Vers en rechtstreeks van de boer

Waarom zou je alleen boeken en cd’s kopen via internet? Op Versvandeboerderij.nl koopt de consument landbouwproducten rechtstreeks bij de boer. Wie durft mee te doen?Wekenlang is er flink gediscussieerd op het forum van Boerderij over het onderwerp boer-burgerallianties. Ofwel over vragen als: ‘hoe krijgt de consument weer feeling met zijn eten?’ en ‘hoe brengen we de boer op het bord?’. Samen met Friedhelm Veldhuijzen droeg ik ook mijn steentje bij aan deze discussie. Waarom? Omdat het onderwerp ons raakt. Er blijft namelijk te veel geld aan de strijkstok van de tussenhandel hangen. Daarom zijn we een initiatief begonnen: de website versvandeboerderij.nl is momenteel in opbouw.Pact met burgersWij zien in de huidige maatschappij dat de politiek boer en burger tegen elkaar uitspeelt. Daarnaast verrijzen nieuwe grootgrondbezitters, in de vorm van natuurorganisaties. Nu Den Haag zonder geld zit, krijgen deze laatste een financieringsprobleem. Volgens ons is dit hét moment voor boeren om samen met hun burgerburen een pact te vormen om zelf de invulling van het buitengebied te regelen. Wil dit idee vorm krijgen, dan is het wel nodig dat beide partijen weer respect voor elkaar krijgen. Hoe kan dit eenvoudiger dan de burger naar de boer lokken om vers en gezond voedsel te kopen? Op deze wijze krijgt de van de natuur vervreemde burger weer een idee van de seizoenen en seizoensgebonden groenten.WisselwerkingOm dit te bereiken is het van belang dat er een wisselwerking tussen boer en burger ontstaat. Hierbij valt te denken aan het verenigen van boeren en burgers in lokale coöperaties, om samen te zorgen voor een aantrekkelijk platteland. In Amerika bestaan hiervan mooie voorbeelden in de vorm van Community Supported Agriculture (CSA).
Of het zover moet gaan, is de vraag, maar voor ons is duidelijk dat de boer die zich overgeeft aan de huidige voedselketen, met aan de top het grootwinkelbedrijf, zijn winst weggeeft. De consument krijgt alleen maar bewerkt voedsel, met allerlei toevoegingen waarvan de waarde niet bewezen is. En dan laat ik de enorme berg overbodig verpakkingsmateriaal nog buiten beschouwing.Terug naar opa’s tijdBoeren moeten weer meer bewerkingen zelf ter hand nemen. Ons idee is dat boeren die los willen komen van de wereldmarkt, de stap uit opa’s tijd moeten herhalen: kleinschalige verwerkingseenheden opzetten en lokale afzet organiseren. Met lokaal bedoel ik afzet in een straal van 50 tot 100 kilometer. Want waarom moeten we ons voedsel de hele aardbol over slepen?WebwinkelAls eerste aanzet denken we aan een webwinkel, waarbij de bestellingen zo worden gecoördineerd dat de klant ze eenvoudig kan afhalen op een vooraf afgesproken punt. Misschien is ook bezorgen mogelijk tegen een geringe vergoeding. Er wordt ook gedacht om grootgebruikers, restaurants, bejaarden- of ziekenhuizen van vers te voorzien.Discussieer met onsWe hopen dat de burger-consument de moeite wil nemen met ons de discussie aan te gaan om te zien of we op het goede spoor zitten. Bijsturen is altijd mogelijk. Wij willen reeds in gang gezette nieuwe wegen zo coördineren dat een ieder hier zijn vruchten van kan plukken. Nu drijft iedere (groep van) boer(en) en tuinder(s) zijn lokale of eigen winkeltje. Waarom dit niet stroomlijnen zodat ook de kleine buurtgroenteboer of -super weer een kans krijgt? Er zijn al enkele voorbeelden van buurtsupers die door mededorpelingen kunnen blijven bestaan. Zo zijn er nog wel meer mogelijkheden om boeren en burgers dichter bij elkaar te brengen en samen het buitengebied aan te kleden.Wie durft?Onze grootste uitdaging is het vinden van producenten die bereid zijn te investeren in het extra werk dat deze vorm van verkoop met zich meebrengt. Ook denken we dat de consument de gelegenheid moet hebben de producenten te bezoeken om het contact met de grond te herstellen en te zien waar het eten vandaan komt. Waarom geven we als professionals deze stedeling niet de mogelijkheid om met ons samen de voedselproductie op de boerderij uit te voeren? Voor zowel boer als stedeling heeft samen produceren grote voordelen. Door de interactie tussen boer en burger op een ongedwongen manier ontstaat wederzijds begrip. Naast financiële voordelen voor de boer kan het sociale voordeel nog wel eens veel groter zijn dan we nu kunnen inschatten.