‘Toenemende druk op veldspuit’

Maatschappelijke onrust over chemiegebruik blijft aanzwellen. Meer onderzoek naar gewasbeschermingsmiddelen moet volgen voor juist inzicht en maatregelen in de toekomst.Bestrijdingsmiddelen komen in tuinen, huizen en lichamen van omwonenden terecht. Geruststellend is dat er geen risicogrenzen worden overschreden. Dat is in grote lijnen de uitkomst van het rapport Bestrijdingsmiddelen en Omwonenden uitgevoerd door het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en ­Milieu (RIVM). Het neemt helaas het wantrouwen en onzekerheid bij burgers niet weg.Lees ook: Middelengebruik veilig, burger blijft ongerustDat komt voornamelijk omdat het RIVM-onderzoek was bedoeld om te kijken in welke mate omwonenden van bollentelers worden blootgesteld aan bestrijdingsmiddelen. Niet naar wat de gevolgen zijn voor de gezondheid. Zo zijn er 46 verschillende pesticiden aangetroffen. Het is onbekend wat stapeling van al deze stoffen betekent voor de gezondheid van omwonenden.Bestrijdingsmiddel via huisstofEen van de nieuwe inzichten is dat bestrijdingsmiddelen zich kennelijk ook gemakkelijk via huisstof verspreiden. Welke consequenties dit heeft voor jonge kinderen is een grote vraag waarmee niet alleen omwonenden blijven zitten. Ook de telers zelf, want in hun huizen waren de gevonden concentraties hoger dan in die van omwonenden.Niet elk middel is even gevaarlijk en toch worden alle gewasbeschermingsmiddelen over één kam geschorenBollenteler pleit voor transparantieBollenteler Matthé van Lierop vindt het onderzoek dan ook voor hemzelf van belang en pleit voor transparantie. “We willen allemaal in een veilig en gezond klimaat oud worden, samen met onze kinderen”, reageert hij in Boerderij nr. 31. Hij slaat de spijker op zijn kop. Want als er zaken komen bovendrijven die echt gevaarlijk zijn voor boeren en burgers, dan moet je daar wat mee doen. Problemen goed onderzoeken en vervolgens maatregelen treffen, want niet elk middel is even gevaarlijk en toch worden ze weer over één kam geschoren.Meer onderzoek nodig naar middelenMinister Schouten wil chemie alleen nog als laatste redmiddel. Maar dat kan niet zomaar in één keer. Zonder bestrijdingsmiddelen telen is een moeizame, tijdrovende en risicovolle manier van telen. Zoals ook de inzet van natuurlijke bestrijders, die echter niet altijd minder toxisch zijn dan chemische middelen. Daarvoor is meer onderzoek nodig. Dat geldt ook voor precisielandbouw en veredeling.Efficiënter en veiliger omgaan met chemie in landbouwGelukkig is de landbouw op heel veel fronten in de slag om efficiënter en veiliger met chemie om te gaan. Juist dat moet de sector goed uitdragen. In de televisie-uitzending Bollengif in babyluier van Zembla stelt spuitinstructeur Klaas Meijaard dat maar liefst 80% van de boeren stiekem met een hogere spuitdruk werkt, waardoor weer fijnere druppels ontstaan die makkelijk wegwaaien. LTO reageert door te zeggen dat dit inderdaad niet mag. Maar de organisatie had moeten uitleggen dat de sector dit al heeft getackeld. Per 1 januari 2020 moeten veldspuiten namelijk een drukregistratiesysteem hebben, zodat het spuitwerk achteraf gecontroleerd kan worden.Tja, zo blijft de sector niet alleen achter de feiten aanlopen van de kritische maatschappij, maar blijft het ook op de vlucht voor haar eigen schaduw.