Akkerbouw

Achtergrond 2163 x bekeken 2 reacties

Flink wroeten brengt perceel weer op orde

IJsbergslateler Frans Nouws investeert veel in de grond waarop hij teelt. Ook de ondergrond wordt geëgaliseerd voor een betere waterhuishouding.

Het egaliseren van een perceel blijft doorgaans beperkt tot het in het gewenste profiel leggen van het maaiveld. IJsbergslateler Frans Nouws in Achtmaal (N.-Br.) egaliseert ook, en zoekt daarbij de problemen ook echt op. Dat betekent heel veel sjouwen en schuiven met grond, maar met een resultaat dat die inspanning meer dan goedmaakt.

Frans Nouws (49) in een veld ijsbergsla in Achtmaal (N.-Br.). Onderaan dit artikel meer informatie over het bedrijf. Foto: Peter Roek
Frans Nouws (49) in een veld ijsbergsla in Achtmaal (N.-Br.). Onderaan dit artikel meer informatie over het bedrijf. Foto: Peter Roek

Suikerbieten

Frans Nouws heeft niets met suikerbieten, maar hij wil het gewas wel even tonen. Als een illustratie van hoe belabberd het erbij kan staan als het perceel niet in orde is. Je hoeft geen bietenkenner te zijn om te zien wat Nouws bedoelt: het gewas staat er onregelmatig en hier en daar slecht bij. Dat levert geen saldo op waarvan de eigenaar echt blij wordt.

Verschillen in voedingstoestand

Nouws wijst vervolgens naar een perceel dat hij zelf in gebruik heeft: “Die grond lag er altijd net zo bij als het bietenperceel: met plekken die of te droog of te nat waren en met verschillen in voedingstoestand. Ongeschikt voor suikerbieten, en helemaal voor ijsbergsla. Zo’n perceel pakken we aan. Tot de oogst kost een teelt al € 6.000. Gaat het fout, dan wordt meestal gewezen op tegenvallende weersomstandigheden, maar vaak is er meer loos. Dat wil ik voorkomen: ik moet ook kunnen snijden als anderen geen ijsbergsla hebben.”


  • Foto: Joost Stallen

    Foto: Joost Stallen

  • Foto: Joost Stallen

    Foto: Joost Stallen

Perceel als een slagveld

Het perceel waarop Frans Nouws doelt, ziet er niet uit als een veld waarop ijsbergsla kan groeien. Het lijkt eerder op een slagveld: aan de voorkant ligt het nog behoorlijk vlak, maar verderop ligt een flinke kuil. Zwarte grond is hier een halve meter weggegraven tot op het gele zand, en rondom het perceel liggen grote bruine en zwarte hopen grond. Te midden van dit alles wordt gewerkt: bij een grondhoop draait een kraan, een kipper rijdt heen en weer, een shovel trekt net gedumpte grond uit elkaar en een trekker met kilverbord egaliseert.

‘Niet te sturen met bemesting’.

“Hier zijn we nu twee weken aan de gang. Dit was een perceel met verschillen in organische stof in de toplaag van 1,5 tot 10%. Dat was niet te sturen met beregenen en al helemaal niet met de bemesting. De ondergrond, bestaand uit geel zand, ligt weer vlak en goed in profiel, we brengen nu de toplaag weer aan. Over een week is het klaar, dit perceel is dan weer teelttechnisch in orde, en dan kan de drainage erin.”


  • Met een eigen kilverbak wordt de ondergrond geëgaliseerd. Inmiddels is 50 hectare grondig aangepakt. Foto: Joost Stallen

    Met een eigen kilverbak wordt de ondergrond geëgaliseerd. Inmiddels is 50 hectare grondig aangepakt. Foto: Joost Stallen

  • Foto: Joost Stallen

    Foto: Joost Stallen

Ruilverkaveling

De hoofdreden voor de ongeordende samenstelling van veel percelen is de ruilverkaveling, weet Nouws. Stukken grond met een compleet verschillende gebruikshistorie en bodemsamenstelling werden bij elkaar gevoegd door sloten dicht te rijden en de bovengrond wat vlak te schuiven. “Naar de ondergrond werd niet gekeken.”

Glanzend resultaat

Nouws ziet de twijfel op het gezicht van zijn toehoorder. Zulk ingrijpend en grootschalig gewroet lijkt eerder te passen bij de aanleg van een betonnen fundering dan een opknapbeurt voor de optimale teelt van ijsbergsla.

