Toekomstvisie NAV: op naar duurzaam rendabele akkerbouw

Integraal beleid waarin het verdienmodel voor de boer verbetert. Dat is de richting die NAV voor ogen heeft, zegt Teun de Jong. De akkerbouwvakbond schrijft dit in een nieuwe toekomstvisie op een duurzame landbouw, een update van ‘Genoeg is Beter’.De landbouw, maar ook de akkerbouw, wordt overspoeld met meningen en visies op welke wijze de sector zich verder zou moeten ontwikkelen. Deze meningen variëren van regionale voorschriften van waterschappen, gemeentes en provincies tot rijksbeleid en plannen vanuit de Europese Commissie tot zelfs internationale verdragen. Vaak ontbreekt de onderlinge samenhang totaal en staan voorstellen vanuit de lagere overheden, maar ook rijksbeleid (bijvoorbeeld kringlooplandbouw) haaks op de tegelijkertijd afgesloten handelsverdragen, om over het consumentengedrag nog maar te zwijgen. Vanuit de visie dat een duurzame landbouw enkel vanuit een reële marktvraag te beantwoorden is, komen we tot de conclusie dat er dan gewerkt moet worden met een markt met gelijke en eerlijke spelregels: een update van ‘Genoeg is Beter’.Verdienvermogen is nu al te laagIdeaalbeeldMaatschappelijke wensen, rapportages door het Planbureau voor de Leefomgeving, de kringloopvisie van het ministerie van LNV en de Europese plannen vanuit de ‘Green Deal’, gaan veelal uit van een ideaalbeeld, dat echter niet aansluit bij de realiteit van de ‘laagste prijsgarantie’. De NAV heeft een analyse gemaakt op grond van 5 criteria:voedselproductieklimaatmilieubiodiversiteitverdienvermogenUitgangspunt is dat veranderingen van beleid op zoveel mogelijk punten een plus moeten scoren. Bij eenzijdige maatregelen zie je dat vaak wel één van de doelen bereikt wordt, maar vaak ten koste van het verdienvermogen. En dat verdienvermogen is nu gemiddeld al te laag, gezien de achterblijvende landbouwinkomens. _{Lees verder onder de foto.} Voor werken aan een gezonde bodem is een realistisch tijdsschema nodig, zegt Teun de Jong. - Foto: Hans BanusZeggenschap aan de grensIn onze visie naar een duurzaam rendabele akkerbouw wordt de landbouw losgekoppeld van de internationale vrijhandelsverdragen zodat er aan de EU-grenzen zeggenschap blijft over de productiewijzen. Op deze wijze kan oneerlijke concurrentie met GMO (genetische modificatie), verboden gewasbeschermingsmiddelen (neonics) en dumping als gevolg van lage valuta gereguleerd worden. Geen middelen verbieden voordat er alternatieven zijnBodemvruchtbaarheid op peil houdenDe bodemvruchtbaarheid moet op peil gehouden worden door voldoende aanvoermogelijkheden van organische mest, dus moet de beschikbaarheid vanuit de veehouderij op peil blijven. Verbeterde kweektechnieken en groene gewasbeschermingsmiddelen moeten de druk op de milieu- en biodiversiteitsdoelen verlagen. Hiervoor is wel een realistisch tijdschema nodig; geen verboden voor er alternatieven beschikbaar zijn! Doen we ook niet in de energietransitie. Er is ook een waardering nodig voor de CO₂-vastlegging: plantengroei weet ongeveer 1,5 kilo CO₂ per kilo droge stof vast te leggen, zo’n 20 ton per hectare per jaar. Primair dient deze vastlegging de ‘korte cyclus’, dus wordt hier door mens en dier geconsumeerd. Maar dan gebeurt die vastlegging wel in onze regio!SaldoverliezenIndien zonder flankerend beleid hier wel gewasbeschermingsmiddelen verboden worden, wel bemestingsmogelijkheden ingeperkt worden of er dwingend aan bouwplanverruiming gewerkt moet worden, leidt dit per maatregel (!) tot saldoverliezen van 10 tot 25%. Cumulatief zou dan de helft maar overblijven, wat ‘einde oefening’ van het akkerbouwbedrijf zou zijn! Terwijl de akkerbouw juist goede kansen biedt in de eiwittransitie en de biobased economie. De oplossing ligt dus in op elkaar afgestemd integraal beleid, waarbij het prijsniveau voor de boer wordt opgekrikt, door oneigenlijke concurrentie te voorkomen en een sterkere positie in de handelsketen!De toekomstvisie is te downloaden op de website van de NAV