Twee jaar derogatie – dit zijn de voorwaarden

Nederland krijgt voor twee jaar derogatie. Wat verandert er? Hier de belangrijkste voorwaarden op een rij, voor zover nu bekend.De voorwaarden voor de derogatie zijn grotendeels gelijk aan die van afgelopen 4 jaar. De grote lijn is:Derogatiebedrijven moeten minimaal 80% van hun areaal invullen met gras.Op de zuidelijke en centraal gelegen zandgronden en op lössgrond mag maximaal 230 kilo stikstof uit dierlijke mest op een hectare. Op de overige derogatiebedrijven geldt een plafond van 250 kilo per hectare stikstof uit dierlijke mest per hectare.Fosfaatkunstmest is ook in de nieuwe derogatie niet toegestaan voor derogatiebedrijven.  Wijzigingen in detail later duidelijkToch zijn er een paar veranderingen. Mogelijk komen er nog verdere aanpassingen aan het licht als de uitvoeringsregeling er eenmaal ligt. Pas dan weten veehouders precies waar ze aan toe zijn. _{Tekst gaat verder onder de foto} Mest uitrijden in het vroege voorjaar. De bemestingsnormen blijven grotendeels gelijk. Voor de derogatie is straks een aparte vergunning nodig. - Foto: Herbert WiggermanErvaring uit het verleden leert dat in de uiteindelijke regeling soms nog belangrijke ‘details’ naar voren komen met impact op de bedrijfsvoering. Pas als die ministeriële regeling er ligt, kunnen boeren de nieuwe derogatievergunning aanvragen. Daar hoort dan ook een bemestingsplan bij voor dit jaar.Geen aanvraag maar vergunning voor derogatieAnders dan bij de vorige derogatie moeten melkveehouders voortaan een derogatievergunning aanvragen. Tot nu toe was alleen een derogatie-aanvraag nodig. Bij een vergunningaanvraag moet je van te voren tekenen dat je aan de voorwaarden zult voldoen. Ministerie en Europese Commissie willen zo de procedure in overeenstemming brengen met die in andere derogatielanden. Minister Carola Schouten (LNV) belooft in een Kamerbrief dat dit zo praktisch mogelijk geregeld zal worden, en dat de praktijk voor boeren ‘niet veel zal verschillen’.Nieuwe kostenpostDe invoering van de vergunningplicht betekent ook een nieuwe kostenpost. Het bedrag – de leges – is nog onbekend. Deze betaling, die in 2019 ingaat, komt bovenop de kosten voor derogatie die nu ook al gelden. Die kosten worden jaarlijks vastgesteld. Vorig jaar ging het om ongeveer € 6 per hectare.Derogatie is alleen op vergunning. Leges komen bovenop de al bestaande kosten.Mineralenadministratie voor 31 maart inleverenNieuw is ook dat veehouders voortaan voor 31 maart de mineralenadministratie van het vorige jaar in moeten dienen, zodat gecontroleerd kan worden of aan de voorwaarden is voldaan. Voor dit lopende jaar is daar in de meeste gevallen geen extra actie voor nodig.Bedrijven die in 2017 deelnamen aan derogatie en dat in 2018 opnieuw willen, hebben alle gegevens al ingediend bij RVO.Nieuwe derogatiebedrijven zullen tijdens de aanvraag hun voorraad mest nog moeten opgeven, voorzover zij dit nog niet hebben gedaan.Zwaardere sanctie bij overtredingEen andere belangrijke wijziging gaat over de straf voor overtreding van de derogatievoorwaarden. In dat geval kan ook de derogatie voor het volgende jaar worden ingetrokken. Daarnaast gelden de reguliere boetes voor het overtreden van de mestwet.Mestfraude strenger aanpakkenDe nieuwe derogatie geldt voor 2 jaar, in plaats van voor 4 jaar. Dat komt door de problemen met mestfraude. De Europese Commissie heeft Nederland gesommeerd om mestfraude strenger aan te pakken. _{Tekst gaat verder onder de foto} Doodgespoten grasland: de regels voor grasland scheuren op zand- en lössgrond veranderen. - Foto: Henk RiswickGrasland scheuren op zand en lössEr zijn twee wijzigingen in de regels voor grasland scheuren op zand- en lössgrond. Een verruiming van de periode en een aanscherping van de bemestingsnormen. Grasland scheuren voor graslandvernieuwing mag op zand- en lössgrond nu tot 31 augustus. Dat is een verlenging met drie maanden, want tot nu toe gold 31 mei als uiterste datum. In geval van graslandvernieuwing is er geen stikstofbemonsteringsplicht na het scheuren van grasland op deze gronden. Tegenover die verruiming staat een verlaging van de stikstofgebruiksnorm van 50 kilogram per hectare op deze gronden. Voor derogatiebedrijven gaat deze aanscherping in 2018 al in, voor andere bedrijven in 2019. Deze maatregel zat ook al in het zogeheten Zesde Actieprogramma Nitraatrichtlijn.Derogatiebedrijven op zand- en lössgrond die grasland scheuren om er mais op te telen, mogen op die percelen minder stikstof gebruiken. De gebruiksnorm wordt hier 65 kilogram per hectare minder dan de standaardnorm op die gronden. Voor derogatiebedrijven geldt dit al in 2018, voor andere bedrijven in 2021.
Voor grasland scheuren op klei- en veengronden gelden andere periodes en bemestingsregels, hierin zijn geen wijzigingen aangekondigd. Mede-auteurs: Wim Esselink en Johan Oppewal