Vogels kijken op boerenbedrijf tijdens nationale vogelweek

In de nationale vogelweek wordt een aantal excursies gehouden op boerenbedrijven, zo ook op het bedrijf van rundveefokker Fernand de Willigen uit Warmond. Hij geniet van buitelende kieviten boven zijn Lakenvelders. Zijn hele bedrijfsvoering is gericht op biodiversiteit.Met 30 aanmeldingen zit de excursie van Fernand de Willigen helemaal vol. Wie in de nationale vogelweek (12 tot 21 mei) graag weidevogels observeert, moet toch echt een andere plek zoeken. De veehouder is enigszins verbaasd over de hoge opkomst, maar hij vindt het vooral ontzettend leuk. Hij geniet elk voorjaar van de grutto’s en kieviten die boven zijn percelen door de lucht buitelen. En anderen mogen dat ook. Graag zelfs.Zoon Niek wilde boer wordenDe Willigen heeft samen met zijn zoon Niek een rundveebedrijf in Warmond (Z.H.). De boerderij ligt aan het eind van een doodlopende weg in de Boterhuispolder, vlak bij de Kagerplassen aan de rand van het Groene Hart. Leiden ligt even verderop. Hij fokt Lakenvelders die hij bij een ambachtelijke slager laat slachten. Het vlees verkoopt hij aan huis.Fernand de Willigen: “Een Lakenvelder houdt van schraal en nat grasland. Net als weidevogels.” - Foto: Cor SalveriusDe Willigen kocht de boerderij 4 jaar geleden. De oud-muzikant koos ervoor om de droom van zijn zoon Niek te verwezenlijken die als kleine jongen al rondbazuinde dat hij boer wilde worden. “In vergelijking met de meeste boerengezinnen is hier dus sprake van de omgekeerde situatie”. Natuurlijk grondbeheerHij zocht een bestemming voor de lege stallen en koos uiteindelijk voor de rundveefokkerij, en wel voor Lakenvelders, een ras dat op de lijst staat van bedreigde rundveerassen. Dit ras gedijt uitstekend op de extensief beheerde gronden in de polder. “Een Lakenvelder houdt van schraal en nat grasland. Net zoals weidevogels.”Begin dit jaar kreeg De Willigen de kans om een langjarig contract te tekenen voor de pacht van 30 hectare rondom zijn boerderij. Daarvoor huurde hij percelen voor korte tijd bij verschillende grondeigenaren. De verpachter, de gemeente Teylingen, ziet het wel zitten met hem. Gezamenlijk zijn plannen gemaakt voor een natuurlijk beheer van de grond, vooral gericht op het verhogen van de weidevogelstand.Spannende ontdekkingstocht“Voor een deel waren we daar al mee bezig, maar vanaf dit jaar ligt er op elk perceel wel een bepaalde vorm van beheer. Voorweiden, uitgesteld maaien, peilverhoging, verschraling, ruige mest, in feite is alles gericht op de biodiversiteit. Voor ons is dat een mooie en spannende ontdekkingstocht. Ik ben optimistisch: het kan niet anders dan dat we hier de komende jaren steeds meer vogels krijgen”, zegt hij.De Willigen is geen vogelaar. Harde cijfers over aantallen nesten, soorten en broedresultaat heeft hij niet. “Maar ik weet wel dat hier erg veel vogels zitten. Prachtig om te zien. Ik geniet ervan als de vogels weer terugkomen in het voorjaar. Ook dit jaar zie ik weer grutto’s, scholeksters, kieviten en tureluurs. Vorig weekeinde was hier nog een kleine excursie. Een groepje regenwulpen werd gespot. Die gasten waren dolenthousiast.”Veel planten- en vogelsoortenNa half juni maaien, een veebezetting van maximaal 1,5 grootvee-eenheid per hectare, een perceel waar het grondwater tot aan het maaiveld reikt; de veehouder wordt er niet zenuwachtig van. “Lakenvelders gedijen prima op deze grond. Maar misschien nog belangrijker: ikzelf ook. Wij zitten hier in een polder die al in de negende eeuw is drooggelegd. Er is nooit een ruilverkaveling uitgevoerd, de sloten lopen krom en het land is slecht bereikbaar. Juist daardoor is het grondgebruik in een groot deel van de polder niet geïntensiveerd. Met als resultaat veel planten- en vogelsoorten. Aan ons de taak om dat te beheren en te bewaren. Liever gezegd, nog verder te ontwikkelen.”In 2017 is een nulmeting uitgevoerd door een lokale vogelwerkgroep. Vanaf dit jaar wordt gemonitord wat het effect is van de extra beheermaatregelen op de vogelstand. “Het beheer dat we uitvoeren, komt niet uit de lucht vallen. Er is ervaring mee opgedaan elders in het land. Maar ik ben wel benieuwd naar de resultaten. We pakken het beheer professioneel aan. Terecht, want er wordt door de belastingbetaler aan meebetaald.”Hij kan straks een mooi verhaal aan zijn klanten vertellen. “Ik krijg hier mensen in mijn winkel die bewust met hun voedsel omgaan en ook oog hebben voor natuur en landschap. Kritische consumenten dus. Ik produceer rundvlees van Lakenvelders en zorg tegelijkertijd voor meer weidevogels. Leuk om over te vertellen.”