Commentaar

4639 x bekeken 33 reacties

Vulkaan onder grondmarkt

Akkerbouwers hebben grondhonger, maar die van melkveehouders kan immens worden.

Akkerbouwers hebben meer schone grond nodig, alleen al om arealen van hun meest lucratieve teelten als pootgoed en bloembollen te kunnen behouden, of uitbreiding. Dat komt door aangescherpte regels rond aardappelmoeheid en forse beperking van natte grondontsmetting. Voorheen konden telers aankloppen bij veehouders voor ziektevrije percelen, maar door aanscherping van derogatie-eisen zullen veebedrijven minder genegen zijn grond te verhuren.

Grond huren, pachten of kopen wordt hoe dan ook duurder, ook in akkerbouwgebieden. Daarbovenop komt een sterke vraag vanuit de melkveehouderij. Met het wegvallen van de melkquotering is de weg open voor uitbreiding van de veestapel. Veel melkveehouders hebben hierop geanticipeerd met soms forse uitbreidingen. Maar het is nog steeds niet duidelijk of en hoe die groei wordt gekoppeld aan grond. Er lijkt hoe dan ook een beperking te komen op basis van het fosfaatoverschot. De mate waarin, zal een enorme impact hebben op de grondhonger.

Als grens voor toegestaan fosfaat­overschot, dus productierecht, zoemen getallen tussen 10 en 80 kilo per hectare in het Haagse. Wordt de grens voor uitbreiding 10 kilo fosfaat­overschot (worst case-scenario), dan vond bijna elke uitbreiding in 2014 al boven die grens plaats en moet bij inwerkingtreding van de melkveewet direct extra grond onder de bedrijven komen.

Bij de landbouwtelling 2014 liepen er 20.000 koeien meer dan in het beoogde referentiejaar 2013. Het overgrote deel van die uitbreiding vond plaats op bedrijven waar al een stevig mestoverschot is. Die 20.000 koeien inclusief bijbehorend jongvee produceren (20.000 × 50)

1 miljoen kilo fosfaat. Elke hectare is goed voor (85 kilo plaatsingsruimte + 10 kilo toegestaan overschot) 95 kilo fosfaatproductie. Er is dan 1 miljoen/95 = 10.500 hectare nodig om te legaliseren wat er nu al aan vee is. Dat komt overeen met ruim 250 gemiddelde akkerbouwers die zouden moeten wijken om de melkveehouderij van nu te legaliseren.

Laatste reacties

  • agratax2

    Nu is de vraag hoe kan deze landhonger van beide partijen worden opgelost met zo weinig mogelijk kosten en zo weinig mogelijk sociale pijn / onrust. Moeten boeren elkaars concurent worden op de grondmarkt of kunnen ze via slimme constructies aan beider wensen voldoen. Meer koeien en meer lucratieve gewassen in het gesamenlijke productie plan?

  • ed12345

    En dat zijn die 250 gemiddelde akkerbouwers helemaal niet van plan!!!!!!!!!!!!

  • Penkie Menki

    Hij snapt er helemaal niks van, daarom werkt hij ook bij de boerderij.

  • pinkeltje

    Er staat ook niet dat die 250 akkerbouwers gaan wijken, er staat alleen dat volgens de cijfers dat overeen zou komen met het wijken van 250 akkerbouwers. Feitelijk wordt alleen de problematiek in kaart gebracht en cijfermatig onderbouwd. En dat er voorlopig nog wel druk op de grondmarkt zal blijven dat moge duidelijk zijn. Boeren mogen helemaal zelf bepalen hoeveel ze bereid zijn te betalen en voor hoe weinig ze willen werken.

