Zo doen zij dat: vleesvarkensbedrijf renoveren

3 vleesvarkenshouders vertellen over de renovatie van hun bedrijf. Welke keuzes maakten zij en waarom pasten zij een of meerdere stallen aan?Voldoen aan wet- en regelgeving is een mogelijke reden voor het aanpassen en renoveren van een vleesvarkensstal. Deelnemers aan de stoppersregeling hebben de keuzemogelijkheid hun varkensbedrijf ook na 2020 voort te zetten. Zij hebben nog een halfjaar om te voldoen aan de eisen van het Besluit emissiearme huisvesting.Bij Jovas in ’s-Heerenberg merken ze een toenemende interesse in mestpannen. Daarmee kunnen vleesvarkensstallen tegen relatief lage kosten alsnog emissiearm worden gemaakt. Jovas’ eigenaar John van Schriek: “De interesse komt enerzijds van vleesvarkenshouders die na 2020 alsnog hun bedrijf voort willen zetten. Daarnaast merken we ook dat potentiële deelnemers aan het Actieplan Vitalisering Varkenshouderij contact opnemen. Om in aanmerking te komen voor de saneringsregeling moeten deze bedrijven aan alle eisen voldoen.”Vleesvarkenshouders Jan Bongen en Gert Samson schreven zich enkele jaren geleden in voor de Stoppersregeling. Zij besloten hun bedrijf alsnog 2020-proof te maken en vertellen hoe zij dat hebben gedaan. Gijsbert Meijers nam afscheid van zijn zeugentak en koos volledig voor vleesvarkens. Nadien hield hij zijn bedrijf up-to-date.‘Investering in mestpannen maakt ons bedrijf emissiearm’Vleesvarkenshouder Jan Bongen wil nog zo’n 10 tot 15 jaar doorgaan. Door te investeren in mestpannen voldoet hij aan de milieueisen en mag hij ook na 2020 varkens houden op zijn bedrijf.Stoppen of investeren? Het is een keuze waar veel (vlees)varkenshouders de afgelopen jaren voor stonden. Zo ook Jan Bongen in Aalten. Hij woog de voor- en nadelen tegen elkaar af en besloot zijn bedrijf 2020-proof te maken, nadat hij zich eerder al had aangemeld voor de Stoppersregeling. “Ik ben 55 jaar oud en wil nog 10 tot 15 jaar doorgaan”, zo vertelt hij. Emissiearme stallen zijn in de toekomst eventueel ook nog te verhuren, zo redeneerde de varkenshouder.
Jan Bongen (55) heeft samen met zijn vrouw een vleesvarkens- en akkerbouwbedrijf in het Gelderse Aalten. “We verhuren een vakantiewoning en mijn vrouw werkt nog deels buiten de deur”, aldus Bongen. - Foto’s: Hans PrinsenDe mestpannen worden onder de roosters geplaatst, laat Bongen zien. Met de mestpannen voldoet hij aan het Besluit emissiearme huisvesting, zodat hij ook na 2020 varkens mag houden.Bedrijfsgegevens1.300 vleesvarkens14 hectare akkerbouw126 mestpannen in 7 afdelingen1,5 kilo emissiefactor per dierplaatsHet prijsverschil is dermate groot dat de keuze voor mij niet zo moeilijk wasBongen heeft 2 stallen in gebruik. Die bieden plaats aan 1.300 vleesvarkens. In beide stallen liggen mestpannen in de afdelingen. Sinds 2013 werkt hij in de kleine stal met dit systeem. “De prijs-kwaliteitverhouding is goed. Mestpannen zijn relatief goedkoop, zeker als je het vergelijkt met de kosten van een luchtwasser. Die investering is eigenlijk niet rond te rekenen als je, net zoals ik, nog 10 jaar verder wilt met deze omvang”, aldus Bongen.Mestpannen en rioleringssysteem onder de roostersDit voorjaar worden in de andere stal mestpannen gelegd. Het gaat om 126 pannen, verdeeld over 7 afdelingen. De totale kosten houdt Bongen voor zichzelf. “Wij hebben de werkzaamheden grotendeels uitbesteed. Als we alles in eigen beheer hadden gedaan, dan waren we ongeveer op € 35.000 uitgekomen. Nu vallen de kosten wat hoger uit. Voor een luchtwasser was ik nog