‘Verdiensten voor databanken, kosten voor de boer’

Een beter of andere verdienmodel wordt genoemd als mogelijke oplossing voor diverse problemen in de landbouw. Iedereen belijdt het, van politiek tot banken, van ngo’s tot belangenbehartigers. Helaas blijft iedereen op zijn handen zitten en wijst men naar elkaar en schuift de hete aardappel graag door naar anderen.Steeds blijkt dat de weg naar een beter verdienmodel leidt tot hogere kosten voor de primaire producent. Extra eisen en regels worden ingevoerd door partijen die er voor betaald krijgen om de georganiseerde problemen te monitoren en er over te rapporteren.Projecteren van problemenDe problemen worden groter geprojecteerd dan ze zijn en verschuiven ook nog eens gaandeweg. De eisen die aan de boer worden gesteld verzwaren, terwijl de beoogde doelen allang uit het oog zijn verloren. Dit proces gaat door totdat de boeren het zat zijn, de kont tegen de krib gooien en gezamenlijk weerstand organiseren. Onzinnig en kostprijsverhogendMonitoringsystemen worden als onzinnig en kostprijsverhogend beschouwd, kijk maar naar de KringloopWijzer en al helemaal de KoeMonitor. Managementtools bedoeld om te komen tot ondersteuning en verbeteringen, worden voor de boeren een blok aan hun been. Samengebundelde data om de boer vooruit te helpen, worden ervaren als een verraderlijke vijand. En terecht. De data zijn voor andere partijen dan de boer een verdienmodel terwijl de boer enkel strafpunten kan incasseren en de kosten moet ophoesten.Monitoringsystemen worden als onzinnig en kostprijsverhogend beschouwd, kijk maar naar de KringloopWijzer en al helemaal de KoeMonitor CDM-score van 90 naar 65Op ons bedrijf scoorden we na tien keer een CDM-score (Continue Diergezondheidsmonitor) van 90 ineens 65. De gemiddelde leeftijd bij afvoer is 8 jaar 3 maanden; de kalversterfte 50% onder streefwaarde: het tankcelgetal en het aantal nieuwe besmettingen ruim onder de streefwaarden; de productie van kilo’s vet en eiwit ondanks de lange weideperiode hoger. Niets leverde echter een bonus op. 25 strafpuntenWat ging er dan mis? Onze oudste koe overleefde de hittegolf niet en een jonge koe met een onverklaarbare aandoening stierf op het bedrijf: 25 strafpunten. Niets aan de hand voor ons jaargemiddelde, maar volstrekt misplaatst. De KoeKompas-score ligt ruim boven de 4 punten. Na 11 keer een KoeKompas-score boven de 4 en € 4.400 armer is het tijd dit eens een jaar over te slaan. Dat biedt meer waardering en een kostenbesparing van € 400.Waardering in plaats van strafpuntenIk vind dat CDM-scores onder de streefwaarden meer credits op moeten leveren. Waardering in plaats van strafpunten. Anders zullen monitoringsprogramma’s meer en meer hun eigen weerstand ontwikkelen en hun doel gaan missen. Wat levert ons 2.000 uren extra weidegang en 90% eiwit van eigen land op? Niets. De overheid, banken en melkfabrieken willen er niet voor betalen, laat staan waarderen!Waarderen wat goed gaatHet wordt tijd dat we dit komende jaar eens gaan waarderen wat goed gaat en pas dan kunnen we met elkaar grotere problemen oplossen. Dan hoeven we ons niet te laten afleiden van het gezamenlijk doel: een beter verdienmodel voor de boer.