Trekker op methaan is kansrijk concept

New Holland en zijn moederbedrijf CNH-Industrial zetten fors in op de methaanmotor als alternatief voor de diesel. Hoe serieus is zo’n concept?Op ’s werelds meest belangrijke mechanisatieshow, de Agritechnica in Hannover, die afgelopen week startte, showt trekkerfabrikant New Holland zijn futuristische concept van een zogenoemde methaantrekker. In deze trekker ligt geen dieselmotor, maar een 180 pk sterke motor die methaangas verbrandt. Bijzonder aan dit trekkerconcept is dat de gastanks bijna onzichtbaar zijn geïntegreerd in het chassis en onder de cabine.
Artikel gaat verder onder de foto‘s.New Holland's methaan-concepttrekker. Het concept is aangedikt met gadgets. Een sobere productieversie volgt in 2020. - Foto: Mark PasveerProductie start in 2020New Holland wil in 2020 starten met de productie van deze trekker. New Holland belooft dat – mits de verkoop goed op gang komt – de methaantrekker qua aanschafprijs in lijn ligt met de gangbare trekkers. Voor zover bekend is New Holland het enige trekkermerk dat inzet op de serieproductie van een gastrekker.30% lagere bedrijfskostenWaarom New Holland zwaar inzet op methaan? Ten opzichte van de gangbare dieselmotor moet deze trekker, zo claimt New Holland, 30% lagere bedrijfskosten hebben, 10% minder CO2 uitstoten en tot 80% minder uitstoot van schadelijke uitlaatgassen waaronder stikstofoxiden. Als je in staat bent om het methaangas biologisch te winnen, bijvoorbeeld uit biogasinstallaties, dan mag je zelfs met een CO2-reductie rekenen van 80%. De roetuitstoot behoort op een gasmotor als deze tot het verleden. Je kunt dus alle (dure) emissietechniek zoals een SCR-katalysator, roetfilters en EGR-kleppen achterwege laten. Verwar methaangas overigens niet met het traditionele LPG (zie kader onderaan dit artikel).Energieneutraal boerenbedrijfDe methaantrekker is New Hollands vijfde concept dat rijdt op een andere brandstof dan diesel. Het eerste concept was een waterstoftrekker (2009), het tweede een propaantrekker (2012), de derde en vierde waren eveneens prototypen van methaantrekkers waarvan er begin 2017 ook eentje proefdraaide bij afvalverwerker Rova in Zwolle.Bekijk een video waarin Alwin Grootenhuis van Rova zijn ervaringen met de methaantrekker deelt.Fossiele brandstoffen zijn eindigNew Holland is dus –net als veel andere trekkerfabrikanten – op zoek naar alternatieven voor diesel. De achterliggende reden is helder: fossiele brandstoffen zijn eindig en de uitstoot van CO2, roet en giftige gassen moet omlaag. Dat methaangas de grootste slagingskans zou kunnen hebben, komt mede door de circa. 13.000 mest- en biogasvergisters die – met name de West-Europese – landbouw rijk is. New Holland richt zich dan ook in eerste instantie op de landen als Duitsland, Frankrijk, de Scandinavische landen en de Benelux.Energie- en CO2-neutraal landbouwbedrijfDit nieuwe prototype is volgens New Holland langdurig getest op landbouwbedrijven met een eigen biogasproductie. Deze bedrijven produceren naast energie dus ook hun eigen trekkerbrandstof. En dat is, zo stelt New Holland, een belangrijke stap in de richting van een energie- en CO2-neutraal landbouwbedrijf. Ter indicatie: uit een berekening volgt dat een 1 MegaWatt mestvergister jaarlijks elf dagen moet draaien om de jaarlijkse hoeveelheid trekkerbrandstof te genereren (1.500 draaiuren per jaar) voor één trekker.Veel ervaring bij trucksBinnen het moederbedrijf van New Holland, CNH-Industrial, is veel ervaring met methaanmotoren. De eigen motordivisie, Fiat Power Train (FPT) bouwde de laatste paar jaar zo’n 30.000 methaangas-motoren, met name in Iveco-vrachtwagens en bussen. Nederland speelde een grote rol bij het ontwikkelen en promoten van deze motoren (zie kader hieronder). De lokale wetgeving helpt ook een handje. Zo wil Zweden in 2020 al het transport op gas hebben rijden om voornoemde redenen. En: een gasmotor blijkt aanmerkelijk stiller dan een diesel.Ervaring met gasmotoren in NederlandIn de truckbranche wordt al heel lang gekeken naar alternatieve brandstoffen.Onder de grote vrachtwagenmerken is fabrikant Iveco voorloper en is net als New Holland, Case IH en Steyr onderdeel van CNH-Industrial. Er worden sinds 1996 Iveco-trucks en bussen met gasmotoren afgeleverd in Nederland, in totaal ongeveer 450 à 500 stuks. Zowel op LNG als op CNG of met beide systemen aan boord (zie kader ‘Het verschil tussen LNG, CNG en LPG’, onderaan dit artikel).De pas geïntroduceerde Iveco Stralis NP-460 met een 460 pk sterke methaangas-motor en –tank en een actieradius van 1.600 kilometer. - Foto: Iveco / CNH IndustrialIveco’s succes blijft niet onopgemerkt. Zo kunnen ook Scania en Volvo trucks op gas afleveren. Volvo biedt een variant die