Uitbreiden met witte vrije-uitloopkippen

Harm Atzema breidt de kippentak van zijn bedrijf uit met vrije-uitloopkippen. "Omdat de markt dat vraagt." Ook in deze derde stal komen witte kippen. "Financieel aantrekkelijker dan bruine. En witte lopen je niet voor de voeten."Eind januari kreeg Harm Atzema jonge hennen in zijn nieuwe stal. Die had hij met behulp van heteluchtkanonnen opgewarmd tot zo’n 12 graden. Het zijn witte Dekalbs. "Witte kippen leggen een paar eitjes meer en eten een paar grammetjes minder. Dat is dus financieel aantrekkelijker dan bruine", zo licht hij zijn keuze en voorkeur voor wit toe. "Bovendien lopen witte kippen je niet voor de voeten", weet hij uit ervaring in zijn twee volière-scharrelstallen.Eind januari kwamen de witte Dekalb-hennen. Witte hennen zijn productiever en makkelijker te verzorgen. - Foto's: Marleen AtzemaAtzema, die in 2004 wegens de lagere opbrengsten overschakelde van vleeseenden naar legkippen, breidt deze tak nu uit. Omdat hij verwacht dat de markt voor scharreleieren matig blijft en de opbrengst marginaal, en dat hij door uit te breiden de eier-inkomsten kan verhogen. Hij koos voor vrije uitloop, omdat de markt dat vraagt en deze eieren een hogere prijs opleveren. En omdat zijn bedrijf, met 60 hectare grond, de mogelijkheid biedt om hennen naar buiten te laten. De vergunningverlening verliep voorspoedig, mede door goede advisering en het overleg met de gemeente. "Vanwege de gunstige locatie werd er gelukkig geen bezwaar tegen aangetekend."Geperforeerde damwandplatenDe nieuwe stal meet 20,5 bij 80 meter en heeft aan één zijde een inpandige overdekte uitloop van 6,5 meter breed. De stalmuren zijn van betonpanelen, het dak van aluminium platen met glaswol en daarop liggen asbestvrije golfplaten. In de nok zit een lichtstraat van Tulderhof.De buitenwand van de overdekte uitloop bestaat uit geperforeerde damwandplaten boven de uitloopopeningen. "Dat laat meer licht door dan windbreekgaas en klappert niet als het waait."Tussen de standaard drinknippels, hangen ook nieuwe cups van Big Dutchman, beter geschikt voor onbehandelde hennen.Achteraan de stal is een mestopslag gebouwd van 15 bij 5 meter. Hier wordt de mest gedroogd en gehygiëniseerd. Droging tot 70% droge stof gebeurt met behulp van een drukventilator die continue buitenlucht door de mest blaast. Atzema kan hier de mest zo’n drie maanden opslaan, alvorens die wordt afgevoerd naar Duitsland. Bij de twee andere stallen heeft hij ook een mestloods, maar geen mestdroging.De mest wordt vanuit de stal afgevoerd naar de mestloods met behulp van een afvoerband die over de stalvloer loopt, een zogenoemde floorband van Big Dutchman. Atzema: "Groot voordeel hiervan is dat er geen put nodig is. Het schoonhouden van een mestput is geen pretje."NokventilatieIn de stal wordt gebruikgemaakt van nokventilatie. Vier ventilatoren van 90 centimeter doorsnede in de nok zorgen voor de afvoer van stallucht. Eventueel kan Atzema op warme dagen drie grote ventilatoren achterin de zijwand bijschakelen.Aanvoer van buitenlucht gaat door Tulderhof inlaatventielen en via een warmtewisselaar van Plettenburg naast de stal, aan de kant waar geen uitloop is. Atzma heeft ook zo’n warmtewisselaar bij zijn twee scharrelstallen, en omdat hij daar tevreden over is, heeft hij er ook nu weer voor gekozen.Het ventileren gebeurt op gelijkdruk, want 'zodra de uitloopluiken opengaan, ben je alle onderdruk in de stal kwijt'. Voor de aansturing van de klimaatregeling zijn vier Fancom-temperatuurvoelers bevestigd aan het Big Dutchman Step-volièresysteem, waarmee de stal is ingericht. Ook in de overdekte uitloop, buiten en in de warmtewisselaar, hangt een temperatuurvoeler. "De gegevens over de buitentemperatuur gebruik ik om de regeling van het stalklimaat in te stellen."Achterin de stal wordt de mest afgevoerd met een floorband in plaats van een dwarsafvoerband in een put.Atzema heeft dit volièresysteem sinds 2010 ook in een van zijn twee scharrelstallen (in de andere scharrelstal heeft hij sinds 2004 een volière-inrichting van Farmer Automatic) en is daar tevreden over. Vooral omdat het een overzichtelijk systeem is. Speciaal voor niet-snavelbehandelde hennen zijn in de drie rijen van het volièresysteem bestaande drinkcups afgewisseld met nieuwe, waaruit kippen met hele snavels beter kunnen drinken.Multicolour ledverlichtingWat opvalt in de stal is de Multicolour ledverlichting van Weko als hoofdverlichting. Deze biedt de mogelijkheid te kiezen voor rood, groen, blauw en wit licht. “Hiermee kan ik zo nodig wat spelen om pikkerij te beperken.”In het systeem hangen led-buizen, één rij in het systeem en twee rijen eronder. “Dit om het aantal buitennesteieren te beperken.” De ledverlichting is heel goed te dimmen en wordt ook gebruikt om de hennen ‘s avonds in het systeem te helpen. Daartoe dienen ook de vijf lampen bovenaan het plafond. De keuze voor led heeft ook te maken met het lagere energieverbruik dan van ‘traditionele’ TL- of SL-verlichting.De buitenwand van de overdekte uitloop is van geperforeerde damwandprofielplaten.Eerste koppel onbehandeldDe nieuwe hennen zijn Atzema’s eerste koppel onbehandeld. Om pikkerij te voorkomen, zullen hij en zijn medewerker Arjan Kiwiet bij dit koppel nog alerter zijn dan bij eerdere koppels waarvan de snavels wel zijn behandeld. Ook biedt hij deze hennen meer afleiding, door stroruiven en pikstenen in de stal. Om stress te voorkomen, zorgt Atzema’s voerleverancier ForFarmers voor extra veiligheden in het legvoer tot 30 weken leeftijd, wanneer de kippen hun legpiek hebben bereikt; een stressvolle periode. "Doordat de kippen naar buiten kunnen als dat weer mag, hebben ze extra afleiding."Harm Atzema (46)
Zuidbroek (Groningen)Harm heeft met zijn vrouw Irma in maatschap bedrijf Atzema-Bocheld, met nu 46.000 scharrelhennen en 60 hectare akkerbouw (voornamelijk wintergranen). Hij nam eind januari een nieuwe legstal in gebruik voor 22.000 hennen met vrije uitloop.