‘Zonnepanelen op de verkeerde plaats’

Zonnepanelen op 1.000 hectare Flevolandse landbouwgrond is economisch niet te verdedigen.De provincie Flevoland overweegt 1.000 hectare goede landbouwgrond vol te leggen met zonnepanelen om op energiegebied zelfvoorzienend te worden. Het lijkt me dat landschappelijke kwaliteit, wereldvoedselvoorziening en energiebeleid hier zwaar met elkaar in botsing komen. Dat is eenvoudig te voorkomen door de daken van de Flevolandse huizen en boerderijen vol te leggen met panelen. Wat daarbij veel zou helpen is dat nieuwe huizen verplicht een dak op het zuiden hebben. En een vrijwel dichte muur op het noorden, want dat scheelt veel energie. Efficiënte productieHet is trouwens de vraag waarom een provincie zelfvoorzienend zou moeten zijn. Het leuke van onderdeel zijn van Nederland en van de EU is dat je kunt ‘specialiseren’: daar produceren waar dat het meest efficiënt kan. Volgens mij heeft Flevoland eerder een efficiencyvoordeel in landbouwproducten dan in zonne-energie. De anti-landbouwhouding van Flevoland is trouwens niet nieuw. Het dierenleed-drama van het dierenpark Oostvaardersplassen zit op geschikte landbouwgrond. Ook heeft Flevoland lang geprobeerd een grote verbindingszone aan te leggen tussen genoemde dierentuin en het vasteland. Ook dat zou veel goede landbouwgrond gekost hebben. Foto: Bert JansenAnders dan Flevoland koestert Rotterdam de landbouw. Ze gaan daar een boerderij met 40 koeien op een ponton in het water bouwen. De aanvankelijke bezwaren tegen zeezieke koeien zijn van de baan. Ook hier geldt weer de vraag of Rotterdam wel zo’n efficiënte melkproducent is, en of ze eigenlijk niet vooral een ‘comparatief voordeel’ hebben in havengebonden activiteiten, want zo heet die efficiency in de termen van economen. De vraag stellen is haar beantwoorden. Nu las ik ergens dat het Rotterdam misschien niet om de melk gaat, maar om de verbinding van mensen met dieren en met landbouwproductie. Een soort van dierentuin dus. Nu heeft Rotterdam al een dierentuin, maar goed, dat zou een argument kunnen zijn.Goed in havens, op zoek naar melkveeEmmen had net als Rotterdam ook een dierentuin. Sterker nog, Emmen is alleen maar bekend vanwege zijn dierentuin. Die dierentuin van Emmen is echter gesloopt en vervangen door ‘Wildlands’. Volgens hun eigen website is dat een ‘adventure zoo’. Dat begrip is lastig in het Nederlands te vertalen, het dichtstbij komt nog de term ‘pret-dierenpark’. In het echt komt het erop neer dat het een park is met veel staal en beton en een achtbaan, best wel bijzonder, maar met heel weinig dieren. Of Emmen de beste plek is voor zo’n pretpark dat weet ik niet, ik heb zo mijn twijfels.Samenvattend: Flevoland is goed in landbouw maar wil in natuur en zonnepanelen, Rotterdam is goed in havens maar wil in melkvee, en Emmen is goed in dierentuinen maar wil een pretpark. Deze merkwaardige keuzes zijn niet met economische theorie te onderbouwen.