Toeristen in bollenveld: tulpentijd of tulpenstrijd

De bollenvelden trekken hordes toeristen. Leuk, maar soms ook een bron van ongemak voor telers.In het voorjaar is het hoogseizoen in de Bollenstreek. In de periode dat de Keukenhof open is en de bollenvelden in bloei staan, komen er miljoenen toeristen naar het gebied om te genieten van de kleurige velden. Met voor de bloembollenkwekers de nodige gevolgen: in de zoektocht naar de mooiste foto’s schuwen toeristen het niet om percelen in te lopen. Soms met dramatische gevolgen voor het gewas. Kwekers, overheid en toeristische organisaties zoeken op een bijeenkomst van kennisnetwerk Flower Science bij de Tulperij in Voorhout naar een oplossing. Toeristen uit Maleisie maken een foto in een bollenveld in de buurt van Lisse. - Foto: ANPDe Bollenstreek is al lang niet meer het belangrijkste bollengebied van Nederland. De percelen zijn klein en qua omvang kan de streek lang niet meer tippen aan de grootschalige bloembollenteelt in bijvoorbeeld Flevoland. Maar van oorsprong is het wel hét bloembollengebied van Nederland en voor het toerisme is het zeker het belangrijkste bollengebied, legt Esther Den Hartog van Flower Science uit. Flower Science is op gericht in Lisse en verbindt Onderzoek, Onderwijs, Ondernemer en Overheid in de ambitie om te innoveren in de bloembollensector. Lees ook: Noordoostpolder trots op halve eeuw tulpenteeltProfijt of overlastHet toerisme in de bollenstreek neemt nog steeds toe. Niet alleen de Keukenhof is een echte publiekstrekker, ook de ‘gewone’ percelen bollen zijn erg in trek bij toeristen. Met speciale fietsroutes togen de toeristen het gebied in. Voor de ene bloembollenkweker is dit een zegen: met een toeristische neventak zien meerdere ondernemers de kans om mee te profiteren van de vele toeristen. Anders ervaren vooral overlast. Met kuubskisten, borden, touwen en linten wordt geprobeerd toeristen uit de percelen te houden. “Niet echt een wenselijk beeld. Het ziet er nogal afschrikwekkend uit”, vinden sommigen. Hyacinten gevoelig voor bacterieziekPeter Vreeburg, onderzoeker bij Wageningen Plant Research Bloembollen begrijpt de maatregelen om toeristen uit de percelen te weren. “Hyacinten zijn erg gevoelig voor bacterieziek. Bovendien kunnen deze bacteriën heel makkelijk verspreid worden. Toeristen, maar ook bijvoorbeeld hazen, kunnen de bacterie gemakkelijk van het ene naar het andere perceel overbrengen of zo hele percelen infecteren. Een besmetting zie je pas na een paar weken, maar schades kunnen oplopen tot 100% van een perceel. Het risico van toeristen in hyacinten is dus best groot”, aldus Vreeburg. In tulpen en narcissen is dit heel anders. Deze gewassen hebben geen last van bacterieziek. Virusziekten die wel bij deze gewassen voorkomen, zijn veel minder makkelijk te verspreiden. Hierdoor is het risico van toeristen die door het gewas lopen minder groot’, legt Vreeburg uit. Onder begeleiding het veld inAnja Jansze is bloembollenkweker en ontvangt daarnaast toeristen in de Tulperij. Ze begrijpt ook dat collega-kwekers toeristen uit hun percelen weren. “Wij gaan juist met toeristen het veld in en vertellen het hele verhaal over de bloembollen. We leggen de toeristen uit waarom ze niet overal zomaar een perceel in kunnen lopen. Het is uiteindelijk ook ons brood en dat beseffen veel toeristen niet. Bij ons gaan de mensen onder begeleiding de percelen in, dan hou je toch toezicht zodat er geen dingen gebeuren die niet