‘Zo intensief is mijn bouwplan ook niet’

Örjan Schrauwen heeft winterbrouwgerst in zijn bouwplan opgenomen. Een mooie aanleiding om het over dat bouwplan te hebben.‘Het beste alternatief voor aardappelen telen is pootaardappelland verhuren”, zegt Örjan Schrauwen. “Daar kon best eens een aardig saldo uitkomen. De pootgoedtelers uit de omgeving geven € 2.000 per hectare. Als je afspreekt dat ze voor vier jaar in het bouwplan meedraaien, kom je daar wel bovenuit. Als je ook nog duidelijke afspraken kunt maken over bemesting en met wat voor materiaal ze op je land komen, welke bandendruk, dan is het geen gekke gedachte. De honger naar land is groot bij de pootgoedtelers.”
Artikel gaat verder onder de foto.Naam: Örjan Schrauwen (45). Plaats: Zevenbergen (N.-Br.). Onderaan het artikel meer informatie over het bedrijf. Foto's: Peter RoekAardappeloogst ligt stilEen vrijdagochtend aan de eettafel bij Schrauwen. Buiten glinsteren de natgeregende kinderkopjes op het erf. Door de regen is de net begonnen aardappeloogst weer komen stil te liggen. Schrauwen besteedt al een aantal jaren het rooien uit aan de loonwerker. Afgezien van de vraag of het hij zelf goedkoper kan, had het ook met de bemanning te maken. “Het moet met rooien in het land én in de schuur goed gaan. Ik ben in de schuur, de loonwerker haalt ze er met een vierrijer uit.”‘Oppassen dat jij niet voor dat mannetje zit te werken’Prijspieken missenDus is er tijd om te praten over het bouwplan. Directe aanleiding is de winterbrouwgerst in plaats van een deel wintertarwe. Maar het gaat al snel over de meer strategische bouwplanafwegingen. “Op zich is dat verhuren van je aardappelland interessant genoeg om eens goed door te rekenen. Het lijkt nogal gauw interessanter dan fritesaardappelen voor een contractprijs telen. Maar ik zou dan de prijspieken missen, die de vrije aardappelen soms geven. Het ras Markies teel ik vrij. En wat zeker ook telt, ik heb het bij anderen gezien: stoppen met zelf aardappelen telen lijkt saldotechnisch misschien niet zo gek, in werkelijkheid is het vaak het begin van het einde.” Zelf pootaardappelen telen dan? “Die gedachte komt ook wel voorbij, maar dan neem je wel je hele bedrijf op de schop. Je moet flink investeren, en er komt zoveel meer werk dat je er iemand moet bijnemen. En dan moet je weer gaan oppassen dat jij niet voor dat mannetje zit te werken.”
De loonwerker rooit aardappelen bij Schrauwen Landbouw.Zaaizaad voor winterbrouwgerst. Het areaal gaat van 7 naar 3 hectare. Dat komt met de percelen zo uit.Goed gelukte brouwgerstIn 2016 had Schrauwen met hybride wintervoergerst voor het eerst sinds jaren weer gerst. De opbrengst viel toen tegen, ook door vergelingsziekte. Tarwe was ook niet veel dat jaar. Afgelopen najaar zaaide hij 7 hectare. In saldo deed de gerst het goed. De opbrengst was 10.800 kilo per hectare, en met alles volgerst en een eiwitgehalte tussen 9,6 en 10 kwam de oogst in aanmerking voor € 15 per ton premie op de voergerstprijs. Met de besparing van € 50 op de stikstofbemesting deed de wintergerst het zo net wat beter dan de wintertarwe. Die overigens ook ruim boven 10 ton per hectare zat. “De gedachte dat je iets voor bier teelt is wel leuk. De teelt geeft oogstspreiding, 5 juli hebben we de gerst gedorst, en een veel vroegere oogst geeft veel meer kans op een geslaagde groenbemester.” Het ras Etincel (grootste in Frankrijk) bleek ook weinig gevoelig voor ziekten.‘De enige schone combine is een nieuwe’Areaal gerst naar 3 hectareSoms is het ook handig om de combine in de wintergerst ‘schoon’ te dorsen tussen de verschillende graszaadsoorten. “Honderd procent schoon maak je hem zo niet, maar met blazen ook niet. De enige schone combine is een nieuwe, zeggen ze in de graszaadwereld.”Voor de volgende brouwgerstteelt liggen de zakken zaad klaar in de schuur. Het areaal gaat naar 3 hectare. Dat kwam door de percelen zo uit. Het alternatief was ineens 17 hectare. Schrauwen beseft dat het geschuif met graan in het bouwplan bij de lage graanprijzen gerommel in de marge is. Maar radicale stappen in het bouwplan zijn niet eenvoudig te zetten.Victoria-aardappelen. Örjan Schrauwen is goed te spreken over de opbrengst. Extensiveren naar meer maaigewassen is lastig.Winst pakken op korte termijn nodigSchrauwen heeft iets meer dan een derde maaigewassen in zijn vruchtwisseling. “Moet minstens 50% zijn”, zegt vader Harry (79). Örjan: “De bouwplannen zijn hier inderdaad veel te intensief voor een gezonde bodem op de lange termijn. Maar heb ik een keus? Winst pakken op de korte termijn is soms nodig om te overleven op de lange termijn. Na mijn plantuien had ik dit jaar nog spinazie als nateelt. Dat is tot op zekere hoogte een aanslag op je grond. Een vroege groenbemester is in principe beter dan zo’n grote spinaziemaaier die komt als het de afnemer uitkomt. Maar goed, aan andere kant is het van 8 hectare wel € 10.000 saldo. We groeien steeds, mijn vader heeft altijd grond gekocht. Dan zijn de lasten hoog en moet er omzet gedraaid worden.”‘Aanslag op je bodem’Als aardappelland verhuren het begin van het einde is, dan is extensiveren dat zeker, vindt Schrauwen. “En zo intensief is mijn bouwplan ook weer niet. Je hebt hier in West-Brabant akkerbouwers die helemaal geen graan of zo meer telen. Of die om meer aardappelen te telen, samenwerken met een melkveehouder en graan hebben ingeruild voor snijmais. Dát is nogal een aanslag op je bodem.”Het bedrijf Schrauwen Landbouw heeft 143 hectare akkerbouw. Bouwplan 2017: 35 ha fritesaardappelen, 23 ha suikerbieten, 39 ha wintertarwe, 12 ha zaaiuien, 8 ha plantuien met nateelt spinazie, 5 ha knolselderij, 6 ha winterwortelen, 6 ha graszaad, 7 ha winterbrouwgerst en 2 ha akkerrand. Het bedrijf ligt op zeeklei met een variatie in afslibbaarheid van 10 tot 50%.