‘Suikersteun: begin van einde EU-markt?’

EU-landbouwcommissaris Phil Hogan stelt voor om lidstaten meer invloed te geven op de invulling van het landbouwbeleid in hun land. De gemeenschappelijke markt loopt daarmee gevaar, stelt de Nederlandse Akkerbouw Vakbond (NAV).Het fundament van het Europese landbouwbeleid wordt sinds het verdrag van Rome in 1957 gevormd door een vrije agrarische handel binnen de Europese Unie, met daaraan gekoppeld een gelijk markt- en prijsbeleid voor de deelnemende lidstaten. Dat de uitvoering van met name het markt- en prijsbeleid door de jaren heen sterk is veranderd, staat nu even niet ter discussie. Door de insteek van Eurocommissaris Phil Hogan om het EU-landbouwbeleid na 2020 een meer nationale invulling te geven, dreigt de gemeenschappelijke EU-markt in gevaar te komen. De huidige mogelijkheden voor gekoppelde steun aan suikerbietentelers is er een voorbeeld van.Lees ook: Brussel wil meer inzicht in suikermarktSinds 2015 is het mogelijk dat EU-landen ter bescherming van de eigen suikerindustrie en suikerbietenteelt een subsidie verstrekken die kan variëren van 5 tot 50% van de prijs die door de betreffende fabriek betaald zou worden. Oorspronkelijk was de steun bedoeld om de teelt te stimuleren in gebieden waar die dreigde te verdwijnen, maar in de praktijk wordt deze land-dekkend toegepast. Economen hebben berekend dat daardoor het aanbod van suiker in de EU met 1,3% is toegenomen. Dat lijkt niet veel, maar door het prijs-inelastische karakter van suiker leidt dat volgens de onderzoekers tot een prijsverlaging van 4,5% en is daarmee van belang voor het gehele EU-landbouwbeleid. De NAV is tegen een hernieuwde Europese competitie tussen lidstaten op het gebied van subsidiëring van de eigen boeren en verwerkende industrie. Voor het oplossen van structurele verschillen in ontwikkeling van de verschillende delen van de EU is pijler 2 van het landbouwbeleid bedoeld, waar met regionale Plattelands Ontwikkelingsprogramma’s (POP) ontwikkelingen gestimuleerd kunnen worden. Hierbij wordt geen verschil in prijsniveau gecreëerd. ‘Discussie over vrijwillige suikersteun is de lakmoesproef voor de verdere ontwikkeling van het gemeenschappelijke EU-landbouwbeleid’Sterker nog, om het ‘gelijke speelveld’ binnen de EU te versterken, zouden we nog meer dan nu moeten aandringen op harmonisering van randvoorwaarden als belastingstelsels, toelatingsbeleid gewasbeschermingsmiddelen en een eenduidige uitleg van de mededingingswetgeving. De discussie over de vrijwillige suikersteun is daarmee de lakmoesproef voor de verdere ontwikkeling van het gemeenschappelijke EU-landbouwbeleid en daarmee de gemeenschappelijke markt. Het klinkt natuurlijk sympathiek, dat omwille van een vereenvoudiging van het ingewikkelde landbouwbeleid meer verantwoordelijkheden naar de lidstaten worden overgeheveld. Dit kan ook wel voor de detailinvullingen, zoals die nu al voor de uitwerking van de vergroeningsmaatregelen bestaan. Maar dit moet om de gemeenschappelijke markt te borgen dan wel gebeuren binnen een raamwerk van spelregels die voor de gehele EU eensluidend zijn.‘Eiland-denken leidt tot economische stagnatie en politieke polarisatie’De politieke ondertoon die met name met de brexit de kop op steekt in diverse delen van de Europese Unie om terug te keren naar een tijdperk van ‘eiland-denken’ en terugtrekken achter de ‘dijken’, zal naar mijn mening leiden tot economische stagnatie en politieke polarisatie. Het beste voorbeeld hiervan is te vinden in het Verenigd Koninkrijk, waar de economische groei nu al gehalveerd is en de waarde van het Britse pond is weggezakt. In een moderne tijd, met snelle communicatie, transport en arbeidsmigratie moeten we de EU koesteren met haar open gemeenschappelijke markt, niet verstoord door nieuwe handelsbelemmeringen.Lees ook: ‘Mestbeleid en GLB raken akkerbouw in 2018’