Voor Drentse lelietelers dreigt dwangsom om gewasbescherming

Handhavingsverzoeken Meten=Weten

Wat is er aan de hand? Meten=Weten heeft handhavingsverzoeken bij de provincie ingediend. De organisatie stelt dat telers lelies telen in de buurt van Natura 2000-gebieden zonder dat zij hiervoor de juiste vergunning hebben. Bij een rechtszaak over het handhavingsverzoek heeft de provincie een opdracht gekregen van de rechter: voor 1 juli moet de provincie beslissen op de verzoeken.

Zomaar afwijzen kan de provincie die verzoeken niet. Vorig jaar oordeelde de Raad van State dat de provincie moet kijken of een vergunning nodig is. Om antwoord te hebben op de steeds knellendere handhavingsverzoeken kwam de provincie dit voorjaar daarom met eigen beleidsregels. Die betekenen dat voorwaarden gelden voor de teelt van lelies binnen 250 tot 1.000 meter van een Natura 2000-gebied. Als telers daaraan voldoen, is geen aparte vergunning nodig.

Telers moeten voldoen

“We hebben nu daarom aan de telers gevraagd om aan te tonen dat ze aan de voorwaarden voldoen. Voldoen de telers niet aan deze regels, dan kan de teler een dwangsom verbeuren”, verklaart een woordvoerder van de provincie Drenthe. Die voorwaarden verschillen afhankelijk van de afstand van percelen tot het natuurgebied. Telers kunnen aantonen dat ze niet in overtreding zijn door bijvoorbeeld bestaand gebruik aan te tonen. Daarvan is sprake als de lelieteelt al voor de aanwijzing van het Natura 2000-gebied deel uitmaakte van de gewasrotatie.

Een andere manier waarop telers kunnen voldoen, is door aan te tonen dat ze geen stoffen gebruiken die op een lijst met risicostoffen staan. Bijvoorbeeld doordat hun bedrijf biologisch is, of doordat ze laten zien dat ze de specifieke werkzame stoffen op de provincielijst niet gebruiken.

Dwangsom blijft risico

De telers hebben gezegd dat zij zich aan de regels gaan houden en de middelen niet meer gaan gebruiken, zegt hun advocaat. “Maar de provincie zegt dat ze de last onder dwangsom toch oplegt. Voor de telers is dat een enorm risico. Telers kunnen een foutje maken, of er kan iets aangetroffen worden op hun perceel dat ze zelf niet gebruikt hebben”, aldus De Lange.

De provincie laat weten dat de dwangsom het hele seizoen van kracht blijft omdat achteraf wordt gecontroleerd of telers zich aan de maatregel hebben gehouden. Na het seizoen kan de provincie via de administratie controleren of geen van de middelen op de lijst in het teeltseizoen binnen een straal van 250 meter van het Natura 2000-gebied is gebruikt.

Deadline op 1 juli

De provincie werkt ondertussen aan het definitieve besluit op de handhavingsverzoeken. “We hebben diverse documenten binnengekregen en verwerken die op dit moment zodat we daar uiterlijk voor 1 juli een besluit over kunnen nemen”, aldus de woordvoerder. “Als provincie willen we graag aan alle betrokkenen duidelijkheid geven hoe we handelen. We hanteren daarom het beleid dat in februari 2026 is vastgesteld door Gedeputeerde Staten en daarna ook door Provinciale Staten.”

In dat beleid is ook de hoogte van de dwangsommen voorgesteld: €25.000 per hectare. De provincie stelt dat een hectare lelieteelt zo’n €40.000 tot €45.000 per hectare zou opbrengen, waarvan de helft kosten zijn. Een dwangsom van €25.000 per hectare zou dan ‘voldoende prikkelend’ moeten zijn, vinden Gedeputeerde Staten.

De provincie noemt de situatie tegelijk complex. Nieuwe rechtbankuitspraken kunnen ervoor zorgen dat de provincie het beleid weer moet wijzigen. “De ontwikkelingen volgen elkaar snel op onder invloed van nieuwe onderzoeksresultaten en jurisprudentie”, aldus de provincie.