‘Vegetarisch vlees kan best’

Taalkundig is er geen belemmering voor vegetarische schnitzel, worst of hamburger: de woorden verwijzen naar een bereidingswijze, niet naar dierlijke ingrediënten.VVD-Kamerleden vinden het misleidend dat een plantaardig product ook schnitzel of worst mag heten, al staat er ‘vegetarisch’ voor. Eerder werd deze kwestie ook aangezwengeld door het CDA. Het illustreert hoe VVD en CDA concurreren om de stem van veehouders. Beiden willen laten zien dat ze de vleessector beschermen tegen de opmars van vegetarische alternatieven.De VVD’ers hebben hiermee hun partij én de veehouderij een slechte dienst bewezen. Hun partij, omdat velen zich afvragen of de VVD – die steevast tegen elke vorm van ‘betuttelen’ is – geen belangrijker zaken ziet om zich druk over te maken. Onder hashtag #schnitzelgate werd op sociale media massaal de spot gedreven met de VVD. Zou deze betuttelpartij niet ook moeten optreden tegen namen als vleestomaat, slavink, hamburger, kogelbiefstuk, dropveter en pindakaas?Foto: Michel Zoeter#schnitzelgateOok de veehouderij is er niet bij gebaat, ook al is het waar dat vegetarische vleesvervangers concurreren met dierlijk vlees. Hoewel veel rotsvaste vegetariërs hun neus ophalen voor alles wat op vlees lijkt, mikken deze producten op de sterk groeiende markt van flexitariërs en vleesverlaters: mensen die van vlees houden, maar vaker een plantaardig alternatief kiezen, zeker nu de dreiging van klimaatverandering en de rol van de veehouderij daarin niet meer te ontkennen valt.De vrees van de VVD’ers dat consumenten dierlijk en plantaardig vlees niet uit elkaar kunnen houden, is op zo’n moment een grote opsteker voor de vegetarische sector. In de woorden van Georgina Verbaan op Twitter: “Als het op een schnitzel lijkt, naar schnitzel smaakt, en naar schnitzel ruikt, is het schnitzel”. Taalkundig is er geen belemmering voor vegetarische schnitzel, worst of hamburger: de woorden verwijzen naar een bereidingswijze, niet naar dierlijke ingrediënten.@1216RD@roosvonk als het op een schnitzel lijkt, naar schnitzel smaakt, en naar schnitzel ruikt is het schnitzel. ☃️en lees dit eens: pic.twitter.com/gJGn4XwYC5— Georgina Verbaan (@GVerbaan) 4 januari 2017PR-campagne voor vegetarisch vleesDe impliciete boodschap van de VVD’ers is dat de vegetarische varianten inderdaad concurrerend zijn met de dierlijke. Gezien de voordelen voor milieu, klimaat, dierenwelzijn en gezondheid (want Nederlanders eten meer dierlijke producten dan goed voor ze is), is dat een onbedoelde aanbeveling voor deze producten. En door de reuring die op sociale media en later reguliere media ontstond, ontaardde #schnitzelgate zo in een heuse PR-campagne voor vegetarisch vlees. Want iedereen die niet wist dat het bestond, weet het nu wél. Wettelijke regulering van de naamgeving zou dat effect alleen maar sterker maken, volgens een columnist in reclamevakblad Adformatie.Bovendien riep de verwijzing naar het mogelijk misleidende effect van de naamgeving bij velen associaties op met misleiding door de vleessector zelf, zoals het recente paardenvleesschandaal. “Het is belangrijk dat je weet wat je eet”, vonden de VVD’ers. Bij vegetarische vleesvervangers staat dat altijd duidelijk op de verpakking, maar wat zit er in dierlijke producten? Consumenten op Twitter en Facebook bleken daarover veel ideeën te hebben. Genoemd werden onder meer antibiotica, hormonen, salmonella, water en andere vulmiddelen, koeienogen en ander slachtafval. Zo werd het initiatief van de VVD’ers uiteindelijk een weergaloze anti-vleescampagne die consumenten herinnerde aan gerommel in de vleessector, en journalisten op het idee bracht dat de eisen die aan ingrediënten van vlees worden gesteld primair zijn bedoeld om gesjoemel van de vleessector zelf tegen te gaan.Geen weg terugDe opmerking van de VVD-kamerleden dat vleesvervangers met hun naamgeving gebruikmaken van de “goede reputatie van vlees” is in dit licht lachwekkend. De vleessector zou er wat voor geven de reputatie te hebben van vegetarisch vlees: klimaat- en diervriendelijk, er staat duidelijk op wat erin zit, geen sjoemelschandalen, en anders dan dierlijke producten wordt het ook nog zonder subsidie gemaakt.Maar zou dan wél het antwoord van de vleessector kunnen zijn op de toegenomen aandacht voor dierenwelzijn en klimaatverandering, en de groeiende markt voor vleesvervangers? Mijn antwoord zou zijn: If you can’t beat them, join them. Anders dan VVD en CDA lijken te denken, is er geen weg terug. De enorme betekenis van klimaatverandering zal de vegetarische sector de komende jaren steeds meer wind in de rug gaan geven. De koers wijzigen en zelf ook vegetarische producten maken en verkopen is een slimmere reactie dan jezelf voor gek laten zetten door VVD en CDA.