Van handmatig naar automatisch proces

De Gezondheidsdienst voor Dieren (GD) renoveerde haar laboratorium ingrijpend. Door de investering van € 8 miljoen hoort het laboratorium tot één van de modernste ter wereld.De afgelopen drie jaar stond het laboratorium van GD volledig op de kop. Na 4 jaar van plannen maken en voorbereiding, is drie jaar geleden daadwerkelijk begonnen met de fysieke herinrichting van het laboratorium. Vandaag Vrijdag 22 september is de officiële opening. Directeur bedrijfsvoering Kris Van Malderen licht alvast een tipje van de sluier op.Waarom investeert GD € 8 miljoen in een nieuw laboratorium?“Het laboratorium was meer dan 20 jaar oud en voldeed niet meer aan de huidige eisen. Eigenlijk hebben we het dan over de inrichting. Het gebouw zelf is nog prima. De grootste uitdaging is hoe we het laboratorium zo in kunnen richten dat de capaciteit toereikend is bij calamiteiten als de uitbraak van een dierziekte. In de afgelopen 15 jaar heeft het onderzoek een ware revolutie doorgemaakt. Waar pakweg 20 jaar geleden veel testen nog handmatig werden uitgevoerd, zijn nu de onderzoeken grotendeels geautomatiseerd met robots.”Over hoeveel onderzoeken gaat het?“We doen jaarlijks 4,4 miljoen analyses in ons laboratorium. Daarvoor beschikken we over 1.500 verschillende methodes. De komst van nieuwe onderzoekstechnieken zoals MALDI-TOF, waarbij met het gebruik van een laser eiwitprofielen worden bepaald, maakt het mogelijk om in één keer vast te stellen met welke bacterieën we te maken hebben. In het verleden moesten we per bacterie een kweek uitvoeren. In combinatie met verregaande automatisering kunnen we heel efficiënt werken. Om het huidige aantal analyses uit te voeren waren 20 jaar geleden ongeveer 10 keer meer voltijds arbeidskrachten nodig. Nu doen we het met zo’n 120 medewerkers.”GD directeur bedrijfsvoering Kris van Malderen in het onlangs gerenoveerde laboratorium. - Foto: Jan Willem SchoutenDus de onderzoeken worden goedkoper voor de veehouders?“Voor een deel van de analyses is dat inderdaad zo. Met de introductie van digitaal inschrijven zijn de inschrijfkosten verlaagd. Daarnaast zijn kwaliteit en efficiency belangrijke speerpunten. We bieden de nachtdistributie van monstermateriaal gratis aan en voor pathologisch onderzoek werken we met een eigen ophaaldienst. Betrouwbaarheid staat hoog in ons vaandel, daarom werken we met een kwaliteitsborgingssysteem en zijn processen en veel bepalingen ISO-gecertificeerd.”Waar zijn die 4,4 miljoen analyses voor?“95% daarvan komt uit Nederland, de rest uit het buitenland. GD voert door de overheid wettelijk voorgeschreven laboratoriumonderzoek uit voor een aantal bewakingsprogramma’s zoals voor brucellose en vogelgriep. Daarnaast voert GD in opdracht van de overheid en sectorpartijen de diergezondheidsmonitoring uit voor rundvee, pluimvee, varkens en kleine herkauwers. Verder is er een grote stroom van de vrijwillige bestrijdingsprogramma’s bijvoorbeeld voor IBR en BVD. Ook biedt GD voor alle diersoorten meer specifiek labonderzoek, pakketten en abonnementen voor onderzoek naar dierziekten en bedrijfsgebonden aandoeningen aan.”Wat levert monitoring de individuele veehouder op?“Nederland is een export land en heeft een groot belang bij een vrijstatus van bestrijdingsplichtige dierziekten. Ook voor de niet bestrijdingsplichtige ziekten is het van toegevoegde waarde voor de individuele veehouder om te weten wat er speelt in de sector. Met deze informatie kan hij voorkomen dat bepaalde dierziekten op zijn bedrijf terecht komen. Het vroeg signaleren en voorkomen van verspreiding levert de sector en de individuele veehouder veel voordelen op.”