  • Zuperboer

    Je kunt druk zetten op de grondmarkt wat je wil, maar de feiten liggen anders. De meeste nieuwe gevels die je ziet zijn voorzien van een fraaie financiering. Die zijn niet opgericht om te worden geconfronteerd met een grondaankoop van 60.000 Euro / ha en meer. Grond financieren is een kwestie van de lange adem. Snelle groeiers hebben omzet nodig en geen taaie investering in grond die zeker rendeert maar daarvoor moet je toch termijnen van langer dan 20 jaar in je bedrijfsvoering incalculeren voor e.e.a. weer wat lucht geeft.

  • pinkeltje

    Ben benieuwd welke feiten je ziet die niet zijn genoemd en mede zullen bepalen dat er flink druk op de grondmarkt blijft.

  • Zuperboer

    De wil tot financieren van banken zal zowel tot een eruptie als tot een ineenschrompeling van de vulkaan kunnen leiden. Geld is niet tot in oneindigheid bij te drukken en als de verdiensten uit diverse sectoren teruglopen zal de financieringsbereidheid hard afnemen. Noodgedwongen.

  • minasblunders1

    Het heeft er alle schijn van dat de krant zich weer eens laat gebruiken om de grondprijs omhoog te praten. Zuperboer heeft gelijk; het heeft weinig zin om nóg een molensteen om je nek te hangen als je al een schuld van enkele miljoenen hebt staan. Tot nu toe was het zo, dat de solvabiliteit vanzelf onder het bedrijf groeide, maar dat feestje is over. Deze dure grond rendeert zelfs niet op de lange termijn.

  • Fermer

    @Zuperboer, geen eruptie en geen verschrompeling van onze vulkaan, slechts de druk erop proberen te houden, want die gevels zijn gefinancieerd door die (doorstijgende?) grondprijs.

  • pinkeltje

    Iedereen bepaalt gewoon zelf wat hij/zij bereid is voor grond te betalen. Daar kan een krant weinig aan veranderen. Je bent er gewoon zelf bij als je tekent bij het kruisje.

  • boerke brabant

    de melk onder de 30 cent en de grondhonger keert om; de eerste bedrijven met nieuwe stallen hebben inmiddels de koeien alweer verkocht. Hier in de omgeving al verschillende voorbeelden.

  • yongone

    al de glb geld omzetten in grond ?

  • eenvoudige boer

    Inderdaad boerke brabant de bedrijven met nieuwe stallen en weinig grond, hebben het zwaar te halen. Grond blijft een goede basis.
    Ook al rendeert het zelfs niet op de lange termijn.
    Als je gaat wachten totdat de prijs serieus zakt, ben je over 20 jaar nog aan het wachten.

  • Hans Brasil

    't zal mij benieuwen wat de kostprijs van een liter melk meer verhoogd, duur melkquotum of dure grond??

  • masmas

    Ze kunnen in vlaanderen komen kopen,minimumprijs 100000 per ha. Al is er ook al een zot die 175000 betaald heeft

  • Wim Toornstra

    Misschien een paar polders droogmalen i.p.v. onderwater zetten?

  • veldzicht

    Tot nu toe gaven ze tonnen uit aan melkquota(lucht),nu aan grond,wat is het verschil,een ha grond biedt toch wel meer zekerheid.

  • Zuperboer

    @veldzicht: Klopt helemaal grond kopen geeft heel veel zekerheid, maar levert geen liquiditeit op. Alleen de rente is fiscaal verlies, maar aflossen doe je na winstbepaling. Melkquotum is fiscaal gezien veel lichter verteerbaar. Neemt niet weg dat ook door ondergetekende de afgelopen 30 jaar vele malen grond gekocht is maar wel gangsgewijs. Echter waar Geert Hekkert het over heeft dat zijn de grote reparatie-werkzaamheden. Dus niet 2 of 3 ha, maar bv. een situatie van 30 ha met daarop 180 mk willen repareren.
    Als je dit soort scheef-gefinancierde situaties met grond wilt herstellen.... Ik zou zeggen ga d'r maar aanstaan. Dan is quotum kopen inderdaad a piece of cake.

