‘Aandeel in consumenten-euro zegt niet alles’

Minister Carola Schouten heeft onlangs gesuggereerd om in advertenties te laten zien wat de boer voor zijn product krijgt bij diverse supermarkten.Dat meldde Boerderij in september. Dat wordt een hele exercitie, al was het maar omdat er bij de meeste producten heel wat schakels zitten tussen primaire producent en supermarkt. Bovendien varieert het producentenaandeel sterk, zowel tussen de afzonderlijke voedingsmiddelen als in de loop van de tijd. Het zal daarom niet meevallen om de vraag of de ene supermarkt beter voor de boer is dan de andere, correct te beantwoorden.Aandeel producent geleidelijk gedaaldOp lange termijn bezien is het producentenaandeel in de consumenteneuro geleidelijk gedaald. Rond 1960 was het voor alle voedingsmiddelen samen circa 40%, maar aan het eind van de vorige eeuw nog maar zo’n 20%. Recentere cijfers kon ik niet vinden, maar ik vermoed dat er sindsdien niet veel is veranderd.
_{Lees verder onder de foto}De prijzen van agrarische producten zijn achtergebleven bij die van bewerkte producten. - Foto: ANPEr zijn ten minste 2 oorzaken voor de daling van het producentenaandeel: de consument koopt steeds meer bewerkte producten en de prijzen van agrarische producten bleven achter bij die van voedingsmiddelen. Dat hoeft geen probleem te zijn, mits de productiviteit in de primaire sector sneller toeneemt dan elders. Overigens lopen de agrarische prijzen dooreen genomen de laatste 15 à 20 jaar, anders dan in het verleden, heel aardig in de pas met de consumentenprijzen van voedingsmiddelen.Haalt producent een redelijk inkomen?Uiteindelijk gaat het niet om het aandeel van de producent in de consumenteneuro, maar om de vraag of hij een redelijk inkomen haalt. Het globale beeld is niet slecht; althans volgens Wageningen Economic Research (WER, voorheen LEI) en statistiekbureau CBS waren de agrarische inkomens in doorsnee de laatste 5 jaar duidelijk hoger dan aan het begin van deze eeuw. Wel worden de schommelingen groter en nemen de onderlinge verschillen toe. Zo vertoont het percentage bedrijven dat onder de zogenoemde lage-inkomensgrens zit eerder een stijging dan een daling, ondanks het hogere gemiddelde inkomen. Die twee problemen – toenemende fluctuaties en groter wordende verschillen – los je echter niet op met lijstjes met het aandeel van de producent in de consumenteneuro.