat van zijn achterban. De slachterijen in Duitsland en Nederland willen eerst meer duidelijkheid over de ontwikkeling van de ziekte in België, voor ze varkens laten komen. De varkensboeren in de 10-kilometerzone zitten voorlopig ook op slot. Zij mogen alleen varkens leveren na een inspectie door het FAVV. Als de varkens gezond blijken te zijn, mogen ze naar een daarvoor aangewezen slachterij.België verliest AVP-vrije statusWat wel zeker is, is dat België zijn Afrikaanse varkenspest vrije-status verliest. Volgens Paul Cerpentier, ondervoorzitter van het Algemeen Boerensyndicaat, duurt het 24 maanden voordat België deze status weer terugkrijgt, mits geen nieuwe gevallen van Afrikaanse varkenspest naar buiten komen.In Nederland nog geen extra maatregelenDe vondst van het Afrikaanse varkenspestvirus in België is voor de Nederlandse varkenshouderij reden om samen met het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit om tafel te gaan. Dat gebeurde vrijdagochtend 14 september. Daar zat naast het ministerie onder meer de POV aan tafel, de Gezondheidsdienst voor Dieren, dierenartsencollectief KNMvD en handelskoepel Vee&Logistiek. Het resultaat van het overleg is samengevat dat alle bestaande afspraken omtrent Afrikaanse varkenspest zijn herbevestigd en iedereen is gevraagd zijn verantwoordelijkheid te nemen. Dat verklaart een woordvoerder van het ministerie. Extra maatregelen om de ziekte buiten Nederland te houden, zijn vooralsnog niet genomen. Wel laat landbouwminister Carola Schouten blijken de risico’s van Afrikaanse varkenspest niet te onderschatten. Als de Afrikaanse varkenspest overslaat naar Nederlandse varkenshouderijen, kan dat volgens haar een ’enorme impact’ hebben. Ze staat daarom in nauw contact met haar Belgische collega. Het is belangrijk dat alle regels worden nageleefd en dat informatie wordt uitgewisseld, zegt Schouten.In Duitsland wordt volop gewaarschuwd geen etensresten achter te laten op parkeerplaatsen. Dit bord hangt langs de A2 bij Hannover. - Foto: Judith WaningeWilde zwijnenHet meest voor de hand ligt dat het virus door menselijk handelen in België terechtkomt. Desondanks spelen wilde zwijnen een rol in de verspreiding van het virus, zodra deze besmet zijn en soortgenoten aansteken. Daarom roept de POV opnieuw op de zogeheten nulstand te handhaven. Dus geen zwijnen te tolereren in Nederland, buiten de daarvoor aangewezen gebieden. De POV wil dat dit beleid door alle provincies uniform wordt uitgevoerd. Dit minimaliseert de kans dat wilde zwijnen de ziekte verslepen en dit naar een varkensbedrijf brengen.In België is de angst onder varkenshouders voor wilde zwijnen niet minder dan in Nederland. Daar pleit het Boerensyndicaat ook voor afschieten. Cerpentier wil de zwijnen in de bufferzone isoleren en schieten. Hij hoopt dan dat het virus zich niet verder verspreidt door toedoen van de zwijnen.Het is vooralsnog onduidelijk hoe het virus in België is beland. Ook is het onduidelijk of nog meer besmette zwijnen rondlopen, of al dood zijn. Daarom is de algemene oproep van alle betrokkenen om erg voorzichtig te zijn, zodat het virus zich niet verder verspreidt.België exportlandDe Belgische varkenshouderij is net als de Nederlandse sterk exportafhankelijk. Volgens Hendrik Vandamme van het Algemeen Boerensyndicaat is twee derde van de varkensvleesproductie bestemd voor export. Het virus is gevonden in Wallonië. Het gros van de varkens zit in Vlaanderen. Een paar cijfers: omvang varkensstapel: 6,11 miljoen dierenvarkensslachtingen in 2017: 10,95 miljoentotale jaarlijkse varkensvleesexport: 800.000 tonvarkensvleesexport naar niet EU-landen: 93.664 tonBelgen krijgen hulp om virus te stoppenEen team van deskundigen gaat dit weekend helpen om ervoor te zorgen dat de Afrikaanse varkenspest zich niet uitbreidt in België. De hulp komt op verzoek van de Belgen. Dat meldt de Europese Commissie, die in nauw contact staat met de Belgische overheden.In de bossen bij Étalle, niet ver van Luxemburg en Frankrijk, werd donderdag het zeer besmettelijke virus vastgesteld bij 2 wilde zwijnen. Er is een beschermingszone ingesteld van 10 kilometer en er zijn monsters genomen bij 67 varkensbedrijven in de regio. Er zijn ook een paar biologische bedrijven in het gebied.Wellicht nemen de autoriteiten nog extra maatregelen. Het EU-draaiboek voorziet in een jachtverbod en beperking van de toegang tot het besmette gebied. Bij patrouilles aangetroffen karkassen moeten worden getest op de ziekte. EU-commissaris Andriukaitis (Gezondheid) bespreekt de kwestie maandag met Belgische ministers. Nederland houdt de situatie nauwlettend in de gaten.Het Algemeen Boerensyndicaat laat weten dat zij willen weten waar de besmetting vandaan komt. Zij pleiten ook voor het afschieten van de wilde zwijnen in de bufferzone rond het besmette gebied, dat zelfs doorloopt tot net over de grens in Frankrijk.