Trends 2017: ‘Vrije uienhandel wordt pittiger’

We hebben meer te maken met importlicenties, zegt Chayenne Wiskerke, directeur van Wiskerke Onions.De Europese Unie onderhandelt met belangrijke handelspartners over vrijhandelsakkoorden. Deze verdragen moeten helpen om de handelsstromen over de wereld te bevorderen. Aan de andere kant ontstaan ook weer handelsblokkades, omdat landen hun eigen productie willen beschermen. De exporteurs van landbouwproducten krijgen daarmee steeds meer te maken. Zo worden vaker limieten gesteld aan de hoeveelheid die naar een land kan worden geëxporteerd. Daarnaast heeft de Nederlandse export last van een exportverbod naar Rusland. Ook de uienexporteur ondervindt daarvan toenemende hinder, weet Chayenne Wiskerke, directeur van Wiskerke Onions.Chayenne Wiskerke (28) is directeur van Wiskerke Onions in Kruiningen (Zld.), de grootste uienverpakker en -exporteur ter wereld. - Foto: Peter RoekWelke ontwikkelingen zijn er op de wereldmarkt?“We hebben meer te maken met importlicenties. Panama, Honduras en Nicaragua hanteren tegenwoordig strengere importlicenties. Ook zien we dat landen importlicenties steeds vroeger in het seizoen instellen, voornamelijk Afrikaanse landen zoals Gambia en Senegal.'Vooral Afrikaanse landen stellen importlicenties steeds vroeger in het seizoen in'Het is mooi dat in de eerste helft van het exportseizoen records zijn verbroken, maar soms lijkt het of we in Nederland te veel capaciteit hebben. Er zijn in te korte tijd enorme volumes onder meer naar Senegal en Ivoorkust gegaan, waardoor uien daar op de kades werden opgestapeld. Importeurs, overheden en lokale boeren zien deze grote volumes aankomen en dat schrikt af. Ik vraag me dan weleens af of we goed bezig zijn.”Wat kun je ertegen doen?“Volgens mij zijn er meerdere punten waarbij de sector baat kan hebben. Allereerst is het rustiger voor de teler als de vraag meer gespreid komt. Voor verwerkers is het gunstiger om rustiger de verschillende afzetmarkten te bedienen, zodat exportstromen beheerst verlopen. De prijzen fluctueren dan minder hard, waardoor we allemaal in de keten kunnen verdienen en minder hollen en stilstaan.”Is er de afgelopen jaren veel veranderd?“Rusland gaat hopelijk de grens weer openen. De ingestelde boycot op landbouwproducten in 2014 heeft het landschap behoorlijk veranderd. Rusland heeft alternatieven gezocht en haalt ondertussen uien uit onder meer China. Veel importbedrijven die in Nederland uien kochten, zijn failliet gegaan, waardoor de export naar Rusland niet meer hetzelfde zal zijn. Mocht de boycot afgeschaft worden, dan is het effect langdurig.'De boycot van Rusland op landbouwproducten in 2014 heeft het landschap behoorlijk veranderd'Aan de andere kant van de wereld is afwachten wat de nieuwgekozen president van de Verenigde Staten, Donald Trump, gaat doorvoeren. Hij wil zich concentreren op het eigen land met een importheffing, protectionisme en een focus op zelfvoorzienendheid. Als je het mij vraagt moet je basisvoeding, zoals uien, niet belemmeren in de handel.”Waar ziet u kansen?“De bevolkingsgroei neemt toe. De consumptie uien per hoofd van de bevolking is gemiddeld 15 kilo per jaar. In Afrika is de gemiddelde uienconsumptie 30 kilo per jaar. De afgelopen 15 jaar is de export gestegen, die stijgende lijn zet wel door. De kwaliteit van uien uit Nederland is goed voor export en de ligging van de havens gunstig.”'De afgelopen 15 jaar is de export gestegen, die stijgende lijn zet wel door'Wat ziet u als bedreiging?“Een eventueel verbod op MH. Dat betekent het einde van de sector. We gaan er niet vanuit. Het laatste woord is er nog niet over gezegd. MH speelt in het tweede gedeelte van het exportseizoen een rol. Onbehandelde uien laten na januari schot zien, waardoor de uien niet meer te verkopen zijn. De uienexport biedt die periode minder zekerheid qua afzet. Als de toelating van MH niet wordt verlengd, betekent dat de afzet vanaf die periode binnen de EU ook wegvalt.”'Een eventueel verbod op MH betekent het einde van de sector' Welke mogelijkheden zijn er als de toelating voor MH wegvalt?“Als MH wegvalt, zullen we ons meer gaan richten op importproducten. Het is raar dat MH wel mag worden toegepast bij geïmporteerde uien uit Nieuw-Zeeland of Egypte. Niet alleen de export wordt benadeeld als MH niet meer toegepast mag worden, maar denk ook aan het effect nationaal op de directe en indirecte werkgelegenheid en internationaal aan de globale tekorten die zullen ontstaan.”