‘Toch maar weer grond kopen’

We staan voor de keuze om fosfaatrechten of grond te kopen.We kunnen ook niets doen, maar dan ben je op weg naar het einde. Uitzonderingen daargelaten. Zoals oudere boeren zonder opvolger en multifunctionele boeren. Die van het kaasmaken en wc’s schoonmaken, zeg maar. Niets voor onze Hans, die beslist wil groeien.‘Dan blijkt plotseling dat je bedrijf te klein is’“Schaalvergroting gaat door”, zegt hij. “Daar moet je op blijven inspelen. Als je het niet doet, blijkt plotseling dat je te klein bent. Dan volgt de inhaalrace. Je moet dan te veel investeren om weer een verantwoord bedrijf te hebben. Met te zware lasten. Vooral boeren met een opvolger moeten zich dat tijdig afvragen. Niet beginnen als de jonge boer het bedrijf zal overnemen, maar veel eerder.Kiezen voor goed pensioen overdrager of voldoende groot bedrijf opvolger?“Dan begint de oudere boer wel met weinig geld aan zijn pensioen”, werp ik tegen.Hans haalt de schouders op:” Beter de oude boer met weinig geld, dan de jonge boer met een te klein bedrijf laten starten. Met daarna een te hoge schuld. Het is voor een oude boer veel mooier als hij ziet dat zijn zoon de vleugels uitslaat. Dat straalt ook op hem af. Als hij een armoedig, uitgeleefd bedrijf achterlaat, doet dat meer pijn dan wat minder geld om handen”.Zit wat in. Blijft de vraag wat je dit jaar moet kopen, grond, of fosfaatrechten. ‘Kijk maar naar pachters: weinig verdienen en als ze stoppen, hebben ze geen pensioenpot in de vorm van grond’ Zelf kies ik voor grond. Kijk maar naar pachters. Weinig verdienen en als ze stoppen, hebben ze geen pensioenpot in de vorm van grond. Grond is waardevast en is een veilige belegging. Niet voor niets zijn verzekeraars en pensioenfondsen op het ogenblik actief op de grondmarkt. Zo heeft verzekeraar ASR het aandeel grond in zijn vastgoedportefeuille verhoogd van 21% naar 40%. Ze hebben ruim 36.000 hectare in bezit.Fagoed heeft ruim 4.000 hectare. Dat was meer dan 5000 hectare, maar daalde de laatste jaren. Nogal wat boeren maakte gebruik van de terugkoopregeling. Verstandig.‘Fosfaatrechten worden ooit weer waardeloos, grond houdt zijn waarde’Dit is een helder signaal voor de boer. Als je fosfaatrechten koopt, weet je dat die op een bepaald moment waardeloos worden. Grond houdt zijn waarde. Hans en ik zijn het erover eens dat dit onze koers wordt.