Trend 12: Groeiende inkomensverschillen

Wat zijn de trends van 2018? De verschillen in inkomens per ondernemer in de agrarische sector waren in 2017 ongekend groot en dat zal ook dit jaar weer het geval zijn. Binnen en tussen sectoren. Bedrijfsomvang, technische resultaten en afzetkeuze spelen een rol.In 2017 waren vooral bij leghennenhouders de inkomensverschillen ongekend groot. De inkomens per ondernemer varieerden van € 100.000 negatief tot meer dan € 400.000 positief, een verschil van een half miljoen per ondernemer, zo becijferde Wageningen Economic Research (WER) in de jaarlijkse inkomensramingen. Oorzaak was vorig jaar de fipronil-crisis.Enorme schadepost door fipronil-crisisDoor de fipronil-affaire getroffen bedrijven die op slot zaten, hadden een enorme schadepost, terwijl andere bedrijven profiteerden van de gestegen eierprijzen. Ook in andere sectoren waren de inkomensverschillen groter dan in andere jaren. In de melkveehouderij bijvoorbeeld door het fosfaatreductieplan en in de varkenshouderij door de hoge biggenprijs.Artikel gaat verder onder de foto.^{Wat zijn dé agrarische trends van 2018? Boerderij zet ze op een rij. – Foto: Michel Velderman}Teeltplan en afzetVoor uientelers begon 2018 meteen ongekend spannend. Hoe gaat het verder met de afzet van uien naar Senegal? Dat land is een grote afnemer van Nederlandse uien en sluit vanaf eind januari de poort voor import, en nieuw exportquotum was vorige week nog niet afgegeven. Dergelijke acties van belangrijke afnemers raken uiteindelijke de portemonnee van de akkerbouwer. Doorslaggevend is dan vaak hoe het totale bouwplan er uitziet en in hoeverre prijzen voor de afzet van producten is vastgelegd. Dit jaar wordt de inkomenssteun per hectare verder gelijkgetrokken, volgend jaar is de inkomenssteun inclusief vergroeningspremie op elke hectare in principe gelijk.Fosfaatrechten en derogatie drukken doorDit jaar wordt voor de melkveehouders het eerste jaar met fosfaatrechten. Boeren die willen kopen, bijvoorbeeld om de zogenoemde generieke korting weer op te vullen, krijgen prijzen voor de kiezen die in de eerste weken schommelden rond € 180 tot € 200 per kilo fosfaat. Dat komt neer op circa € 8.000 per melkkoe. Afschrijven mag fiscaal in 10 jaar, maar er moet ook gerekend worden met rente en daarbij zullen er grote verschillen zijn in aflossingstermijn die banken hanteren per bedrijf. Het is dan de vraag wie rechten kan kopen en ook nog aan kan verdienen. De grootste onzekerheid is vooralsnog of er een nieuwe derogatie komt. Als dat niet gebeurt zou dat melkveehouderij en de mestmarkt volledig op zijn kop zetten.Artikel gaat verder onder de foto.De biggenprijs zal ook in 2018 bepalend zijn voor het inkomen van zeugenhouder en vleesvarkenshouder. - Foto: Herbert WiggermanIn de varkenshouderij was 2017 nog een relatief goed jaar, zeker voor de zeugenhouders die een topjaar hadden door een hoge biggenprijs. Diezelfde biggenprijs drukte het inkomen van de vleesvarkenshouders. Dit jaar zijn de verwachtingen voor de varkensprijzen duidelijk minder. Hoe dat uit gaat pakken voor de inkomens van de varkenshouders is vooral afhankelijk van de biggenprijs. Een belangrijke kostenpost met grote verschillen is ook de mestafzet. Hierbij kan de concurrentie met rundveemest een grote rol gaan spelen.Wel of niet derogatie? I&R-fraude helpt nietWel of niet een nieuwe derogatie voor graasdieren is eind januari nog onzeker. De vooruitzichten zijn in ieder geval niet beter geworden in een cruciale fase door de fraude met I&R-registraties op tientallen melkveebedrijven.