veel meer kwijt geweest. Het prijsverschil is dermate groot dat de keuze voor mij niet zo moeilijk was”, aldus de vleesvarkenshouder, die de pannen bestelde bij Jovas. “Het gaat om eenmalige kosten. Indien je kiest voor een luchtwasser dan krijg je jaarlijks te maken met extra stroom- en onderhoudskosten.”De pannen worden onder de roosters geplaatst, waarbij een rioleringssysteem wordt aangelegd. Vervolgens worden de roosters weer teruggeplaatst. De emissiefactor is 1,5 kilo ammoniak per dierplaats per jaar. “De meeste pannen zijn geplaatst. We zijn bezig met de finishing touch”, zo vertelde Bongen medio mei. De mestpannen worden gefaseerd geplaatst. Tijdens het plaatsen van de mestpannen zijn de betreffende afdelingen leeg. “Dat kan niet anders”, aldus de vleesvarkenshouder. Om de werkzaamheden zo goed mogelijk te laten verlopen, zorgde Bongen ervoor dat de kelders bovendien grotendeels leeg waren.‘Stal gerenoveerd voor biologische bedrijfsvoering’Gert Samson schreef zich in voor de Stoppersregeling. Door om te schakelen naar biologische bedrijfsvoering zag hij kans om ook na 2020 nog varkens te houden.
Gert Samson (55) houdt in maastschap met zijn vrouw Gerrie (50) vleesvarkens in Vaassen (Gld.). Hij werkt hij als zzp’er in de kalverhouderij. Na de renovatie van de varkensstal wil hij een oude koeienstal inrichten met een restafdeling en een ziekenboeg. - Foto’s: Koos GroenewoldGert Samson renoveerde zijn bestaande stal ten behoeve van de omschakeling naar biologische productie. Alle hokken werden voorzien van een buitenuitloop.Bedrijfsgegevens320 vleesvarkens87 tot 102 kilo aflevergewicht (geslacht gewicht)11 hectare (verhuurd)1,5 hectare (in gebruik)Natuurlijk heb ik vooraf contact gelegd, zodat ik zeker wist dat er voldoende afzetmogelijkheden waren“Met mijn 55 jaar ben ik nog niet toe aan mijn pensioen. Ik vond het zonde om te stoppen en heb daarom deze keuze gemaakt.” Gert Samson boert sinds december 2018 op biologische wijze, nadat hij jarenlang reguliere vleesvarkens hield.Voor de vleesvarkenshouder, die 30 tot 40 uur per week als zzp’er in de kalverhouderij werkt, is dat de manier om ook na 2020 nog varkens te kunnen houden. Met een bedrijfsomvang van 320 varkens zag Samson het niet zitten om te investeren in een luchtwasser. “Dat was financieel niet aantrekkelijk”, zegt de varkenshouder. Op die manier kon hij zijn bedrijfsvoering doorzetten en verschafte hij bovendien tijd om zich te beraden op de toekomst.Met zijn keuze voor biologische productie zag Samson kans om tegen relatief lage kosten toch zijn bedrijf voort te zetten. In goed overleg met de gemeente en zijn buren besloot hij in 2017 een vergunning aan te vragen voor het aanpassen van zijn bestaande stal. De vergunning is in 2018 verleend. De stal, die dateert uit 1985, is vervolgens tussen augustus en december 2018 geschikt gemaakt voor het houden van biologische vleesvarkens.Ventilatiekokers om emissiepunt te verleggenDe afdelingen zijn aangepast. Een deel van de voormalige roostervloer werd dicht gestort. Voorheen telden de afdelingen 8 hokken en hield Samson 10 varkens per hok. Nu werkt hij met 2 grote hokken per afdeling en houdt hij 37 varkens per hok. Alle hokken werden door stalinrichter Rijk van Dam voorzien van een buitenuitloop. Om zijn buren tegemoet te komen, verlegde Samson het emissiepunt van de stal. “Ik had een open nok, in het midden van de stal. Nu werk ik met ventilatiekokers.” Over de totale kosten laat Samson zich liever niet uit.Samson legde in december voor het eerst bio-biggen op en leverde onlangs voor het eerst af. De afzet verloopt via de Groene Weg. “Natuurlijk heb ik vooraf contact gelegd, zodat ik zeker wist dat er voldoende afzetmogelijkheden waren. Er was weinig ruimte. Ik had het geluk dat er een gaatje viel, zodat ik in kon springen. Anders had ik nog een jaar moeten wachten.”De eerste ervaringen zijn positief, aldus Samson. “Het is een heel andere manier van werken. Gelukkig word ik goed begeleid door de Groene Weg en De Heus. Na een jaar kan ik de balans opmaken.”