Die twijfel verdwijnt een kilometertje verderop. Nouws is naar een perceel gereden dat twee jaar eerder op de schop ging. Hij wijst naar de uiterste twee hoeken: “Voorheen lag daar 25 centimeter zwarte grond. Aan de andere kant was die grondlaag 1,25 meter dik. Nu ligt er overal een homogene toplaag van 50 centimeter, met een drainagebuis onder elk bed. Van een onbruikbaar perceel is het een prima perceel voor ijsbergsla geworden. Hier kun je telen zoals we dat willen, met de efficiënte inzet van water en meststoffen. Daar is het milieu ook mee gediend.”

Foto: Joost Stallen
Foto: Joost Stallen

50 hectare aangepakt

Het perceel ligt op het oog met een licht bollend maaiveld, met een gewas waar qua stand en kleur niets op aan te merken lijkt. “Hier gaan we volgende week snijden.” Frans Nouws is er merkbaar trots op. De afgelopen jaren is op deze manier zo’n 50 hectare aangepakt. De eerste 20 hectare werden gedaan door de loonwerker, daarna besloot Nouws de klus zelf uit te voeren: al het grondverzet en het egaliseer- en kilverwerk, plus al het daaraan voorafgaande (reken)werk. “Loonwerkers hebben niet altijd tijd om dit grondwerk uit te voeren. Het is specialistenwerk en je hebt er per se droog weer bij nodig.”


  • Veel werk wordt verricht om de bodem voor de teelt van ijsbergsla homogeen te maken.  Foto: Joost Stallen

    Veel werk wordt verricht om de bodem voor de teelt van ijsbergsla homogeen te maken. Foto: Joost Stallen

  • De oogst van ijsbergsla. De investering in de bodem wordt terugverdiend door een grotere oogstzekerheid. Foto: Peter Roek

    De oogst van ijsbergsla. De investering in de bodem wordt terugverdiend door een grotere oogstzekerheid. Foto: Peter Roek

Egale samenstelling toplaag

Om de ondergrond te egaliseren, wordt de toplaag verwijderd en opzijgezet. Daarna worden de plekken met het turfachtige materiaal afgegraven. Zo’n turfkuil wordt daarna weer opgevuld met zand. Het vrijgekomen organische materiaal wordt apart gelegd en bemonsterd op pH en op de inhoud van de organische stof. Aan de hand van die informatie wordt dit materiaal vervolgens gebruikt als grondverbeteraar. Daarbij is het de kunst de samenstelling ervan zo egaal mogelijk te krijgen. Nouws: ”Zo doen we dus elk jaar enkele percelen, zowel grond in eigendom als percelen die langdurig in gebruik zijn. Dat kan altijd uit. Gebruik je een perceel tien jaar met twee teelten per jaar, dan profiteer je twintig teelten van de grondverbetering.”

Het erf van de familie Nouws. Frans (49) en Miranda (47) Nouws hebben een teeltbedrijf dat gespecialiseerd is in ijsbergsla. Zoon Christian (20) studeert aan de has. Het bedrijf bewerkt bijna 120 hectare grond, waarop tweemaal per jaar ijsbergsla wordt geteeld. Naast ijsbergsla telen de slatelers ook een andere slasoort: romanasla. De grondsoort is zand, de meeste grond wordt gepacht. Het bedrijf heeft vier vaste medewerkers. Voor de oogst en het planten maken de slatelers gebruik van ‘vaste’ Poolse arbeidskrachten.
Het erf van de familie Nouws. Frans (49) en Miranda (47) Nouws hebben een teeltbedrijf dat gespecialiseerd is in ijsbergsla. Zoon Christian (20) studeert aan de has. Het bedrijf bewerkt bijna 120 hectare grond, waarop tweemaal per jaar ijsbergsla wordt geteeld. Naast ijsbergsla telen de slatelers ook een andere slasoort: romanasla. De grondsoort is zand, de meeste grond wordt gepacht. Het bedrijf heeft vier vaste medewerkers. Voor de oogst en het planten maken de slatelers gebruik van ‘vaste’ Poolse arbeidskrachten.

Laatste reacties

  • John*

    een mooie vorm van landbouw problemen oplossen door de oorzaken te elimeneren!

  • HermanKrebbers

    Op deze wijze zijn in de 80-er jaren ook veel percelen grasland in Friesland aangepakt. Greppels eruit, drainage erin en toplaag op afschat en voldoende dikke laag teeltaarde. Nu veel bedrijven plezier van!

Of registreer je om te kunnen reageren.