5 reacties

‘Toelating nieuwe fosfaatbepaling is meten met 2 maten’

Om een nieuw schandaal te voorkomen lijkt het logisch om de bewijsvoering van een nieuwe fosfaatbepaling achteraf goed te keuren. “Maar dat is meten met 2 maten”, stelt Joke de Geus.

Deze zomer voerde Boerderij een vergelijkend grondonderzoek uit. Zij testten een grondmonster bij verschillende laboratoria. Dit is een goede eerste stap. De boer moet kunnen vertrouwen op dezelfde uitslagen en adviezen, ongeacht bij welk laboratorium het bodemonderzoek plaatsvindt. Het doel moet toch zijn hoe je als boer het best je grond en je gewas naar behoefte bemest.

Comissie bemesting akkerbouw en vollegrondsgroenteteelt

De commissie bemesting akkerbouw en vollegrondsgroenteteelt (CBAV) staat onder voorzitterschap van LTO-Nederland en wordt gefinancierd door de Brancheorganisatie Akkerbouw. In de Commissie Bemesting zijn vertegenwoordigd LTO Nederland, NAV, Wageningen Universiteit, het IRS, het NMI, Delphy, Eurofins en het HLB. Zij schreven het Handboek Bodem en bemesting voor de akkerbouw en vollegrondsgroentegewassen. Hierin staan ook de analysemethoden.

Analysemethoden

Misschien is het tijd om eens stil te staan bij de analysemethoden. Grondonderzoek begint met een extractie. Een extractie is vergelijkbaar met koffiezetten. Je neemt een precies afgewogen hoeveelheid grond en voegt daaraan een precies afgemeten hoeveelheid water toe, na schudden en centrifugeren vang je de vloeistof op. Daarna worden de elementen gemeten. Als je in plaats van water een andere extractie vloeistof neemt trek je andere stoffen uit de grond. De best passende vloeistof per element of elementen wordt gekozen. Wortels doen iets vergelijkbaars, deze scheiden zuren af waardoor stoffen in de bodem oplossen en opgenomen kunnen worden. Om die reden staan op een analyserapport meerdere vormen van fosfaat. Geëxtraheerd met water geeft dat het Pw-getal, maar wordt de extractie met een zure oplossing uitgevoerd is dat de P-Al.

Vervolgens kun je je natuurlijk afvragen of de metingen ook goed uitgevoerd worden

De analyseapparaten meten vervolgens de gehaltes in de vloeistoffen. Voor de metingen zijn specifieke apparaten vereist. Vervolgens rekenen we de gehalten in de bodem uit en volgt het bemestingsadvies. Met welke vloeistof er geëxtraheerd wordt en hoe er gemeten wordt, is voorgeschreven in het handboek. Vervolgens kun je je natuurlijk afvragen of de metingen ook goed uitgevoerd worden. Daarvoor heeft elk laboratorium een kwaliteitssysteem en zijn laboratoria aangesloten bij de Raad van Accreditatie. Deze organisatie houdt toezicht op de kwaliteit van de metingen. Zij controleren de metingen en kwaliteitsborgingen van de aangemelde analyses. Pas wanneer laboratoria voldoen aan vergaande eisen voor kwaliteitsborging worden zij geaccrediteerd.

Nieuwe methodes

Kennis schrijdt voort, dat geldt ook zeker ook voor labs. Nieuwe apparatuur doet zijn intrede. En extractiemethoden kunnen veranderen. Sommige analyses kunnen vervangen worden door NIRS. Met als doel snellere, goedkopere en completere analyses. In dat geval is het de taak van de commissie bemesting zich te houden aan hun missie. De nieuwe methode beoordelen en opnemen in het handboek. Zo komen zij op voor het belang van de boeren. Als het laboratorium dat zitting heeft in de commissie niet open is over zijn analysemethode dan is het de vraag waarom deze in de commissie zit. Hij moet zijn leven verbeteren, anders hoort deze daar niet thuis.

