Trump mengt zich in Amerikaanse zuivelruzie met Canada

‘Holy cow, nu heeft hij het op ons gemunt!’ Zo beschrijft de website Toronto Star de aanval van president Donald Trump op de Canadese zuivelsector. Een melkruzie tussen beide landen loopt zo hoog op dat zelfs hij zich ermee bemoeit. Volgens hem doet Canada ‘zeer oneerlijk’ naar Amerikaanse boeren.Luke Gartman zit met de handen in zijn haar. De melkveehouder in Sheboygan, Wisconsin, heeft geen afnemer voor zijn melk. Grassland Dairy Products stuurde de boer een brief met de boodschap dat april de laatste maand is dat het zuivelbedrijf de melk komt ophalen. Grassland Dairy kan de melk zelf ook niet meer kwijt. Niet sinds de Canadese grens zo goed als dicht zit voor ultrafiltratie melk. Als melkveehouder Gartman niet snel een andere melkafnemer vindt, staat de toekomst van het zeven generaties oude familiebedrijf op de tocht. - Foto: ANP“We kunnen in de situatie komen dat ik de koeien moet verkopen”, zegt Gartman in regionale media in Wisconsin. Dat zou een klein drama betekenen voor Luke, broer Matt en vader Mark, en voor de 120 Holsteins die Luke stuk voor stuk bij naam kent. Gartman is niet de enige bezorgde boer. Officiële cijfers zijn er niet, maar naar schatting 75 melkveebedrijven zitten in dezelfde situatie. En met de toch al bestaande overproductie van zuivel in de Verenigde Staten is het vinden van een nieuwe verwerker erg moeilijk. Canada stopt vrije handel ultragefiltreerde melkWat is er aan de hand? Grassland Dairy Products exporteerde jarenlang ultragefiltreerde melk (rijk aan eiwit) naar Canadese afnemers. Het gaat om een eiwitrijk product dat Canadese verwerkers gebruiken voor het maken van kaas en yoghurt. Opmerkelijk, want de Canadese zuivelmarkt is zeer gesloten. Er bestaan strenge regels voor de zuivelhandel sinds de start in 1994 van Nafta, het vrijhandelsverdrag voor Noord-Amerika. Maar de ultragefiltreerde melk is van ná die tijd. Daarom kon het zonder allerlei belemmerende regels vrijelijk worden verhandeld. Canadese melkveehouders en zuivelbedrijven in Ontario zagen echter dat ze hun markt verloren aan goedkopere Amerikaanse leveranciers. Dus besloten zij het mes te zetten in hun eigen prijzen. Voortaan werd het ook voor hen mogelijk om tegen wereldmarktprijzen ultragefiltreerde melk te verkopen. Sindsdien hebben de Amerikaanse verkopers het nakijken. Verwerkers als Grassland Dairy maar ook Cayufga Milk Ingredients uit de staat New York lijden een gezamenlijk verlies van zo’n $ 150 miljoen per jaar.Goedhart Westers, vice-president van Grassland Dairy Products in Greenwood, maakte het afscheid van een deel van de melkveehouders begin april bekend. “Dit is een trieste dag”, stelde Westers. “We hebben geprobeerd zo veel mogelijk melk te blijven verwerken. Maar er is een grens bereikt.” Hij zegt triest, want ‘dit zijn goede melkveebedrijven, met goede melk’. Het duurde niet lang voordat de Amerikaanse landbouwlobby hulp ging zoeken bij politici in Washington. Trump vergeet swingstate Wisconsin nietPresident Donald Trump is Wisconsin niet vergeten. De swingstate was één van de staten waarop Trump zijn verkiezingsoverwinning bouwde afgelopen november. Terug in Wisconsin stelde hij tijdens een speech: “Wat jullie overkomt, is zeer oneerlijk. Dit is opnieuw een eenzijdig handelsbesluit tegen de belangen van de Verenigde Staten. Lang zal dit niet duren”, dreigde Trump. De Amerikaanse president beloofde contact te zoeken met de Canadese premier Justin Trudeau. “Wij zorgen voor een oplossing.” Hoe die eruit ziet, zei hij er niet bij.Canada: Amerikaanse overproductie is probleemDe boodschap sloeg in als een bom in Canada. Normaal gesproken richt Trump zijn pijlen altijd op China of Mexico. Maar nu is de Canadese zuivelsector ineens aan de beurt. Onterecht overigens, meent de regering in Ottawa. Ambassadeur David MacNaughton in de Verenigde Staten weerspreekt dat Amerikaanse bedrijven failliet gaan door Canadese regels. Volgens hem is de wereldwijde én Amerikaanse overproductie het probleem voor boeren in Wisconsin. “Canada draagt niet bij aan de overproductie in de Verenigde Staten”, aldus MacNaughton.Een woordvoerder namens Dairy Farmers of Canada formuleert het nog iets scherper: “Het voelt niet goed als Amerikaanse boeren moeten stoppen. Maar dat is niet onze verantwoordelijkheid. Hoe kunnen de Verenigde Staten verwachten dat wij het Amerikaanse overschot consumeren als we zelf al melk produceren voor onze eigen markt?”
Voor de New York Farm Bureau is het duidelijk: dit probleem doet de Amerikaanse melkprijs verder dalen.Complexe handelsrelatieDe ruzie over ultrafiltratie melk toont ook nog iets anders: de complexe handelsrelatie tussen Canada en de Verenigde Staten. President Trump doet misschien alsof het Nafta-akkoord wel ‘eventjes’ kan worden heronderhandeld, maar elk aparte product of element kan al tot nieuwe discussies en ruzies leiden. “Als je Nafta eenmaal opent, ligt theoretisch gezien alles weer op tafel”, aldus agrarisch econoom Luis Ribera. Dat wordt een enorme klus.Lees ook: Boeren op bezoek in Witte Huis