‘Teelt veldbonen optimaliseren’

Melkveehouders Theo en Michiel Kroes in Katlijk (Fr.) telen dit seizoen voor het eerst winterveldbonen. “Het is nog afwachten of de opbrengst en het rendement goed genoeg zijn”, zegt Theo Kroes.Op 2,3 hectare van maatschap Kroes staan dit jaar voor het eerst winterveldbonen. De maten Theo (67) en Michiel (38) Kroes willen graag meer eiwit van eigen grond halen en het grasland verbeteren. De maatschap melkt 120 koeien en heeft 55 stuks jongvee op 79 hectare grond. Het bouwplan bestaat uit 2,3 hectare winterveldbonen, 64 hectare gras en 12,5 hectare mais. Met het voeren van veldbonen heeft de maatschap nog geen ervaring.Theo Kroes tussen de winterveldbonen. De melkveehouder zoekt naar een rendabele teelt van het gewas. - Foto: Mark PasveerWaarom telen jullie winterveldbonen?“We kwamen met deze teelt in aanraking via onze loonwerker, Christel Thijssen in Nieuwehorne, en Evert Bosma, specialist ruwvoermanagement van Agrifirm. Thijssen heeft bij andere veehouders al vaker winterveldbonen gezaaid. Het telen van veldbonen is voor ons een experiment.” Hoe is de teelt verlopen?“Niet optimaal. De bonen zijn op 18 november gezaaid in een 25 centimeter diep losgewoelde graszode. Dat bleek achteraf te laat, waardoor we begin januari wat vorstschade zagen, omdat de planten toen nog te klein waren. De boon bevriest niet en maakt weer nieuwe spruiten, maar het betekent wel groeivertraging. Op een laag stuk is een gedeelte van de bonen verzopen. Er is geen bodemherbicide toegepast. In het begin was de onkruiddruk laag, later zagen we wat meer onkruid, maar het viel erg mee. Begin mei is een keer gespoten tegen luizen en schimmels. De laatste 3 weken zien we chocoladevlekkenziekte, maar er is besloten om hiertegen niet meer te spuiten, want we oogsten over 4 weken.” Als we weer winterveldbonen telen, gaan we eerst ploegen en eerder zaaienWat verwacht je van de opbrengst?“Winterveldbonen hebben de potentie om 8 tot 8,5 ton per hectare te leveren, maar dat gaan we zeker niet halen. Thijssen verwacht 6,5 ton bonen, maar dat vind ik wat te optimistisch, gezien de stand van het gewas. Medio augustus oogst de loonwerker het gewas met een combine. We zullen zien hoeveel bonen dat oplevert. We laten de bonen malen en slaan het aangezuurd op in een slurf.”Wat zijn voordelen van winterveldbonen?“Een groot voordeel is dat het gewas al vroeg van het land is. Dan kunnen we nog gras inzaaien, dat in het najaar goed aan de gang komt. Zeker door de nalevering van stikstof door de voorafgaande winterveldbonenteelt. Winterbonen zijn vlinderbloemigen die stikstof binden en vastleggen in de bodem. Daarnaast levert het onderwerken van de gewasresten veel extra organische stof op.”Wat zijn verbeterpunten?“Als we weer winterveldbonen telen, gaan we eerst ploegen om teveel gras tussen de bonen te voorkomen en eerder zaaien, want grotere planten hebben minder last van vorstschade. Uiteindelijk is het voor ons belangrijk dat de opbrengst groot genoeg is voor een rendabele teelt, anders is het optimaliseren van de gras- en maisteelt een betere optie.”