  • Wielmoer

    Vulkaan? Bom zal je bedoelen!
    Momenteel zakt de melkprijs richting 30, de komende jaren beuren we gemiddeld 25 cent voor melk verwacht ik.
    De daling houdt zolang aan tot een kwart van de markt is opgeschoond (snelste groeiers, grootste hypotheken, zie wat er in Denemarken gebeurde).
    Wanneer de rente ook nog eens omhoog gaat wordt het pas echt leuk.
    Een echte ondernemer wacht nu rustig af, focust op korte termijn op overleven en lange termijn op groei. Hij stapt over 3 jaar in een gezonde grondmarkt van €30.000.

  • koestal

    de overheid wil steeds weer ingrijpen bij de boer,ze hadden het vroeger wel eens over vrij ondernemerschap,dat is nu wel helemaal voorbij,de ambtenaren zijn nu baas

  • koestal

    De aangekochte quota zijn ook nog niet afgelost,dat hebben sommige boeren ook uitgesteld

  • minasblunders1

    Boerke Brabant #11: dat zijn nu de Deense toestanden die overal begonnen zijn. In eerste instantie heeft dit te maken met zwaar overgefinancierd zijn met onoverkomelijke liquiditeitsproblemen tot gevolg, de dalende melkprijs komt daar nog bovenop. Er zijn nu al bedrijven zat ( zoals je zelf al aangeeft) die met een melkprijs van 40 cent al niet meer aan hun verplichtingen kunnen voldoen. Daar komen met een melkprijs van 30 cent nog veel bedrijven bij...........Dus vraag naar grond? Ach........

  • Vibank

    At wielmoer
    Dream on

  • John*

    @yongone, al het GLB is al omgezet in grond door de jaren heen.

  • poldes

    de grondprijs kan nog stijgen.
    als wij zoals de afgelopen 30jaren met zijn alle veel vreemd vermogen hebben gespaard ; dan kunnen wij dat de komende jaren ook nog wel.
    en dan heeft Mijheer Hekkert gelijk.

  • joannes

    De grondprijs is afhankelijk van te betalen rente én opbrengsten! Wanneer die veranderen zullen de grondprijzen ook veranderen! Voorlopig is er onduidelijkheid over melkprijzen met daarbovenop de dreigende fosfaatnorm wijziging. Dit betekent opbrengst verlaging omdat de kosten gaan stijgen, kortom elke ha die bijgekocht wordt levert voor de koeboer minder op en is meer een verdediging voor al aanwezige problemen dan een inkomens verbeteraar! Bloembollen en Pootgoed worden ook belaagt door regelgeving welke eerder een krimp dan een uitbreiding in areaal zal brengen. In ieder geval een kosten verhoging die de verdiensten doen dalen. In andere artikelen blijkt dat het NL areaal al voor 50% gefinancieerd is en banken minder risico nemen. Kortom ook daar lopen we tegen grenzen aan. Hogere kosten door regelgeving verlagen verdiensten welke leencapaciteit verlagen welke druk zullen leggen op de grondprijzen en tel daar de dalende zuivelprijzen bij op! Ik zie, los van die enkele lokale uitschieter, geen grondprijs stijging!

  • agratax2

    joannes. De banken hebben er alle belang bij dat de grondprijs op pijl blijft zo niet iets stijgt. Daalt deze dan komen de hypothecaire onderpanden onder druk te staan en heeft de bank minder papieren buffer en dus een slechte stress test en de zwaar gefinancierde boeren staan onderwater. Maar erger de banken kunnen minder hypotheek geven en dus kan de landbouw minder financieren en komt achter in de ontwikkeling.

  • agratax2

    Misschien is landbouw wel TE Kapitaalsintensief geworden om nog als familie bedrijf te functioneren. Als deze trend zich voortzet, zal landbouw alleen nog zijn voorbehouden aan het GROOT Kapitaal en dat zal de Voedselzekerheid op de wereld niet vergroten.

