‘Wereldhandel worstelt met verouderde regels’

De regels van wereldhandel zijn aan modernisering toe; productiewijzen moeten er onderdeel van worden.Een paar dagen geleden is het Ceta-verdrag goedgekeurd door de Tweede Kamer. Het is een handelsverdrag tussen Canada en de Europese Unie, waarin een groot deel van de onderlinge handel vrij van invoerheffingen en andere belemmeringen wordt. Ik dacht lang dat de C voor Canada en de E voor Europese Unie stond, maar niets is zoals het lijkt. De C is van Comprehensive en dat is Engels voor Uitgebreid en Veelomvattend, de E is van Economic. De T en de A zijn van Trade Agreement: Handel en Verdrag. _{Tekst gaat verder onder de foto.} Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken en minister Sigrid Kaag voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking tijdens het debat in de Tweede Kamer over het vrijhandelsverdrag van de Europese Unie met Canada (Ceta). - Foto: ANPVeel weerstand tegen Ceta-verdragEr is veel weerstand tegen het Ceta-verdrag en het kostte dan ook moeite om het door de Tweede Kamer te krijgen. Het is zelfs nog de vraag of het door de Eerste Kamer komt. De weerstand zit onder meer in het verschil tussen Canada en de EU voor wat betreft wetgeving op het terrein van voedselveiligheid en over de manier waarop producten geproduceerd mogen worden. Dan gaat het over het gebruik van groeihormonen en om dierwelzijn om maar eens wat te noemen. En verschillen daarin zorgen ervoor dat Canada sommige producten goedkoper kan produceren dan wij. Er zijn wel allerlei zaken in het verdrag opgenomen die de ernstigste rampen buiten de deur moeten houden, maar er blijft zorg en weerstand.De regels zijn toentertijd vooral opgesteld om de handel te bevorderen en om oneerlijke concurrentie tegen te gaanEen belangrijke oorzaak van dat ongemak is dat de regels van de wereldhandel behoorlijk ouderwets zijn. Roel Jongeneel van het voormalige LEI heeft er onlangs een mooie column over geschreven. De basis van alle internationale handel zijn de regels van de WTO, de wereldhandelsorganisatie. Die regels zijn opgesteld in een tijd dat dierenwelzijn, ecologie en mensenrechten nog niet zo speelden. De regels zijn toentertijd vooral opgesteld om de handel te bevorderen en om oneerlijke concurrentie tegen te gaan. Daarom mag een land geen producten weren die volgens wetenschappelijk onderzoek niet aantoonbaar slecht of ongezond zijn, ook al blieven de inwoners van het land zo’n product niet. Inmiddels zijn we driekwart eeuw verder en spelen dierenwelzijn, biodiversiteit, ecologische producten, hormonen en het gebruik van bepaalde bestrijdingsmiddelen wel degelijk een rol in politiek en supermarkt. Verdrag over biodiversiteitVoor vraagstukken rond biodiversiteit is er ooit een muizengaatje ontstaan omdat er een ander internationaal verdrag daarover gesloten is. Dat verdrag kan worden gebruikt om bepaalde zaken veilig te stellen in handelsverdragen, maar in de meeste gevallen is er zo’n sluipweggetje niet. De handelsregels zijn duidelijk niet meegegaan met hun tijd. Er wordt al langer door allerlei partijen en groeperingen gepleit voor modernisering van de WTO-regels. Afkeuring van het Ceta-verdrag door de Kamer zou de druk om de regels te moderniseren verder vergroot hebben. De discussie over Ceta laat zien dat het er de tijd voor is.