5 reacties

‘De kringloop van de economie sluiten’

Iedereen lijkt blij met de landbouwvisie van minister Schouten. Maar de echte knelpunten moeten nog worden ingevuld. De wereldmarkt kan niet de leidraad blijven.

Er werd reikhalzend uitgekeken naar de visie op landbouw van minister Schouten. Het was een goed geregisseerde bijeenkomst, een gedegen presentatie van de minister en er kwamen vele positieve reacties.

Visie is een erkenning

Ook ik heb de minister gecomplimenteerd met deze mijlpaal. De analyse klopt en ook de conclusie dat de landbouw anders moet, snijdt hout. Vanuit het Louis Bolk Instituut werken wij al meer dan 40 jaar samen met boeren aan het sluiten van kringlopen, de rol van biodiversiteit in de landbouw, de integratie van natuur en landbouw, de kwaliteit van ons voedsel en de invloed op onze gezondheid. Wij zien de visie als een erkenning van onze systeemaanpak en praktijkgerichtheid, die terug te vinden is op onze vernieuwde website.

De visie helpt niet bij de vraag of je fosfaatrechten moet kopen of niet

Iedereen lijkt blij met de visie en daarin schuilt mogelijk ook het gevaar. De echte knelpunten komen namelijk pas boven bij uitvoering en implementatie. De boeren, de belangrijkste betrokkenen, zijn nog stil en afwachtend: zij zien niet direct wat deze visie betekent voor de problemen van vandaag. De visie helpt niet bij de vraag of je fosfaatrechten moet kopen of niet.

Geen duidelijke grenzen en doelen

Als we de visie kritisch bekijken dan zien we een aantal punten van zorg. Zo worden er geen duidelijke grenzen en doelen gesteld aan de productie vanuit de natuur, klimaat en leefomgevingskwaliteit. Doel- in plaats van middelvoorschriften geven de boer de gewenste duidelijkheid en ondernemersvrijheid. Verder wordt er geen relatie gelegd tussen gezond voedsel en gezondheid en dat is een gemiste kans. Dankzij het denken vanuit gezondheid voor mens, dier en milieu kun je tot herwaardering van grondgebonden voedsel komen, wat zich vertaalt in hogere prijzen voor de boer. Expliciet wordt ingezet op ‘bewerkte’ dierlijke mest als vervanging voor kunstmest. Wat is er mis met wat de koe aan mest produceert als je dat gescheiden opvangt?

Gebruik maken van ecologie

Kringlopen sluiten wordt in deze visie voornamelijk gezien als het hergebruik van grondstoffen als stikstof en fosfaat op verschillende schalen. Maar in onze optiek is de kringloop sluiten ook bij uitstek gebruik maken van de ecologie.

De agrobiodiversiteit zou veel meer gebruikt moeten gaan worden en dat vergt een verbreding van de kringlooplandbouw

Dat betekent in praktijk dat je bacteriën en schimmels gebruikt om het stikstofleverend vermogen van de bodem te vergroten; dat je wormen stimuleert om organisch restmateriaal geschikt te maken voor het bodemleven, dat je insecten inzet voor ziekte- en plaagbestrijding, en de bijen voor bestuiving en ga zo maar door. Deze agrobiodiversiteit zou veel meer gebruikt moeten gaan worden en dat vergt een verbreding van de kringlooplandbouw. Dat is wat we natuurinclusief noemen: gebruiken van ecologie in de landbouw.

Wereldmarkt vormt belemmering

Bovendien wordt in de visie de wereldmarkt als leidraad genomen. Wij zien niet hoe een landbouw in balans met natuur en landschap gecombineerd kan worden met productie voor de wereldmarkt.

Er lekt te veel geld weg van de boer en zijn directe omgeving via grote bedrijven naar het buitenland en naar andere sectoren

Onze hele economie zou meer gebaseerd moeten zijn op het sluiten van kringlopen, wat door het vrijemarktdenken sterk wordt belemmerd. Er lekt te veel geld weg van de boer en zijn directe omgeving via grote bedrijven naar het buitenland en naar andere sectoren. De waarde van producten wordt nu bepaald door de wereldmarkt. Een kringloopeconomie daarentegen gaat uit van waardecreatie door afzet op regionale markten. Het levert een bijdrage aan onze gezondheid en beheer van bodem en landschap, waarbij slechts een deel van de kwaliteitsproducten voor de export bestemd is.

Collectieve verantwoordelijkheid

In onze visie kunnen boeren en burgers in de regio zo samen profiteren en waarderen ze elkaar daardoor ook meer. Ons staat een samenwerking voor ogen tussen boeren, provincie, waterschappen, natuurorganisaties, drinkwaterbedrijven, industrie, en burgers in regionale coöperaties. Met de natuur en kringlopen als basis voor de landbouw en collectieve verantwoordelijkheid voor de economie, het landschap en de bodem zorgen we er zo samen voor dat we praktische invulling geven aan de visie van de minister: het sluiten van economische, ecologische en nutriëntenkringlopen.

Laatste reacties

  • Alco

    Als je de kop leest denk je.
    "Die begrijpt hoe belangrijk de landbouw is in onze economie".
    Maar nee hoor. Het is een pleidooi voor uitputting van onze bodem.

  • Bennie Stevelink

    Jan Willen Erisman schetst een paradijselijke wereld. Hoe realiseren we dat? Wat moet daarvoor allemaal aangepast worden?
    Ieder voordeel heeft een nadeel. Welke belangen moeten ingeleverd worden door boeren en burgers om dit te realiseren?

  • farmerbn

    Volgens mij wil hij een heel hoog hek rondom zijn regio zodat de boze wereld geen goedkope producten kan inbrengen. Iedereen mag dromen maar heel realistisch is het allemaal niet.

  • Alco

    "Zentsbeheer.
    Toch wil ik een opmerking maken bij het uit betalen van een eerlijke prijs.
    Ik zie altijd opschaling van het bedrijf als de financiën dit toelaten.
    Zogenaamd klaar zijn voor de toekomst.

Laad alle reacties (1)

Of registreer je om te kunnen reageren.