kunnen”, legt ze uit. Een net hek oogt een stuk vriendelijker dan kuubskisten en rood-witte lintenZe zou graag zien dat er meer geïnvesteerd kan worden in nette hekken of sloten om te voorkomen dat toeristen percelen ongewenst inlopen. Een net hek oogt volgens haar een stuk vriendelijker dan de kuubskisten en rood-witte linten en borden die nu geplaatst worden. OnwetendheidMarketingspecialist Marco van der Lingen van Bollenstreek.nl wijt het ongewenste gedrag van de toerist vooral aan onwetendheid. “Zeker als de bloemen gekopt worden hebben ze het idee dat er helemaal geen waarde aan het gewas zit”, zegt hij.Van der Lingen zou graag zien dat de Bollenstreek zich meer gaat vermarkten van de bollen als specialiteit uit de streek, zoals dat ook met wijn gebeurt. “Daar is het de regio die ervoor zorgt dat er aan wijn een meerwaarde zit. Dat zou met de bollenstreek ook moeten. Bollen uit de bollenstreek zijn de échte bollen, the real thing – zeg maar – en dat moet ook een meerwaarde bieden voor de kwekers”, zegt hij. ProductpromotieBloembollenkweker Patrick van Steijn uit Noordwijkerhout ziet niet zoveel in deze suggestie. “99% van de bollen die geteeld worden gaan van business naar business. Het aantal toeristen in deze streek neemt alleen maar toe. Het wordt drukker en drukker. Iedereen verdient aan de toeristen, behalve de kwekers”, vindt hij. Collega-kweker Jansze ziet wel voordeel van de toeristen. “Zij zijn de potentiële klanten. Het is een vorm van productpromotie, die zich misschien niet direct terugbetaalt, maar op termijn wel”, vindt ze. Foto: ANPAndere suggesties, zoals het extra heffen van toeristenbelasting of gebiedsbelasting door de overheid, waarmee geïnvesteerd kan worden om overlast van toeristen te voorkomen worden als opties gezien, maar nog niet direct breed gedragen. “Misschien kan een deel van dit geld ook in een verzekeringsfonds gestopt worden, zodat telers die écht schade hebben van toeristen hiervoor een vergoeding kunnen krijgen”, oppert André Hoogendijk, adjunct-directeur van KAVB. Kweker Van Steijn ziet dit nog niet gebeuren. “Als je echt schade hebt lopen de bedragen heel snel op. Bovendien zie je de schade pas na een paar weken. Bewijs dan maar dat het door een toerist is gekomen en niet door een haas of een ree”, zegt hij. Waarde uitdragenEen betere informatievoorziening aan toeristen lijkt de meest concrete oplossing voor het probleem. “In Marken wordt aan toeristen ook uitgelegd dat ze er gerust rond mogen kijken, maar dat er ook gewoon mensen wonen en dat ze daar respect voor moeten hebben. Dat werkt over het algemeen goed”, aldus Anne Marie Dees van Amsterdam Marketing. “Ik zou de bollenstreek adviseren om de trots op de percelen en de waarde ervan beter uit te dragen. Dan weet de toerist waarom ze er zorgvuldig mee om moeten gaan.” De Keukenhof kan bij het verkondigen van de boodschap een belangrijke rol spelen, vinden kwekers. Nu staat op de fietsroutes die daar worden uitgedeeld slechts dat de bollenvelden niet betreden mogen worden. “Maar wij zijn ook niet verantwoordelijk voor het gedrag van toeristen”, vindt een bestuurslid van de Keukenhof. Dat het beter kan, zijn kwekers, toerismespecialisten en overheid het wel over eens. Met uitleg waarom mensen de velden niet mogen betreden, is de verwachting dat het een stuk beter zal gaan. “Geef de uitleg wel in de taal van de toerist”, adviseert Dees. “Met name Aziatische toeristen spreken namelijk vaak geen andere talen.”