‘Strengere normen gewasbeschermingsmiddelen nodig’

Provinciaal bestuurder Bert Boerman wil een strengere normen voor gewasbeschermingsmiddelen.Gewasbeschermingsmiddelen horen niet thuis in het grondwater, de bron van ons drinkwater. Toch zitten ze erin. In Overijssel bijvoorbeeld treffen we ze bij 45% van de grondwatermeetpunten aan. Bij 15% van deze punten overschrijdt de concentratie zelfs de Europese norm. Toch heeft dat geen gevolgen voor de toelating of het gebruik van de middelen. Zolang de overschrijding beperkt blijft tot minder dan 10% van de meetpunten, stelt het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen (Ctgb) geen verbod in. Bovendien laat het Ctgb telkens nieuwe middelen toe.Extra waterzuivering nodig door gewasbeschermingsmiddelenAfzonderlijk leiden die misschien niet tot overschrijdingen van normen, maar bij elkaar opgeteld maken ze wel extra zuiveren nodig. Als afbraakproducten van een gewasbeschermingsmiddel niet giftig zijn voor de mens, dan hoeft het Ctgb ze niet bij de beoordeling te betrekken. Toch is een deel van deze producten wel degelijk verontreinigend, zegt ook de Europese Kaderrichtlijn Water. Dat leidt tot een extra zuiveringsinspanning. ‘De manier waarop we met de toelating omgaan, voorkomt dus niet dat steeds meer gewasbeschermingsmiddelen in het grondwater terechtkomen’Veel aangetroffen middelen inmiddels verbodenDe manier waarop we met de toelating omgaan, voorkomt dus niet dat steeds meer gewasbeschermingsmiddelen in het grondwater terechtkomen.Het kan tientallen jaren duren voordat het regenwater via de grond bij de drinkwaterwinningen komt. Dit na-ijleffect zorgt ervoor dat ruim een derde van de aangetroffen middelen stoffen betreft die inmiddels zijn verboden. Maar het betekent ook dat de stoffen die nu de grond ingaan, nog jarenlang het water vervuilen. Ingrijpen is nu nodig. Gewasbeschermingsmiddelen die nu de grond ingaan, komen pas vele jaren later in het grondwater terecht. - Foto: Koos GroenewoldDuurzaam onkruid bestrijdenBuiten de landbouwsector is de regelgeving de laatste jaren al flink aangescherpt. Gebruik van gewasbeschermingsmiddelen op verhard en onverhard terrein is op de meeste plekken verboden. Deze verboden hebben milieuvriendelijke alternatieven gestimuleerd. Gemeenten houden hun openbare ruimte nu onkruidvrij met duurzame methoden als verschroeien en borstelen. Met recreatieondernemers en sportveldbeheerders zijn al Green Deals gesloten om alternatieven voor gewasbeschermingsmiddelen te stimuleren. ‘We staan voor een toekomstbestendige landbouw die zorgvuldig met bodem, grondstoffen en energie omgaat’Gewasbescherming aanpakkenHet kabinet maakte deze week bekend € 275 miljoen uit te trekken voor verbeteringen in de waterkwaliteit en natuur. Zo wordt geïnvesteerd in extra zuivering bij rioolwaterzuiveringsinstallaties om te voorkomen dat medicijnresten, microplastics en andere ongewenste chemische stoffen in de natuur en het water terechtkomen. Ook worden maatregelen uitgewerkt om de milieu-effecten van landbouw op natuur en waterkwaliteit te verminderen. Dat biedt kansen om de gewasbescherming aan te pakken. Toekomstbestendige landbouwWe staan voor een toekomstbestendige landbouw die zorgvuldig met bodem, grondstoffen en energie omgaat. Nu hanteert het Ctgb verschillende eisen binnen en buiten grondwaterbeschermingsgebieden. Wij pleiten ervoor overal dezelfde strengere norm te hanteren die ook de risicovolle afbraakproducten meeneemt. Deze strengere aanpak daagt de markt uit om duurzame alternatieven te ontwikkelen voor gewasbeschermingsmiddelen. De overheid kan hierbij ondersteunen door haar regelgeving aan te passen.