Varkenshouderij

Achtergrond

Snel afscheid van grote groep vleesvarkens

Johan van Meer zag de voordelen van vleesvarkens in grote groepen. Maar omdat resultaten achterbleven, maakte hij na 2 jaar alweer reguliere groepen.

In de vleesvarkensstal van Johan van Meer doen nog een paar details herinneren aan de situatie voor de ombouw naar kleinere groepen. Zo zijn luchtinlaatkleppen niet echt gangbaar in traditionele stallen, en in de muren zijn gaten van de voersteekleidingen zichtbaar. Verder lijkt het op het eerste gezicht een gewone vleesvarkensstal. Twee jaar geleden liepen hier echter nog vleesvarkens in groepen van 495 varkens op basis van 0,72 vierkante meter per varken. In totaal had hij 6 van deze afdelingen.

Lagere bouwkosten

Van Meer had een aantal redenen om voor grote groepen te kiezen. “Op de eerste plaats ziet het er mooi uit, je kunt zo’n stal aan elke burger laten zien.” Daarnaast liggen de bouwkosten een stuk lager dan bij traditionele bouw. Door veel eigen arbeid heeft de stal circa € 350 per plaats gekost, inclusief luchtwasser en brijvoerinstallatie.

De vleesvarkens van Johan van Meer verblijven in gangbare hokken. Twee jaar geleden liepen hier nog varkens in de grote groep. - Foto's: Bert Jansen
De vleesvarkens van Johan van Meer verblijven in gangbare hokken. Twee jaar geleden liepen hier nog varkens in de grote groep. - Foto's: Bert Jansen

Een ander voordeel zag hij in het automatisch selecteren van slachtrijpe vleesvarkens en secuur voeren. Op termijn zou het mogelijk zijn vleesvarkens individueel te volgen, wat big data voor verdere analyses oplevert.

Goede luchtverdeling lastig in grote ruimtes

Bij het maken van de bouwplannen zijn met adviseurs de kritische punten langsgelopen. Omdat er nog weinig stallen met grote groepen in Nederland staan, zijn de kennis en de ervaring beperkt. “We zijn in België en Duitsland naar bedrijven geweest. Dat zag er allemaal prima uit, maar het is heel lastig om betrouwbare cijfers te krijgen. Verder dan ‘het gaat wel goed’ komen ze vaak niet.”

De technische resultaten in de aangepaste stal vlogen omhoog. Van Meer verwacht daardoor de ombouw in 2 jaar terug te verdienen.
De technische resultaten in de aangepaste stal vlogen omhoog. Van Meer verwacht daardoor de ombouw in 2 jaar terug te verdienen.

Qua indeling maakte hij een opzet met telkens een grote en kleinere afdeling bij elkaar. In de kleine afdeling bleef de restgroep zitten. Na vertrek van de laatste varkens werd deze ruimte bij de grote afdeling getrokken. Op die manier blijft de omzetsnelheid voldoende hoog. Een goede luchtverdeling is lastig in de grote ruimtes. Daarom is gekozen voor inlaatventielen met directe lucht van buiten. Over de hokindeling is goed nagedacht en vooral de plaats van de dichte vloer en de voerbakken.

Onrust en stress door de beren

Ondanks de goede voorbereiding ging het al vanaf de eerste ronde mis: door de beren was er veel onrust en stress in de groep. De dichte vloeren raakten vervuild met een slecht klimaat tot gevolg. “We moesten daardoor eigenlijk harder ventileren, maar dat gaf vanwege de inlaatventielen risico op klimaatproblemen.”

‘Ik had meer werk met het corrigeren van de fouten dan het systeem aan arbeidsvoordeel opleverde’

De automatische selectie werkte niet goed, waardoor varkens soms niet of juist ten onrechte in het afleverhok werden gezet. Het mag duidelijk zijn dat handmatig varkens uit de groep halen niet echt handig is. “Ik had meer werk met het corrigeren van de fouten dan het systeem aan arbeidsvoordeel opleverde.”