zowel op gas als op een mix van diesel én gas rijdt.Bijzonder is dat de Nederlandse Iveco-dealer Schouten in Almkerk (N-Br.) een belangrijke rol speelde bij de ontwikkeling van de gastrucks. Schouten zag immers in dat de betrouwbare dieselmotor op de lange termijn geen toekomst heeft. Zijn enthousiasme stak de Iveco-ingenieurs aan waarna ook Iveco de gastechniek omarmde voor Europa.Sinds 1996 worden er in Nederland al trucks met gasmotor afgeleverd, met name vuilniswagens. Maar pas sinds 2008/2009 kwamen de eerste vrachtwagen-trekkers (voor opleggers). En die markt is veel groter, en tegelijk uitdagender omdat er op zo’n kort chassis minder ruimte is voor de gastanks.Tot 2016 reden bijna alle trucks (-trekkers) en aangepaste bestelwagens op CNG, dezelfde brandstof als waarop New Holland’s methaantrekker rijdt. Maar dankzij nieuwe ontwikkelingen rondom LNG-tanks én de ruime gaservaring van FPT in Azië, gaat het nu snel. De huidige generatie Iveco-trucks met LNG-installatie kan zo tot 1.600 kilometer rijden zonder te tanken. Onder meer de firma Rolande bouwt nu aan een sluitend landelijk netwerk LNG-tankstations.DesignNet als bij ‘conceptcars’ is het design en de cabine van New Holland’s concepttrekker flink aangedikt. De uiteindelijke productieversie zal er soberder uitzien. De concepttrekker heeft bijzondere gadgets aan boord. Je kunt met je stem zaken in- en verstellen. Een terminal met de belangrijke actuele (motor)informatie en een camerabeeld zit geïntegreerd in het stuurwiel, maar draait niet mee met het stuur. Via je smartphone kun je veel zaken uitlezen en controleren. Het glasoppervlak is met de grote deuren, kleine cabinestijlen en groot glazen dakluik 20% groter dan bij huidige trekkers. Om het grote dakluik heen zitten de gps-ontvangers geïntegreerd in het dak.
De methaantanks zitten links- en rechtsonder de cabine en in de trekkerneus, voldoende voor een werkdag. - Foto: Mark PasveerNaast het uiterlijk, is ook het interieur opmerkelijk met onder andere een terminal in het stuurwiel. Dit scherm draait niet mee, maar staat vast. - Foto: Mark PasveerDe schermen met de minder essentiële informatie zitten rechtsboven in de dakrand. - Foto: Mark Pasveer‘2020 niet onwaarschijnlijk’New Holland houdt vol dat de trekker in 2020 in productie gaat. Dat dit niet onwaarschijnlijk is en dat het veel sneller kan, bewijst New Holland’s zuster Iveco. Iveco toonde in 2016 een zogenoemd ‘Z-concept’ truck die rijdt op gas en volhangt met bijzondere gadgets. En nu, begin november 2017, introduceert het bedrijf de afgeleide productieversie van dat Z-concept: de Iveco Stralis NP-460. En inderdaad: een gewone 460 pk sterke vrachtwagen met een methaanmotor en een actieradius van 1.600 kilometer.Het verschil tussen LNG, CNG en LPGLPG (Liquified Petroleum Gas) is een wezenlijk andere brandstof dan CNG en LNG.LPG is een gasmengsel-restproduct vanuit de olieraffinage. LPG is zwaarder dan lucht en daarom gevaarlijk in ondergrondse parkeergarages.Een pakket CNG-gastanks bij een vrachtwagen. Het gas in deze tanks staat onder een druk van circa 200 bar. - Foto: Bas van HattumCNG (Compressed Natural Gas) en LNG (Liquefied/liquid natural gas) zijn beide aardgassen die voornamelijk bestaan uit methaan. Een variant is ‘Bio-LNG’ of ‘Bio-CNG’ met als enig verschil dat dit gas wordt gewonnen uit mest-, afval- of biovergisters. In theorie is de Bio-versie CO2-neutraal.Bij CNG wordt gas gecomprimeerd en onder een hoge druk (ca. 200 bar) opgeslagen in gastanks. Deze CNG-tanks zitten op de kleinere voertuigen en ook op New Holland’s methaan-concepttrekker.Om tot LNG te komen, wordt datzelfde aardgas in een fabriek stapsgewijs gekoeld tot een temperatuur lager dan -162 graden. Methaangas wordt bij die temperatuur vloeibaar. De vloeibare LNG bezit daarom (per liter) een energiewaarde die circa 3,5 keer groter is dan NMG en is daardoor geschikter voor sterke motoren in grote, zware vrachtwagens of voertuigen.Aftanken van een LNG-tank. De damp die je ziet komt door het extreme temperatuurverschil. LNG is kouder dan -162 graden. - Foto: Iveco / CNH IndustrialOpslag en vervoer van LNG gaat in dubbelwandige tanks waarin de temperatuur laag blijft (-170 tot -120 gr.). De druk in zo’n tank is met circa 10 bar relatief laag. Een LNG-vrachtwagen moet wel kilometers maken. Want als er nauwelijks wordt bijgetankt, loopt de temperatuur langzaam op en zal het ontsnappen via een overdrukventiel. Als het ontsnapt, vervliegt het direct. LNG is geurloos, kleurloos, reukloos, niet corrosief, niet ontvlambaar en niet giftig. LNG wordt geproduceerd in onder andere Qatar, Maleisië, Australië, Oman en Nigeria en per vrachtschip getransporteerd naar Europa, Amerika en Azië.Lees meer over methaantrekkers