Geen schandaal

Het ministerie schrijft analysemethoden voor fosfaat en derogatie voor. Deze komen overeen met het handboek. Uit de publicatie van Boerderij bleek dat Eurofins zich niet hield aan het protocol voor Pw-metingen dat door het ministerie is voorgeschreven. Zij gebruikten een andere analyse om de Pw te bepalen. Welke meetmethode zij gebruiken is niet bekend.

Het lijkt logisch om de bewijsvoering van de meetmethoden goed te keuren, maar dat is meten met 2 maten

Boerderij toonde aan dat deze analyse niet geaccrediteerd is. Het ministerie zit niet te wachten op het volgende schandaal na de ‘fipronil’-aanpak en de ‘kalverfraude’. Daarom lijkt het logisch om de bewijsvoering van de meetmethoden goed te keuren. Maar dat is meten met 2 maten.

Lees ook: Ministerie: niets fout bij grondbemonstering Eurofins

Nut van de comissie bemesting

Stelt u zich eens voor dat in een groot deel van Nederland nieuwe flitspalen worden neergezet. Enkele automobilisten vermoeden dat deze palen een hogere snelheid registeren en dus meer boetes uitdelen. Bij navraag blijkt dat deze palen niet voldoen aan de voorgeschreven richtlijnen en keuringen. Als het ministerie deze flitspalen toch toestaat en boetes blijft innen geeft dat te denken.

Je kunt je alleen wel afvragen of het een goede zaak is dat er geen afvaardiging van de bodemlabs in de commissie zit

Het nut van de commissie bemesting lijkt ons duidelijk. Zij speelt een rol bij betrouwbare en transparante bemestingsadviezen en analysemethoden. Vanuit de op die manier gevonden analyseresultaten zijn indertijd bemestingsadviezen opgesteld. Een gevonden waarde is altijd het product van de manier waarop de analyse is uitgevoerd. Dat je van tijd tot tijd de analyse wilt verbeteren of innoveren is logisch. Daarmee bereik je dat metingen beter worden. Een dergelijke verbetering zou voorgelegd moeten worden aan de commissie. De commissie behoudt op deze wijze de regie op grondonderzoek en bemestingsadviezen. Je kunt je alleen wel afvragen of het een goede zaak is dat er geen afvaardiging van de bodemlabs in de commissie zit.

Laatste reacties

  • Bennie Stevelink

    Ik begrijp wat het probleem is bij de bodemlabs. Eurofins maakt gedeeltelijk gebruik van NIRS. Dit onderzoek is veel goedkoper bij grote aantallen. Veel kleinere labs hebben niet genoeg aantallen om voordeel te hebben bij gebruik van NIRS. Nu proberen ze bij Eurofins, die wel genoeg aantallen heeft, het gebruik van NIRS tegen te houden.
    De kleinere bodenlabs moeten met elkaar samenwerken om zo voldoende aantallen te hebben om voordeel te halen met NIRS.

  • Zuperboer

    Nee Bennie jij begrijpt het niet. Kern van haar betoog is het opstellen van randvoorwaarden en vervolgens willekeurig of geheel niet toetsen en handhaven.

  • cornelis 22

    goede zaak er lopen al te veel handhavers toetsers en ander rapalje rond.

  • Zuperboer

    @cornelis22 het draait hier om toepassen van democratisch genomen besluiten en niet op het boerenerf maar bij onze dienstverleners.

  • farmerbn

    De Geus heeft gelijk. Eurofins gebruikte een verboden methode en kon daardoor goedkoper analyseren en de concurrentie makkelijk aan. Om geen heibel te krijgen heeft de overheid de verboden methode alsnog goedgekeurd. Een schadevergoeding voor de andere labo's zou op z'n plaats zijn.

Laad alle reacties (1)

Of registreer je om te kunnen reageren.