Weer melk met verschillende uitslagen

De Q-koorts test detecteert één uitscheider op 10.000 geiten. Of die een gevaar is voor de volksgezondheid is maar de vraag. Ruim daarom pas na drie flink positieve tests op rij.En opnieuw heeft de VWA tankmelkmonsters bij melkgeitenhouder Stef Smits in Belfeld genomen met verschillende uitslagen. De juiste conclusie is dat er op dit bedrijf, waar in korte tijd zo'n duizend geiten hebben afgelamd, waarschijnlijk een heel lichte uitscheiding plaatsvindt. Een uitscheiding aan Q-koortsbacteriën die op basis van alles wat we nu weten over Q-koorts een gevaar voor de volksgezondheid oplevert vergelijkbaar met dat van een kinderboerderij, een hobbyfokker of een schapenhouder met besmette dieren.

Nadat Smits er vrijdag bij het College van Beroep voor het Bedrijfsleven (CBB) in slaagde ruiming op zijn bedrijf te voorkomen, wil LNV maandagochtend om half elf in Den Haag al de voorlopige voorziening ongedaan maken. En dat op basis van uitslagen die nauwelijks anders zijn dan de uitslagen op basis waarvan de rechter vrijdagmorgen oordeelde dat de ruiming niet voldoende onderbouwd was.LNV zet zeer zwaar in op ruimingHet verhaal is inmiddels bekend neem ik aan: Stef slaagde er vorige week in om de VWA op zijn bedrijf vijf monsters te laten nemen. Dat resulteerde in verschillende uitslagen: positief bij het CVI in Lelystad en negatief bij zowel de gezondheidsdienst GD als een Frans laboratorium. Inmiddels zijn vrijdagavond door VWA nieuwe monsters genomen, waarvan de uitslagen van zowel het CVI als de GD zaterdagmiddag (!) al bekend waren; beide positief. LNV vindt dat nu genoeg is aangetoond dat het bedrijf van Smits besmet is en geruimd moet worden. Het is duidelijk dat LNV nu heel zwaar inzet om het ruimingsbeleid op basis van de tankmelktest overeind te houden.Uitslagen maar nét positiefWat blijkt echter: de uitslagen van het CVI zitten net over het randje van de zogenoemde afsnijwaarde, het getal waarbij de uitslag positief wordt genoemd. Dit omslagpunt zit in de test van het CVI op 36 en de uitslag van Smits z'n meermalen onderzochte monster bedraagt nu 34. Dat is net aan de verkeerde kant van de streep bij deze PCR-test. Maar ook niet meer dan dat. Bij een duidelijke uitscheiding heb je het over een uitslag van bij voorbeeld 10.

Wat er bij deze testen gebeurt is dat het aantal vermeerderingsrondjes van het DNA wordt geteld. Als je na tien maal vermeerdering al de Coxiella kunt aantonen, dan betekent dit dat de kiem duidelijk aanwezig is. Heb je na 36 rondjes nog niks aangetoond dan mag je er van uitgaan dat de kiem er ook niet is. Bij Smits is de aanwezigheid van de kiem in de melk zo gering dat er 34 rondjes nodig waren voordat de test reageerde.

Bij de vergelijkbare PCR-test van de gezondheidsdienst wordt dit aantal splitsingsrondjes via een tabel vertaald naar een vermoedelijk aantal kiemen. Daardoor moeten de uitslagen van de GD-test anders worden gelezen. Bij de GD zit de afsnijwaarde op 100, daarboven wordt de uitslag als positief beschouwd. Het monster van Smits werd bij de GD in drieën getest met als uitslagen 84, 95 en 131. Dat is gemiddeld 103,7, dus positief zegt LNV. Maar je kunt ook zeggen tweemaal negatief en eenmaal positief.Eén uitscheider op 10.000 geitenIn alle gevallen gaat het hierbij om uitslagen die net wel, net niet als positief mogen worden beschouwd en die onderstrepen dat als er al een uitscheiding is dat die dan maar heel klein is. Het CVI zegt dat het om een heel gevoelige test gaat, die in principe één uitscheider op de duizend geiten zou kunnen aantonen, ''misschien wel één op de 10.000.'' Daar gaat het dus om bij een testuitslag die op het randje zit.

Die ene geit kan dus bij het aflammeren vervolgens wel een heleboel kiemen uitscheiden, maar niet meer dan een besmette verwerper op een kinderboerderij. Of bij een hobbyfokker. Of bij voor mijn part tien besmette vleesschapen. Met dit verschil dat deze categoriën allemaal gespaard blijven, maar dat één uitscheider op een groot bedrijf er in theorie voor kan zorgen dat er duizend drachtige geiten worden gedood. Plus een fokverbod voor het leven voor de dieren die blijven leven en volkomen onzekerheid over de toekomst van het bedrijf.Minstens drie maal sterk positief voor ruimenStef Smits heeft volgens mij aangetoond dat het bij de PCR-testen om zeer kleine marges gaat, dat je vraagtekens bij de betrouwbaarheid mag plaatsen en dat het onverantwoord is om bedrijven op basis van één positieve uitslag te ruimen. Professor Frans van Knapen berekende tijdens de zitting van het CBB vorige week dat de test een voorspellende waarde heeft van 84 procent en dat er zijns inziens minstens drie opeenvolgende, eenduidige uitslagen nodig zijn om met een behoorlijke betrouwbaarheid te kunnen stellen dat er een besmetting op een bedrijf is.Geruimd, maar nu negatieve swabsIk denk dat er met wat we nu weten meerdere bedrijven geruimd zijn om bijna niks of misschien wel helemaal niks. Ook al omdat er inmiddels (maanden na dato overigens) meerdere bedrijven uitslagen hebben gekregen van de uitstrijkjes (swabs) die tegelijk met het tankmelkonderzoek zijn genomen met allemaal negatieve uitslagen. Hoe zullen die mensen zich voelen, wetend dat er op sommige kinderboerderijen en schapenbedrijven achter elkaar positieve uitstrijkjes uit de onderzoeken rolden? Hun veestapels geruïneerd en de toekomst voor hun bedrijven hoogst onzeker. ''Bedrijfsrisico'', zegt de overheid.Ruimen werkt niet, vaccinatie welEn de Coxiella, die leeft op allerlei plekken vrolijk verder. De kiem kan morgen weer ergens anders toeslaan. En zo kunnen we blijven ruimen. Je zou de uitslagen van het bedrijf van Smits waar vorig jaar werd gevaccineerd ook nog weer anders kunnen lezen. Stel nou, dat er wel een flinke besmetting aanwezig was. Dan blijkt nu uit de testuitslagen dat de vaccinatie heel goed heeft gewerkt en de uitscheiding efficiënt onderdrukt. Alleen met vaccinatie krijgen we in ons dichtbevolkte landje de situatie weer onder contrôle.