Technische resultaten bleven achter

De technische resultaten bleven met 750 gram groei en een voerconversie tot 2,85 ver achter bij de prognose. “Ik wilde het wel even aankijken, het is ook een leerproces. Ook zijn gaandeweg dingen aangepast.” Zo is de toegankelijkheid van de voerplaatsen verbeterd en is aan het rantsoen gesleuteld om de varkens rustiger te krijgen. Maar ook in de volgende koppels konden de resultaten niet tippen aan die van dezelfde varkens in de niet-verbouwde stal. Over het jaar 2014 berekende hij een voerkostennadeel van € 70.000 ten opzichte van soortgelijke bedrijven.

De directe luchtinlaat herinnert nog aan de tijd dat hier grote groepen vleesvarkens stonden. Het klimaat moet nog beter.
De directe luchtinlaat herinnert nog aan de tijd dat hier grote groepen vleesvarkens stonden. Het klimaat moet nog beter.

45 varkens per 2 hokken

Na 2 jaar aanmodderen was Van Meer het helemaal zat en besloot tot rigoureuze maatregelen: ombouw naar kleinere hokken van 45 varkens per 2 hokken inclusief een plateau. In het puttenplan was er al rekening mee gehouden, maar hij heeft driekwart van de roosters opnieuw in handen gehad. In totaal schat de ondernemer € 150.000 geïnvesteerd te hebben in de ombouw, exclusief eigen arbeid. Een tweedehands brijvoerinstallatie drukte de kosten enigszins; plateaus maken de investering wat duurder. Van Meer verwacht het kostenvoordeel van de eerste bouw kwijt te zijn.

Naam: Johan van Meer (39). Plaats: Hapert (N.-Br.). Bedrijf: circa 4.100 vleesvarkens op twee locaties naast elkaar waarvan 2.850 varkens op de thuislocatie op brij en 1.350 op droogvoer. De laatste worden gevoerd in de brijvoerinstallatie. De biggen zijn een kruising van een TN70 en Tybor G. De varkens worden geslacht bij Van Rooi Meat binnen het Beter Leven-concept. Van Meer heeft een handelsbedrijf in landbouwmachines met import uit Tsjechië en Frankrijk. Het bedrijf telt 1 medewerker.
Naam: Johan van Meer (39). Plaats: Hapert (N.-Br.). Bedrijf: circa 4.100 vleesvarkens op twee locaties naast elkaar waarvan 2.850 varkens op de thuislocatie op brij en 1.350 op droogvoer. De laatste worden gevoerd in de brijvoerinstallatie. De biggen zijn een kruising van een TN70 en Tybor G. De varkens worden geslacht bij Van Rooi Meat binnen het Beter Leven-concept. Van Meer heeft een handelsbedrijf in landbouwmachines met import uit Tsjechië en Frankrijk. Het bedrijf telt 1 medewerker.

Maar het is het hem dubbel en dwars waard; de eerste ronde ging direct een stuk beter en in 2017 lag de groei al op 800 gram per dag bij een voerconversie van 2,54. “Het is vooral belangrijk dat het streefniveau van voerkosten per kilo groei is behaald.” Die lagen in 2017 op € 0,544, exclusief btw. Hij verwacht de kosten van de ombouw in 2 jaar te hebben terugverdiend. “Ik ben blij dat ik geen 10 jaar heb gewacht. Dan kon het misschien niet eens meer.” Toch ziet Van Meer nog wat verbeterpunten, zoals het voorverwarmen van de binnenkomende lucht zodat de minimumventilatie wat hoger kan.

Klaar met grote groepen

Na zijn avontuur is Van Meer klaar met grote groepen. Toch gelooft hij best dat andere ondernemers er wel mee kunnen werken, zeker in het buitenland. “Met borgen in plaats van beren en een volledig roostervloer kan het best goed gaan. Maar onder de Nederlandse omstandigheden raad ik het iedereen af.” De ondernemer adviseert kritisch te zijn op mooie verhalen van commerciële partijen. Hoe jammer ook, want hij ziet nog steeds voordelen van het houden van grote groepen vleesvarkens.

Naast het varkensbedrijf heeft Van Meer circa 40 hectare grond waar hij suikerbieten, aardappelen, zaaiuien, wintertarwe en mais teelt.
Naast het varkensbedrijf heeft Van Meer circa 40 hectare grond waar hij suikerbieten, aardappelen, zaaiuien, wintertarwe en mais teelt.

Of registreer je om te kunnen reageren.