Vlinderbloemige produceert voldoende stikstof voor heel bouwplan

Stikstof telen met vlinderbloemige gewassen levert voldoende op om een biologische rotatie van stikstof te voorzien.Biologische akkerbouwers kunnen voldoende stikstof telen om zonder aanvoer van mest de gewasopbrengst op peil te houden. Dat blijkt een preview van langjarig onderzoek ‘Stikstof Telen’ van Stichting Proefboerderijen Noordelijke Akkerbouw (SPNA) en het Louis Bolk Instituut op Proefboerderij Kollumerwaard in Munnekezijl (Fr.). Volgens SPNA-onderzoeker Geert-Jan van der Burgt is dat voor veel agrariërs en beleidsmakers nog een droom. “Uit de resultaten van dit onderzoek blijkt dat je door het gebruik van vlinderbloemigen als organische meststof uiterst efficiënt met je stikstof kan omgaan. Dit systeem kan kringlooplandbouw enorm vooruithelpen.”Geen andere vorm van mestHet onderzoek startte in 2012 en wordt in 2020 afgesloten. Begin 2021 worden in een symposium de resultaten en een evaluatie over de periode 2012-‘20 gepresenteerd. Het onderzoek is uitgevoerd op vruchtbare kleigrond en er is een zesjarige rotatie aangehouden met pompoen, pootaardappel, winterpeen, tarwe/veldboon, haver en klavers. In de onderzoeksperiode is geen andere vorm van mest toegediend dan de zelf verbouwde bemesting. Jaarlijks werd één perceel ingezaaid met stikstofbindende vlinderbloemigen, die later als organische meststof voor de pootaardappel, winterpeen en haver ingezet wordt. In 2019 is zo 280 kilo stikstof per hectare geoogst. Verder werd er gewerkt met vaste rijpaden en niet-kerende grondbewerking._{Lees verder onder foto}Gewashoogte meting van witte klaver. Een vlinderbloemige als maaimeststof kan jaarlijks wel zo’n 280 kilo stikstof per hectare leveren. - Foto: SPNAZeer efficiënt stikstofgebruik“Wat mij het meest verraste, was de hoge stikstofefficiency van dit teeltsysteem”, zegt Van der Burgt.’ Daarvoor analyseerde hij de resultaten met de Ndicea-app, een stikstofrekentool. Er viel ongeveer 21 kilo per hectare per jaar aan stikstof uit de lucht, terwijl het verlies naar het grondwater maar 15 kilo per hectare per jaar bedroeg en daarmee ver onder de norm bleef. Het systeem functioneert daarmee als een soort stofzuiger van stikstof. Onderzoeker Bart Timmermans van het Louis Bolk Instituut analyseerde de veranderingen in bodemorganische stof en nutriënten. Hij vindt het opvallend dat de bodemorganische stof op peil bleef. Bovendien namen de gehaltes aan andere meststoffen zoals fosfaat en kali nauwelijks tot niet af. De productie bleef ook goed op peil en was nagenoeg vergelijkbaar met normale opbrengsten binnen de biologische landbouw met het gebruik van dierlijke mest. Praktisch toepasbaarVolgens Van der Burgt blijkt uit deze proef dat het stikstofdeel van mest goed te vervangen is door maaimeststoffen van vlinderbloemigen, waardoor er een kringloop binnen het eigen bedrijf tot stand komt, biodiversiteit bevorderd wordt en het milieu minimaal belast. “Andere meststoffen zullen op termijn nog wel aangevoerd moeten worden, bijvoorbeeld door regionaal gemaakte compost of bokashi. Met deze aanvullingen komt een goed functionerende kringlooplandbouw steeds meer in zicht. Daar hopen we komende jaren aanvullend onderzoek naar te doen.”