‘Veerman pleit voor twee soorten boeren’

Veerman en Fischler rekenen af met de mening onder boeren dat toeslagen een recht van de boer zijn.Geen subsidie meer voor grote boeren en een basisinkomen voor de boeren die geen inkomen uit de markt kunnen verdienen. Dat is kort samengevat de visie van oud-minister Cees Veerman en oud-Eurocommissaris Franz Fischler. Ze maakten een stuk dat het Europees Parlement richting moet geven voor het nieuwe landbouwbeleid.Inkomen uit de markt halenEen duidelijke visie. Ze rekenen af met de mening onder boeren – ook ikzelf hoor daar toe – dat de toeslagen een recht van de boer zijn. Om het voedselpakket goedkoop te houden, dacht ik. “Niks daarvan”, zegt Veerman. “Het is gewoon een subsidie uit belastinggeld die beter besteed kan worden.”Daar kunnen we het mee doen. Veerman denkt dat het landbouwbudget onder druk komt en daar ben ik het mee eens. Allemaal dus wat minder, daar voelt hij niks voor. Hij vindt eigenlijk dat de directe toeslagen wel kunnen verdwijnen; in ieder geval voor de grote efficiënte bedrijven. Die moeten hun inkomen uit de markt kunnen halen.Berghellingen beheren en natuurgebieden onderhoudenAnders ligt het met kleine bedrijven, bijvoorbeeld Oostenrijkse boeren, die zorgen dat de berghellingen niet verwilderen; Ierse boeren, die door begrazing gebieden open houden. Nederlandse boeren, die natuurgebieden in stand houden, passen ook in dat rijtje. Die krijgen dan een soort basisinkomen, dat de helft is van het minimuminkomen in de industrie. Geen vetpot dus.“Bij toeslagen is het zo dat je niks doet en toch je centen krijgt”, is de duidelijke mening van Veerman. Hij wil het Europese geld besteden aan verduurzaming, concurrentiekracht, onderzoek, bodemvruchtbaarheid, alternatieve onkruidbestrijding en dat soort zaken. In feite een beetje hetzelfde als Martijn van Dam ook predikte in Brussel. Wel subsidie, maar dan doen wat Brussel wil.Ruimte voor grote boer om zich te ontwikkelenKortom, we staan voor een omwenteling in het landbouwbeleid. Voor de boer met milieu- en duurzaamheidsidealen is het mogelijk om door te gaan met zijn ‘dag vogels, dag bloemen‘-methode. De grote boer moet nog efficiënter werken om een inkomen uit de markt te halen. Immers, ook voor hem zijn de toeslagen nu nog een belangrijk deel van zijn inkomen.Ik hoop dat de grote boer dan ook de ruimte krijgt om zich te ontwikkelen. Geen gezeur meer over te grote stallen, wel of geen weidegang en megabedrijven. Gewoon kiezen voor twee soorten landbouw: de kleinere boer van vroeger, die nostalgische gevoelens oproept en de ondernemers, die op rationele bedrijven ervoor zorgen dat het voedselpakket goedkoop kan blijven. Naast natuurlijk de biologische bedrijven en de bedrijven met weidegang. Die werken voor nichemarkten. Die zullen er zijn en blijven. Maar dan vooral ook ruimte voor ondernemers.