Kabinet beslist nog over omvangrijk stikstofpakket: uitkomst onzeker
Het kabinet neemt vrijdag 26 juni een besluit over een omvangrijk stikstofpakket. De coalitiepartijen onderhandelen over de invulling. Alles wat op tafel ligt, is nog met potlood geschreven. Tot de besluiten vallen, is niets zeker, zeggen Haagse bronnen.
Minister Jaimi van Essen. Foto: Dennis Wisse.
Welke opties liggen nu op tafel?
- De invoering van zones rond stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden waarbinnen beperkingen worden opgelegd aan de landbouw. Op tafel ligt het plan om bij 20 grotere natuurgebieden een zone van 1 kilometer in te stellen en bij andere gebieden een zone van 500 meter.
- De invoering van een rekenkundige ondergrens (RKO). De RKO geeft meer ruimte voor vergunningverlening voor projecten die volgens de Aeriusberekening hoegenaamd geen stikstofbelasting veroorzaken. De rekenkundige ondergrens geeft aan bij welke Aerius-uitkomst de stikstofbelasting op natuurgebieden naar 0 mag worden afgerond. De huidige rekenkundige ondergrens is 0,005 mol per hectare per jaar. Nu wordt gesproken over een ondergrens van 0,5 mol per hectare per jaar.
- De invoering van een drempelwaarde. Een drempelwaarde is een beleidsmatig instrument, waarbij kan worden aangegeven onder welke stikstofbelasting geen vergunning hoeft te worden aangevraagd. De drempelwaarde verschilt waarschijnlijk per natuurgebied.
- De Kritische Depositiewaarde (KDW) gaat uit de wet. De KDW is de hoeveelheid stikstof die een natuurgebied aankan. De wettelijke stikstofdoelen voor 2030 en 2035 zijn verankerd in de Omgevingswet (voorheen Natuurbeschermingswet) en gekoppeld aan de KDW.
- Er komen wettelijke emissiereductiepercentages. Die vervangen de KDW. De stikstofemissie in ammoniak moet in 2035 met 42 tot 46% verminderd zijn (ten opzichte van 2019). Andere sectoren moeten 50% reduceren.
- Een generieke korting per regio staat niet in de plannen, zeggen verschillende bronnen in Den Haag.
Negatieve reacties uit de landbouw
Op de uitgelekte stikstofplannen kwamen van de landbouworganisaties negatieve reacties.
- Het NAJK ziet te weinig perspectief voor jonge boeren. Portefeuillehouder melkveehouderij Amber Laan zegt dat van boeren niet kan worden gevraagd om te extensiveren als daar niets tegenover staat. Laan mist in de uitgelekte plannen verplaatsingsregelingen of andere compensatieregelingen. Ze mist perspectief voor boeren. Voorzitter Merel Straathof van het NAJK zegt dat zones van meer dan 500 meter rond natuurgebieden wetenschappelijk niet zijn uit te leggen.
- LTO Nederland benadrukt dat de organisatie op geen enkele manier deel uitmaakt van een coalitieakkoord. “Uiteraard totale onzin”, zegt voorzitter Ger Koopmans. De voorzitter zegt dat in de uitgelekte plannen proefballonnetjes zitten die niet aan de orde zijn en ook nooit op tafel zijn gekomen. Een regionale generieke korting is een van de voorbeelden van de uitgelekte opties die niet aan de orde zijn. Net als het NAJK zegt LTO dat een element van de stikstofplannen cruciaal is: de vergunningverlening moet worden losgetrokken. “Zonder vergunningen kunnen we niets”, aldus NAJK’er Straathof.
- LTO blijft de politieke partijen beïnvloeden om te zorgen dat er een haalbaar en realistisch pakket komt “dat de sector perspectief geeft voor de lange termijn en – bovenal – dat garandeert dat vergunningverlening spoedig op gang komt.”
- Agractie zegt dat de uitgelekte voorstellen laten zien dat de focus niet op natuurherstel ligt, maar op de sanering van de veestapel. “Daarbij is het nog maar de vraag of Nederland van het stikstofslot af komt.” Zones van 1 kilometer rond natuurgebieden zijn onnodig zwaar, kostbaar en niet effectief.
Geen toelichting van Van Essen
Landbouwminister Jaimi van Essen wil geen nadere toelichting geven op de stikstofplannen van het kabinet. “Ik hoor en lees ook links en rechts van alles. Het is heel belangrijk om het totaal te presenteren en niet op losse onderdelen. Dat zonering rond natuurgebieden in het pakket zit, ja, dat is zo. Dat staat ook in het coalitieakkoord.” Hij geeft aan dat de coalitie in overleg is over het pakket. “Maar we gaan daarover de komende dagen nog verder praten.”Van Essen zegt dat het een omvangrijk pakket is. “Het is niet zomaar wat. Dit betekent veel voor het land. Het gaat om het lostrekken van de vergunningverlening. Iedereen wacht daarop. Maar het gaat ook om wat we aan boeren vragen. Het is belangrijk dat we daarover goed doorpraten.”
