‘Verkassen is zelden beste uitweg van onzinnige regels’

Boeren krijgen te maken met een opeenstapeling van onzinnige regels, maar emigratie is niet simpelweg de oplossing, zegt Hans Luijerink.We zijn nu bezig om de boekhouding over 2019 af te sluiten. Het lijkt een van de minste jaren van het decennium te worden. Slechte opbrengstprijzen, redelijk hoge voerprijzen en slechte opbrengsten van de snijmais, zowel in tonnage als in voederwaarde. Daar krijgen we dit jaar flink last van.Opeenstapeling van onzinnige regelsEnkele weken geleden vroeg een ambtenaar mij waarom de boeren zo gefrustreerd zijn. Dat was makkelijk uit te leggen. Er is een opeenstapeling van onzinnige regels. Die zijn amper uit te leggen, laat staan uit te voeren. Als je dan nog een goede boterham verdient, dan gaat het nog. Maar als je overal kosten moet maken zonder dat je daar inkomsten tegenover ziet staan, dan krijg je er al gauw tabak van.Emigratie niet de oplossingAfgelopen weekend brachten alle zenders het nieuws dat boeren weer serieus naar emigratie kijken. Dat lijkt me ook niet de oplossing. Ik spreek veel collega’s in andere landen en overal is het wel wat. Onze Duitse ‘Nachbarn’ hebben veel meer last van bureaucratie dan wij. In Frankrijk is groeien vrijwel uitgesloten. De Tsjechen die ik vorig jaar bezocht, klaagden ook steen en been, met name over de verdiensten. In Oekraïne is misschien wel een goede boterham te verdienen, maar ik vraag me af of het daar goed leven is.Nieuw perspectief werkt zeker bevorderlijk op zowel de onderneming als de ondernemerAls je hier in Nederland in een negatieve spiraal zit en het gevoel hebt dat je niet verder komt, biedt emigratie wellicht een uitkomst. Zolang het maar geen vluchtgedrag is. Als het een echte ondernemerskeuze is, kun je grote stappen zetten. Want nieuw perspectief werkt zeker bevorderlijk op zowel de onderneming als de ondernemer.Locatie cruciaal puntHet is natuurlijk wel afhankelijk van de sector waar je in verder wilt. In onze branche, de (rosé)vleeskalverhouderij, is locatie een cruciaal punt. In Nederland zit melkveehouderij rondom, de slachterij en verwerking in de buurt en er is veel knowhow bij voorlichters en dierenartsen. Ook erg belangrijk: er is veel consumptie in de regio.Voldoen aan vraag van samenlevingAls we niet verkassen, moeten we wel aan de vraag van de samenleving (of is het de overheid?) voldoen. Dat betekent investeren in duurzaamheid en dierenwelzijn. De eerste stap hebben we gezet met de realisatie van ons zonnepanelenproject. De daken van ons bedrijf dekken nu onze eigen energiebehoefte plus die van 450 huishoudens. Op zich is het geen hoogrenderende investering, maar we pakken groene stroom en gebruiken er geen grond voor. Afgelopen jaar hebben we ook nog eens voor veel geld de laatste kalveren op een welzijnsvloer gezet. Het is geen vetpot, maar het levert wel wat op qua dierenwelzijn, goodwill en een klein beetje meer groei.Het enige wat de overheid moet doen is faciliteren, stimuleren, en vooral ook ons de tijd gevenIk schat in dat de sleutel voor het stikstofprobleem bij de landbouw ligt. Wij zullen een oplossing vinden waardoor andere bedrijfstakken door kunnen gaan. Het enige wat de overheid moet doen is faciliteren, stimuleren, en vooral ook ons de tijd geven. Dus overheid: geef handvatten aan ondernemers zodat ze weer kansen zien en met elkaar het probleem aanpakken.