Wordt fipronil op valreep Van Dams politieke valkuil?

De uitnodigingen voor zijn afscheidsreceptie zijn al verstuurd. Maar het politieke afscheid van staatssecretaris Van Dam is zo mogelijk nog roemlozer dan voorzien.Iedereen is het bijna vergeten, maar vorig jaar zomer was er crisis op het ministerie van Economische Zaken. Er lag een wetsvoorstel om een stelsel van fosfaatrechten in te voeren in de melkveehouderij, analoog aan een soortgelijke wet voor de pluimveehouderij en de varkenshouderij. Het wachten was op formele goedkeuring vanuit Brussel. Een eitje, dachten ze op het departement.Formele EU-goedkeuring voor het stelsel van fosfaatrechten was een eitje, dachten ze een jaar geleden nog op EZ.Een jaar geleden liep het éven anders met fosfaatrechten ...Maar dat liep anders. De Europese Commissie vond dat Nederland het stelsel van fosfaatrechten niet zomaar kon invoeren, omdat dat verkapte staatssteun was.Het was voor EZ-staatssecretaris Martijn van Dam een zware tegenvaller, die hem politiek zwaar werd aangewreven. Was hij wel in Brussel geweest om uit te leggen wat de wetgeving precies inhield? Of had hij het allemaal aan zijn ambtenaren overgelaten.De kritiek was niet mals, maar hij kwam ermee weg, ook omdat iedereen vond dat een nieuwe wisseling op de landbouwportefeuille wel het laatste was waarop we zaten te wachten. Er werd met horten en stoten een fosfaatreductieplan ingevoerd, om onder Brusselse goedkeuring in 2018 toch een stelsel van fosfaatrechten te kunnen invoeren. Het was voor Van Dam een zware tegenvaller, die hem zwaar werd aangewreven. Was hij wel in Brussel geweest om uit te leggen wat de wetgeving precies inhield? Of had hij het allemaal aan zijn ambtenaren overgelaten? [...] Hij kwam ermee weg, ook omdat niemand zat te wachten op een nieuwe wisseling bij de landbouwportefeuille. Dat fosfaatreductieplan wordt nu door de rechter fiks gefileerd. Steeds meer boeren kunnen de verplichte vermindering van hun melkveestapel straffeloos naast zich neerleggen. Van Dam kan er niets tegen doen.... En nu wéér crisisEen zomer later is het weer crisis. Een klein beetje over een nieuwe vingerwijzing van de rechter over het fosfaatreductieplan, en nog veel meer over het gebruik van het verboden insecticide fipronil in de pluimveehouderij. Die fipronil-affaire heeft alle eigenschappen van een veronachtzaamde onbeduidende teenontsteking die uitmondt in een levensbedreigende ziekte. Die fipronilaffaire heeft alle eigenschappen van een veronachtzaamde teenontsteking die uitmondt in een levensbedreigende ziekte. NVWA liet zaak op zijn beloop – op zijn zachtst gezegdAls de NVWA onder verantwoordelijkheid van minister Schippers en staatssecretaris Martijn van Dam in november van dit jaar actie had ondernomen, dan had de fipronilaffaire niet tot de huidige proporties hoeven uitgroeien. Was er maar een algemene waarschuwing uitgegaan aan de pluimveehouderij, in de trant van: ‘Er zijn signalen over illegaal middelengebruik, let op en ga niet in zee met ongecertificeerde pluimveeservicebedrijven die wonderen beloven’.De NVWA deed dat niet. Ze lieten het – zacht gezegd – op hun beloop. Er was geen gevaar voor de volksgezondheid, zo was de analyse, en dus is ingrijpen niet meteen nodig. Een logische keuze want de door de politiek gekortwiekte NVWA heeft handen tekort om al het werk te doen. Vertrouwensvraag in Tweede KamerNu wil de Tweede Kamer het naadje van de kous weten, met mogelijk zelfs de vertrouwensvraag als afronding. Mag Van Dam blijven, of moet hij de laatste twee weken van zijn politieke termijn alsnog vervroegd naar de strafbank?