‘Zeugenstallen omgebouwd tot vleesvarkensstallen’Varkenshouder Gijsbert Meijers nam afscheid van zijn zeugen en richtte de kraamstal en dragende-zeugenstal in voor vleesvarkens.Gijsbert Meijers in Leersum (U.) is voorzitter van het regiobestuur West van de Producenten Organisatie Varkenshouderij (POV). De 58-jarige vleesvarkenshouder houdt 3.900 vleesvarkens in 5 stallen. In 2012 maakte hij de keuze om de zeugentak met 530 dieren vaarwel te zeggen en door te gaan met het houden van vleesvarkens. “Ik heb geen opvolger. Een bedrijfsvoering met enkel vleesvarkens maakt mij flexibeler”, aldus Meijers, die met zijn bedrijf uitkijkt op een nieuwbouwwijk.
Gijsbert Meijers (58) heeft in het Utrechtse Leersum een vleesvarkensbedrijf met 3.900 vleesvarkens. Die worden gehouden in 5 stallen. Meijers nam in 2012 afscheid van zijn zeugentak. - Foto’s: Herbert WiggermanGijsbert Meijers heeft een voormalige kraamstal en een dragende-zeugenstal omgeturnd tot vleesvarkensstal. Meijers werkt er met verschillende hokgroottes.Bedrijfsgegevens3.900 vleesvarkens€ 75.000 renovatiekosten3.150 m² asbest gesaneerd
248 zonnepanelenIk vind het belangrijk om mijn bedrijf op orde te houdenMeijers liet zijn kraamstal en dragende-zeugenstal omturnen tot vleesvarkensstallen. “Daar hebben we maanden over gedaan”, aldus Meijers, die gefaseerd te werk ging en afdeling voor afdeling inrichtte. De voerligboxen met uitloop maakten plaats voor vleesvarkenshokken. De varkenshouder koos daarbij voor kunststofhokinrichting. “We hebben nieuwe droogvoerbakken geplaatst en de waterleiding vernieuwd”, zo vertelt de varkenshouder. De totale kosten van de omschakeling naar een bedrijfsvoering met enkel vleesvarkens bedroegen zo’n € 75.000.Toekomstbestendig na asbestrenovatie en plaatsen zonnepanelenIn de voormalige kraamstal werkt Meijers met verschillende hokgroottes. De hokken bieden plaats aan 4 of 8 varkens. In de nieuwste vleesvarkensstal werkt Meijers met grote groepen van 50 varkens. Met die stal voldoet hij aan de eisen van het Beter Leven-concept. De nieuwe stal is ingericht met Groba-voerbakken, met dubbele vreetplaatsen. “We hebben 8 vreetplaatsen op een groep van 50 varkens. Dat werkt prima”, aldus Meijers. De diercontrole verloopt in de afdelingen met kleinere hokken wel wat gemakkelijker, zo erkent hij.Na de volledige switch naar vleesvarkens bleef Meijers investeren om zijn bedrijf up-to-date te houden. Ook zonder opvolger wil hij graag een courant en verkoopbaar bedrijf runnen. Hij liet een kleine 3.200 vierkante meter asbest saneren, plaatste 248 zonnepanelen en voldoet aan alle eisen op het gebied van ammoniak. Meijers investeerde daarvoor in 2 combiluchtwassers. Via intern salderen was het mogelijk om aan de eisen van het Besluit emissiearme huisvesting te voldoen. “Ik vind het belangrijk om mijn bedrijf op orde te houden”, aldus de vleesvarkenshouder. De komende jaren gaat Meijers verder op de door hem ingeslagen weg. De vleesvarkenshouder heeft vooralsnog geen grote investeringen gepland.