‘Uitdaging: ga aan de slag met de kostprijs’

Wie is nu echt druk met de kostprijs, buiten accountants en WUR-mensen om?Er is nu in Nederland veel commotie rondom het fosfaatrechtenstelsel en de melkverminderingsregeling. Begrijpelijk. Ik mag deze drukte even ontvluchten om deel te nemen aan de Australian Dairy Conference. En ja hoor, ook hier vragen ze mij eerst hoe het staat met de mest en wat de gevolgen zijn voor de Europese melkproductie.Gelukkig gebeurt er meer op deze conferentie. De boeren die ik spreek, waaronder verschillende bestuursleden van coöperaties, geven aan dat de spreiding in de kostprijs groot is in Australië. In Nieuw-Zeeland is die spreiding kleiner. Hierover doorpratend met deze Australische boeren vallen mij twee dingen op.Niet bezig met kostprijsTen eerste blijken er veel Australische boeren te zijn die hun kostprijs niet kennen. Dat is toch onbegrijpelijk? In een systeem dat zo hard kan zijn, moet je weten hoe je draait. In Nederland is dat anders. Daar zijn we steeds bezig met kostprijs en kostprijsvergelijkingen. Maar wie is daar nu echt druk mee? In ieder geval mijn vakgenoten en de WUR-mensen. Maar hoeveel ondernemers zijn er echt mee bezig? Misschien blijft dan 25% van de Nederlandse melkveehouders over. Die andere 75% kan zijn kostprijs vast wel opzoeken, maar is er niet actief mee bezig. Het is goed om interesse te hebben in de melkveehouderij aan de andere kant van de wereld, maar begin bij je eigen bedrijf.Kleinere spreiding in kostprijsTen tweede die kleinere spreiding in kostprijs in Nieuw-Zeeland. Ach ja, Australische melkveehouders zijn ook mensen. Aan de ander kant van de sloot is het gras altijd groener. Je kunt het ook anders bekijken: als er minder spreiding is, is het moeilijker om het beter te doen dan de buurman. Als de spreiding groot is, ligt de bal voor open doel en is het makkelijk om het beter te doen dan de buurman.De vraag blijft natuurlijk waarom de kostprijs in Nieuw-Zeeland minder spreiding heeft. Hierop krijg ik de reactie dat dit komt door het jaarrond vers gras voeren en de simpele bedrijfsvoering. Jaarrond vers gras hebben we in Nederland noch Australië, dat is dus een niet-beïnvloedbare factor. ‘Bij het streven naar ‘beter’ wordt het bedrijf soms onbedoeld complex’Het simpele bedrijfssysteem is natuurlijk wel een keuze. Waarom zou je een bedrijfssysteem complex maken? Voor veel Nederlandse ondernemers is dat geen bewuste keuze of iets dat over het hoofd wordt gezien. Bij het streven naar ‘beter’ wordt het bedrijf soms onbedoeld complex. Het denken in koppels en werken vanuit vaste protocollen kan onnodige complexiteit voorkomen, of in ieder geval beperken.Actief aan de slag met de kostprijsDe concrete uitdaging voor ondernemers is om actief aan de slag te gaan met de kostprijs; frequent zicht hebben op de ontwikkeling hiervan en vergelijken met collega’s. Val daarbij niet in de valkuil van detailmanagement. Het gaat niet om die halve cent ‘overige voerkosten’, maar misschien wel om het hele systeem van voeren. Leren van elkaar is alleen mogelijk als je jezelf open en kwetsbaar opstelt.