Syngenta moet boeren compenseren voor GMO-mais

Syngenta moet Amerikaanse boeren $?217,7 miljoen aan schadevergoeding betalen voor het verkopen van transgeen maiszaad dat nog niet in China was toegelaten. Het verkopen van het niet-toegelaten maiszaad was volgens een jury onverantwoord en berokkende de export ernstige schade.Syngenta verloor onlangs een belangrijke rechtszaak die de onderneming niet alleen honderden miljoenen kan kosten, maar ook verstrekkende gevolgen heeft voor de grote veredelaars. Syngenta had volgens een jury in de federale rechtbank van Kansas Amerikaanse boeren geen transgeen maiszaad moeten verkopen, terwijl het nog niet was toegelaten in China, een belangrijke importmarkt. De Chinese toelating kan nu leidend worden voor de lancering van transgene producten.Syngenta lanceerde in 2010 een nieuw transgeen maisras: MIR 162, met de commerciële naam ‘Agrisure Viptera’. Het product is genetisch zo gemodificeerd, dat de plant een insecticide aanmaakt tegen insecten die boven de grond leven. In 2013 volgde een vergelijkbaar product, de Agrisure Duracade, dat volgens het Zwitserse bedrijf de maiswortelboorder op unieke wijze bestrijdt. China laat met toelatingVanaf 2011 verkoopt Syngenta MIR 162 in de VS. Het product was al in 2010 toegelaten door het ministerie van landbouw. In hetzelfde jaar stonden belangrijke importerende landen Japan, Zuid-Korea en Taiwan het toe voor de import. De EU stond de import toe in 2012. Brazilië en Argentinië hadden op dat moment ook de teelt toegestaan. Toelating voor import in China was in maart 2010 aangevraagd, maar werd pas in december 2014 verleend.China was tot 2010 vooral een netto-exporteur geweest van mais, benadrukt Syngenta, en importeerde vrijwel geen Amerikaanse mais. Maar in de jaren erna kon de binnenlandse productie de vraag niet bijhouden en begon China serieuze volumes af te nemen. China importeerde jarenlang MIR-162-mais zonder formele toelating. In november 2013 gaf de Chinese overheid opdracht om een partij met MIR-162 ‘vervuilde’ mais te vernietigen. De grens voor Amerikaanse mais ging dicht. ‘Handelspolitiek’Volgens Syngenta bleef China MIR-162-mais importeren uit andere landen. Het besluit om geen Amerikaanse mais te weigeren, zou ingegeven zijn door handelspolitiek. China kocht al miljoenen tonnen soja en wilde niet ook op de maismarkt afhankelijk worden van de VS. Volgens handelshuizen en boeren was Syngenta echter met dollartekens in de ogen blind geweest voor de substantiële handelsgevaren van het verkopen van MIR-162. Syngenta werd door honderdduizenden maistelers uit tientallen staten, maar ook grote handelshuizen waaronder Cargill, aangeklaagd voor de geleden schade. In totaal is naar schatting 1,4 miljoen ton mais minder geëxporteerd. Schepen moesten van Beijing terugkeren. De maisprijs was op het moment van de importstop al in een maand of vier met bijna een derde gekelderd. Maar de prijs daalde na het Chinese besluit nog eens met circa 20%.PrecedentwerkingEen jury heeft nu ruim 7.000 boeren gelijk gegeven. Een nieuwe groep boeren probeert in augustus in Minnesota haar gelijk te halen. De boeren eisen ruim $ 600 miljoen aan schadevergoeding. Syngenta gaat in de zaak van de boeren uit Kansas in hoger beroep. Maar linksom of rechtsom lijkt het waarschijnlijk dat zaadveredelaars de formele Chinese toelating van genetisch gemodificeerde gewassen in de toekomst meer laten meewegen bij het verkopen van zaad.