‘Wapenen tegen framing en polarisatie’

De landbouw moet zich wapenen tegen framing en polarisatie. Feiten, argumenten en persoonlijke verhalen geven de doorslag.Overbruggen van tegenstellingen. Carola Schouten, minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, sloot de behandeling van de landbouwbegroting af met een statement. Jonge ondernemers moeten perspectief hebben. Het is in haar optiek nodig dat de politiek duidelijk een richting aangeeft. Die richting koos zij eerder: kringlooplandbouw. Zij roept op ’raakvlakken te zoeken in plaats van splijtzwammen’. De begroting voor 2021 is de laatste van Schouten als landbouwminister. Roerige jaren, zo bestempelt zij haar ambtsperiode op landbouw. Niemand zal dat ontkennen. Zij mag die waarschuwing doorgeven aan haar opvolger. Het aantal ‘probleemdossiers’ is niet kleiner geworden. Pijndossier stikstofNog voor zij straks afscheid neemt, moet misschien wel het grootste pijndossier van dit moment, stikstof, nog door het parlement. Je zou willen dat het beleid oplossingen biedt. Het is soms onmogelijk. Neem Winterswijk. Donderdag 26 november togen enkele honderden boeren naar het centrum. Vier Natura 2000-gebieden hebben de gemeente in een houdgreep. De achtergronddepositie, mede uit Duitsland en de luchtvaart, is dusdanig dat met elke andere activiteit de kritische waardes worden overschreden. Het geldt voor boeren, bouw, industrie. En er zijn meer plekken als Winterswijk in Nederland.Hapklare oplossing?Een oplossing die journalistenplatform Investico aandraagt, is te gemakkelijk. Koop 25 veehouderijen uit, en dan is er genoeg ruimte voor woning-, wegenbouw en andere veebedrijven. Richt je op de piekbelasters. Eén kalkoenenbedrijf op de Veluwe heeft meer depositie op natuur dan de hele 100-kilometermaatregel oplevert. Nu is het stikstof, straks water of CO₂; bedrijven worden welhaast gecriminaliseerdHapklaar en makkelijk verteerbaar, nietwaar? Het is een conclusie die bij de burger blijft hangen. Zoals vaak, is voor details, nuancering en twijfel geen plaats. Stikstof is vanwege het verschil tussen emissie en depositie zo’n verwarrende kwestie, dat in publieke discussies bijna altijd fouten worden gemaakt. Verplichte opkoop, noem het onteigening, is ook geen begaanbare route. Je moet het niet willen. Nu is het stikstof, straks water of CO₂, of nog iets anders. Het is gevaarlijk ook; bedrijven worden welhaast gecriminaliseerd.Zoeken naar échte oplossingSchoutens oproep is zo gek nog niet. Zoeken naar verbinding, met respect voor elkaars verscheidenheid. En de wil om écht naar een oplossing te zoeken. Dit geldt binnen de landbouw en in het maatschappelijk debat. Het is niet gemakkelijk. Zeker niet met de verkiezingen voor de boeg. Voor de landbouw is het belangrijk om zich te wapenen tegen framing en polarisatie. Feiten, argumenten en persoonlijke verhalen geven hierin de doorslag.