Westfort: ‘In China wordt nu het geld verdiend’

Vleesbedrijf Westfort investeert ruim € 100 miljoen in uitbeen- en vriescapaciteit. Directeur Jaap de Wit hoopt en verwacht dat het dieptepunt op de varkensmarkt is bereikt.Bij slachterij Westfort zitten ze eind november nog midden in de bouw van een compleet nieuwe uitbeen- en snijafdeling. Buiten staat een kraan die geveldelen ophijst. Binnen loopt een groot aantal bouwvakkers dat met de inrichting bezig is. Het is een enorm project. Directeur Jaap de Wit vertelt dat het bedrijf ruim € 100 miljoen investeert in deze nieuwbouw. De eerste paal is op 16 maart 2019 geslagen. De oplevering van de bouw staat gepland in het voorjaar van 2021. De afronding van bouw verloopt echter in fases. Eind 2020 zal het eerste vlees al de nieuwe vriesruimte ingaan.Voldoende vriescapaciteit werd de afgelopen jaren steeds belangrijker. Reden is de sterk toegenomen vleesexport naar Azië, en in het bijzonder naar China, vertelt De Wit: “Ik denk dat Nederland meer vlees naar China had geëxporteerd als we meer erkende vriescapaciteit hadden. Ook een vrieshuis moet een China-erkenning hebben.”Oké, is dat de reden van deze nieuwbouw?“Nee, we doen het snijden en uitbenen nu op twee plaatsen. De helft gebeurt nog in Oudewater. Die locatie is vijftig jaar oud en we zijn daar volledig uit ons jasje gegroeid. Door alles op één plek onder te brengen, neemt de efficiency enorm toe. Het slachten, uitsnijden en uitbenen wordt nu één proces. Alle buffers zijn eruit. Het gevolg is dat veel minder handen en pompwagens nodig zijn. Het gaat sneller met minder kans op fouten, dus tegen lagere kosten.”Zo heb je een lading vlees klaar staan voor China en dan gaat het transport ineens niet door. Dan heb je een groot probleemOp de varkensmarkt loopt het heel stroef. Is de vleesafzet ook zo moeilijk?“2020 is een heel onzeker en lastig jaar. In Europa is de vleesmarkt moeilijk. Wegens Afrikaanse varkenspest mogen Duitsland en België geen varkensvlees naar Azië exporteren. Denemarken mag momenteel ook niet naar China exporteren. Daarvan is corona de oorzaak. Die landen hebben een probleem en moeten veel meer vlees in Europa afzetten. In China wordt nu het geld verdiend, elders nergens. Wij hebben eerder dit jaar ook ervaren dat de Chinezen een exportvergunning zomaar kunnen opschorten. Het blijft dus onzeker. Zo heb je een lading vlees klaar staan voor China en dan gaat het transport ineens niet door. Dan heb je een groot probleem. Je kunt je niet voorbereiden op zo’n plotselinge grenssluiting door China. Dat maakt het extra vervelend.”China werkt ook hard aan de wederopbouw van hun varkenssector die zwaar is geraakt door AVP. Hoe lang blijft de vraag nog uit China?“Ik weet niet hoe lang de vraag uit China nog zo groot blijft als nu. Door corona en Afrikaanse varkenspest is de vleesmarkt momenteel erg onzeker. Wij hopen en verwachten dat we het dieptepunt hebben bereikt in de varkensmarkt. Als corona onder controle komt, kan de markt zich ook herstellen.”Slachten jullie op maximale capaciteit?“Nee, niet volledig. Om het besmettingsrisico van corona te verkleinen, zit er tussen de ploegen een tijdruimte. Dat beperkt het contact tussen werknemers. Dat gaat vooral ten koste van de snij- een uitbeencapaciteit. We zitten op 50.000 varkens per week. Een jaar geleden zat dat aantal een paar duizend varkens hoger, maar dat was ook het maximum.”Zeker de jonge boeren zijn erg geïnteresseerd in dataHoe staat het ervoor met het project met digitale oormerken?“Heel goed. Hier doen zo’n 140 varkensbedrijven aan mee. We hebben al meer dan 1,5 miljoen biggen gechipt. We gebruiken individuele dierherkenning al lang voor ons project antibioticavrij-leven. In Italië is veel vraag naar vlees van deze varkens. We krijgen ook steeds meer data op dierniveau. We zien grote verschillen tussen de opbrengsten van individuele varkens. Het blijkt dat in de meest extreme gevallen het ene varken twee maanden eerder slachtrijp is dan het andere. De diergezondheid speelt een grote rol in deze verschillen. Hans Verhoeven van Keten Duurzaam Varkensvlees (KDV) bewijst dat later spenen, op vijf weken leeftijd, enorm bijdraagt aan de diergezondheid. Met diergezondheid is veel te halen. Het leeuwendeel van de varkenshouders wil data van de oormerken graag delen om te benchmarken en de eigen bedrijfsresultaten te verbeteren. Zeker de jonge boeren zijn erg geïnteresseerd in data.”