‘Welkom in het nieuwe zuiveltijdperk’

Velen denken dat het melkveehouderijbeleid een flop is, maar het is in grote lijn juist succesvol.Na een overgangsperiode van 3 turbulente jaren komt de zuivel nu in een nieuw tijdperk aan, volgend op het tijdvak van de superheffing. Met de bekendmaking van de knelgevallenregeling is de introductie van de fosfaatrechten zo’n beetje klaar. En de voornemens van FrieslandCampina om de productie meer af te stemmen op de vraag, vullen het gat dat de quotering achterliet. Door alle hectiek, de vele missers en uitglijders en de slachtoffers die daarbij vielen, hebben velen het idee dat het melkveehouderijbeleid één grote flop is. Maar het is in grote lijn juist succesvol. MilieuDit is die grote lijn: met de superheffing verdween in 2015 niet alleen de regulering van de zuivelmarkt. Ook het welkome neveneffect daarvan verdween; dat de melkveehouderij binnen milieu-randvoorwaarden bleef. Toen de rem wegviel, moest er iets gebeuren op 2 fronten: markt en milieu.‘Onterecht krijgen banken of FrieslandCampina de schuld’Te sterke groeidrangSturing door sterke partijen is nodig, zo weet iedereen nu. De groeidrang in de sector is anders te sterk. Veelal krijgen ‘de banken’ daar de schuld van, of FrieslandCampina. Ten onrechte. Al ruim voor 2015 waarschuwde juist Rabobank voor ongebreidelde bedrijfsgroei. En FrieslandCampina voelde tot voor kort geen draagvlak voor vrijwillige inperking. Wat door kwaadwillenden werd uitgelegd als: pump up the volume, maar niet zo was bedoeld. Vorming nieuw fosfaatbeleidEn de overheid dan? Die was verblind door de ideologie van zelfsturing en ontbrak het aan draagvlak voor een ingreep. Maar ontkwam daar vanwege overschrijding van internationaal afgesproken milieugrenzen toch niet aan. Dat leidde tot het lange en niet zo fraaie proces van de vorming van nieuw fosfaatbeleid. ‘Overheid als hoeder van de milieu-randvoorwaarden’MarktsituatieDan de markt zelf. Pas nu, na 3 jaar, komt er met de plannen van FrieslandCampina eindelijk een antwoord vanuit de keten zelf op de weggevallen overheidsregulering. Achterhoedgevechten in de rechtbank kunnen nog verrassingen opleveren. Maar ze doen geen afbreuk aan de grote lijn: na jaren gesteggel en gedonder komen we nu pas echt in het post-quotumtijdperk met ‘de markt’ aan het stuur van de productie en de overheid als hoeder van de milieu-randvoorwaarden.