  • alco1

    @joannes. Ik kan me precies vinden in jouw #26.

  • alco1

    @agratax. Natuurlijk hebben banken belang bij tenminste stabilisatie van de grond prijzen. Maar eens zal de top bereikt zijn en een lichte daling kan bij investeerders al gauw paniek veroorzaken en dan kan het nog weleens hard onderuit gaan. Daar hebben de banken dan geen rol meer in.

  • Fermer

    @agratax, het is zoals je zegt een papieren werkelijkheid aan het worden. Banken en boeren zijn volledig afhankelijk van grondprijsstijging. Bij vele boeren is alles al gefinancieerd. Als @joannes zegt 50% van het Nederlands areaal tegen 50.000 euro, en 50 % van de grondbezitters is 55+ jaar zonder opvolger, dus minder gefinancieerd, dan zegt dit genoeg over de jonge boeren. Wat die ontwikkeling in de landbouw betreft, men ontwikkelt zich maar niet op een manier waarop er rendabele boerderijen ontstaan. Gelijk zoals in Denemarken, alleen die hebben nog een buurland waar boeren zitten die de Deense, niet rendabele bedrijven voor de hoofdprijs willen overnemen. Die vluchtroute hebben de Nederlandse boeren en banken niet. En het risico voor de banken? Straks komt de ECB wel langs om de nooit meer te innen hypotheken voor het volle pond over te nemen. Geld bijdrukken is dan nog de enigste en gemakkelijkste optie.

  • joannes

    @agratax1, banken zullen de grondprijzen steunen zolang dat hen toelaat! Wanneer echter de zwaar gefinancierde bedrijven onder druk komen met lagere opbrengsten en hogere kosten kunnen ze kiezen tussen direct op de markt of uitstellen tot betere tijden. Dat uitstellen echter,waarmee ze de beschikbare voorraad op de markt beperken en de prijs in de benen houden, heeft alles met marktrisicos te maken die Banken wel of niet kunnen lopen. Ik vrees dat de capaciteit voor een Bank om risico te lopen behoorlijk verkleind is met de laatste Politieke Wispelturigheid met sancties, regelingen bedacht in de vlucht, en héél belangrijk, transparantie eisen voor hun eigen kapitaal op de balans. Doorschuiven naar Pensioenfondsen of ander Beleggers lijkt een oplossing maar daarvoor moeten de prijzen dalen om de rendementen ook voor hen onder druk staan. Boeren die 3 % op vermogen maken met 50 Ha lijkt veel voor de boer maar voor een belegger is dit te weinig wanneer er geen inflatie kansen/dreiging zijn!

  • agratax2

    joannes. De prijzen voor pensioenfondsen en beleggers zijn al lager dan de marktwaarde, omdat zij een instap bedrag vragen van de (erf)pachter en zo zit de verkoper goed en de boer blijft zwaar 'gefinancierd'. Verzekeringen moeten een bepaald percentage van hun buffer in waardevast onroerendgoed hebben belegd en zij rekenen niet in jaren maar in decennia's . Gelukkig gaan de banken niet veel verder dan 60 - 70 % van de waarde en de grondwaarde in Nederland wordt niet bepaalt door boeren, maar door instituties die land nodig denken te hebben voor andere doelen (uitbreiding steden, industrie of natuur). Zij gedragen zich nu rustig in de markt, maar de boerenprijs ijlt nog na tot de boeren ontdekken, dat er geen collega kopers meer zijn met onnoemelijk veel geld vanwege het opkopen door speculanten of overheden. Ik denk dat de prijs dan ook tot op hypotheek waarde kan en mag zakken voor de banken zenuwachtig worden. In Amerika wordt er al gesproken door economen over de 'Land Bubble' als het over de (te) hoge grondprijzen gaat, die tijdens de laatste jaren met hoge graanprijzen werden betaald.

Laad alle reacties (29)

Of registreer je om te kunnen reageren.