Uitgeboerd

Nederland is lovend over de Noorse landbouwsubsidies, maar boerenbedrijven gaan hier bij bosjes over de kop.In onze buurgemeente Tynset staan vier landbouwbedrijven op de lijst om via een tvangsalg (veiling) te worden verkocht: failliet dus. Vier bedrijven op een kleine landbouwgemeente, dat hakt erin! Het nieuws dat door het regionale landbouwcentrum vooral naar buiten werd gebracht om meer mensen bewust te maken van een tekortschietende bedrijfsvoering, wordt door de landelijke media grif overgenomen. Het is niet iets om vrolijk van te worden, maar het maakt me wel nieuwsgierig. Vier boeren-bedrijven, het topje van de ijsberg. Dat terwijl iedereen in Nederland zo lovend over de Noorse landbouw spreekt, en dan vooral over het Noorse subsidiesysteem. Hoe kan het dan dat boeren hier wel degelijk over de kop gaan, en wel met bosjes tegelijk?Voordelige lening is passéEr zijn twee groepen boeren die problemen hebben in de huidige Noorse agrarische economie. De groep met oude grupstallen van de jaren zestig en zeventig en de groep die in samdrift (maatschap tussen meerdere boerderijen) stevig hebben gebouwd met grote luxe stallen. De laatste groep komt er nu achter dat het samenvoegen van koeien en quotum niet een mééropbrengst geeft, als de buit nog steeds verdeeld moet worden aan het eind van de maand.
Veel melkveestallen zijn gebouwd in de jaren zestig en zeventig. In die jaren voerde de overheid een subsidieregeling om de agrarische economie een boost te geven. Die subsidieregeling bestond uit het verstrekken van voordelige leningen. Een flink aantal boeren met dit soort stallen heeft keer op keer de ligboxeneis voor zich uitgeschoven Die geldt pas bij meer dan 25 koeien. Deze boeren, met vaak rond de 20 koeien, staan nu op een kruispunt. De grupstallen hebben nu dringend aanpassingen nodig. Dat hoeft niet per se ombouw naar een ligboxenstal te zijn. Ze moeten gewoonweg het reguliere onderhoud doorvoeren. En die voordelige lening waar toen de boel mee is gebouwd, is er nu niet. De huidige inkomsten zijn helemaal niet in overenstemming met de huidige uitgaven plús de behoefte tot investeren. Vergeleken met het jaar 2000 zijn de bouwkosten vijf tot zes keer meer gestegen dan het inkomen van de melkveehouder. De boeren moeten nu beslissen of ze stoppen of doorgaan, met een baan erbij om de extra investeringen te kunnen dekken. Een baan erbij is overigens voor schapenboeren allang noodzaak.KortetermijnoplossingEen moeilijke beslissing, want toegeven dat het financieel niet goed gaat op het bedrijf is in dit land van openheid toch een behoorlijk taboe. Boerderijen zijn vaak via vererving verkregen en er spelen veel gevoelens mee. Een oplossing die veel boeren met een maandelijks min-saldo dan kiezen, is die van de korte termijn: lease. Als je geen lening meer bij de bank krijgt, wil de leasemaatschappij voor trekkers nog steeds wel meewerken.
Kortom, financieel-economisch is er op een flink aantal bedrijven nog een boel te doen!