_{Lees verder onder de foto}Jaap de Wit: "Door corona en Afrikaanse varkenspest is de vleesmarkt momenteel erg onzeker. Wij hopen en verwachten dat we het dieptepunt hebben bereikt in de varkensmarkt. Als corona onder controle komt, kan de markt zich ook herstellen.” - Foto: Herbert WiggermanWanneer staat op het varkensvlees waar het dier is opgegroeid?“Dat doen wij nu al. Bij de afzet aan ambachtelijke slagers leveren wij informatie over de boerderij van herkomst van de varkens. Dat geldt voor ons merkconcept Patron. Hierbij gaat het om hele of halve karkassen. Dat is goed te realiseren. Technisch is het mogelijk om alle onderdelen van het varken op dierniveau te traceren, maar dit is nog veel te duur. Ik zie het nog als een gimmick. Voor het vastleggen van diergegevens en behandelingen werken de digitale oormerken goed.” In hoeverre leidt elektronische registratie tot optimalisatie in de keten en meer geld?“Dat gaat zeker zover komen. Stel dat blijkt dat een Duroc-varken met een bepaald soort voer het beste vlees oplevert, moet dat een meerprijs kunnen opleveren op termijn.”Wat is voor jullie nog meer belangrijk dan data?“Data en de Stal van de toekomst van KDV zijn onze speerpunten op boerderijniveau. Als je in die emissiearme stal met dagontmesting loopt, dan merk je dat dit het is. Het is zoveel frisser en gezonder voor de dieren. Dit moet voor de varkenshouder zelf ook beter zijn.”Starten met elektronische dierherkenning is voor een individuele boer veel te duurWaarom zijn ketens zo belangrijk voor jullie?“Wij zijn van mening dat je alleen gezamenlijk in staat bent om verder te komen. De helft van de varkens die wij slachten, komt uit de Keten Duurzaam Varkensvlees (KDV). In deze keten zijn we gestart met elektronische oormerken en de antibioticavrije varkensproductie. Starten met elektronische dierherkenning is voor een individuele boer veel te duur. Het heeft ons de eerste jaren veel geld gekost. Je moet van alles uittesten om ten slotte bij een winnend systeem uit te komen. Dat kun je alleen samen bereiken. Dat hebben wij bewezen met onze aanpak om te komen tot antibioticavrije productie. Als keten konden we daar overheidssubsidie voor krijgen en steun van Wageningen UR. Dan lukt het op een gegeven moment om op vijf bedrijven het antibioticagebruik met meer dan 95% omlaag te brengen. Vervolgens is deze aanpak getest op dertig bedrijven. Uiteindelijk hebben onze bedrijfscoaches de kennis ook geïmplementeerd bij de andere ketendeelnemers. KDV telt 300 deelnemers. De doorontwikkeling van een project kost zodoende veel tijd.”_{Lees verder onder de foto}Voor de nieuwbouw met de uitbeen- en snijafdeling. Achter de bestaande slachterij met op het dak een parkeerdek. - Foto: Herbert WiggermanHet jaar begon ook turbulent bij jullie met een dierenactivist die heimelijk opnamen maakte van varkens die werden geslagen met een rammelaar en een kreupel dier dat werd opgetild aan zijn staart. Wat deed dat nieuws met je?“Daar ben ik enorm van geschrokken. Niettemin denk ik dat we er goed mee omgegaan zijn. We hebben bijvoorbeeld de Dierenbescherming en Eyes on Animals gevraagd mee te denken om het dierenwelzijn beter te borgen. Het opdrijven met peddels doen we niet meer. Ook is het rustiger in de wachtstal. Het geluid van ijzer op ijzer bijvoorbeeld komt niet meer voor. Als een dier per ongeluk een keer niet wil lopen, gaat het met een volgend groepje mee. Eigenlijk werkt het even snel als voorheen. Een varken is van nature nieuwsgierig en loopt zelf wel. We testen ook hoe licht kan helpen om de varkens in de juiste richting te sturen. Het belangrijkste is dat we samen met onze stalmedewerkers blijven werken aan de verbetering met de omgang van de varkens. Dierenbeschermers zijn ieder moment welkom om te zien hoe wij omgaan met de varkens.” Mogelijk in 2021 slachtblikvrije varkensJaap de Wit heeft goede hoop dat het in 2021 voor alle smart farming-boeren mogelijk wordt om slachtblikvrije varkens te leveren. Er zijn nu dertig varkenshouders die meedoen aan een pilot. De identificatie gebeurt aan de hand van het elektronische oormerk. Een aanpassing van de wet op dit punt zou veel winst betekenen. Bij het laden krijgt een varken geen slachtblik meer dat er een paar uur later weer wordt uitgeknipt. Dit is goed voor het dierenwelzijn; het scheelt een ingreep. Identificatie via het elektronisch oormerk wordt nu uitvoerig getest. Belangrijk is dat het varken het oormerk niet verliest en dat dit met de RFID-reader leesbaar is aan de slachtlijn.Co-auteur: Robert Bodde