‘Systeemaanpak’

Hoe gaan we om met de Europese Green Deal?Wat moeten we aan met de nieuwe tijd. Zien we alles als een bedreiging of als een uitdaging? Vreten we ons vast in ons systeem of durven we het los te laten? Hoe gaan we om met de stikstofmalaise en met de Green Deal?Stikstofaanpak waarschijnlijk niet bevredigendAls ik dit schrijf is de stikstofaanpak nog niet gepresenteerd, maar ik vrees dat het voor niemand bevredigend is. Niet voor boze boeren, niet voor natuurbeschermers en niet voor boeren die een eerlijke prijs willen. Als het maar geen systeemaanpak is, want dat doet te veel pijnEr zullen bloedeloze compromissen gesloten zijn zoals uitkoop van boeren die toch al stopten, voorstellen voor een pilot of een versnelde afschrijving op iets duurzaams. Voor dat laatste krijg je de handen altijd op elkaar, dan loopt de economie niet vast. Als het maar geen systeemaanpak is, want dat doet te veel pijn.Geen echte stimulans voor kringlooplandbouwEen echte stimulans voor kringlooplandbouw zie ik er niet van komen. Daarvoor zit iedereen te veel vast in zijn systemen en vooroordelen. Hoe vaak heb ik al niet gehoord dat boeren best milieuvriendelijk, ja zelfs kringloop willen produceren, als de consument er maar geld voor over had... En dan komt altijd weer dat voorbeeld van ‘de burger’ die vóór het winkelen verklaart milieubewust te zullen kopen, maar na het winkelen toch weer voor goedkoop blijkt te zijn gegaan. Een patstelling: ook veel boeren beweren dat ze willen verduurzamen (80% volgens Trouw), maar omdat de burger het toch niet koopt, doen ze het niet.Prijs van biologischIk las dat de Europese voedselcommissaris de oplossing had: biologisch moet goedkoper, zodat de vraag sneller groeit. Tja, dan span je het paard echt achter de wagen! Zo ongeveer de enige drijfveer waarom boeren tegenwoordig nog omschakelen is de prijs van bio en die zou dan omlaag moeten? Ik mag hopen dat hij iets heel anders bedoelt. Bijvoorbeeld dat bioboeren in de toekomst vanuit de GLB extra betaald worden. Maar dat lijkt me slecht passen bij een vrijemarktsysteem.Vast in systemen en vooroordelenIk weet een heel simpele en doeltreffende maatregel: belast het bioproduct met het lage btw-tarief. Daar zijn mogelijkheden voor. Het schijnt al eens voorgesteld te zijn maar dat werd door LTO neergesabeld met de woorden: denken jullie van de bio nou echt dat je zoveel beter bent?Misschien is de wind daar gedraaid, maar ik betwijfel het, vanwege achterban en zo. Sommige boeren bellen het meldpunt voor indoctrinatie, omdat de school van hun kinderen iets met biologisch doet.Misschien moet je je ook realiseren dat je geen meerprijs kunt krijgen zonder je systeem te veranderenEn zo kom ik weer uit bij het gegeven dat mensen vaak vastzitten in systemen en vooroordelen. Veel boeren willen wel ‘toegevoegde waarde’ voor hun product, maar willen er niet naar telen. Er zijn natuurlijk ook zat boeren die zonder dat bio-merkje een meerprijs halen, prima, maar misschien moet je je ook realiseren dat je geen meerprijs kunt krijgen zonder je systeem te veranderen.