‘Stikstofbeleid vraagt intellectuele lenigheid’

Schouten kondigde aan dat ze extra maatregelen gaat treffen als ammoniakemissies onvoldoende dalen.Voor de juridische fijnproevers was het hoogtepunt van de week donderdag, toen de meervoudige kamer van de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State zich boog over het Programma Aanpak Stikstof (PAS). Aan de orde waren zes natuurvergunningen die de provincie Noord-Brabant had afgegeven aan veebedrijven en vier afgewezen handhavingsverzoeken aan de provincies Limburg en Gelderland om op te treden tegen het beweiden en bemesten.Stikstofbeleid vereist uitererste intellectuele lenigheid - foto: Koos van der Spek.Mobilisation for the Environment en de Vereniging Leefmilieu stonden zij aan zij te pleiten tegen de PAS. De entourage was een grote zaal van de Raad van State, die veel weg heeft van een enorme schoenendoos met een kijkgat. In de ‘doos’ waren zo’n honderd belangstellenden, onder wie veel juristen. Ongeveer elke twee uur mocht iedereen even naar buiten voor een kop koffie, een broodje of een kop thee.Als de veehouderij de ingeboekte 10 megaton stikstofreductie niet haalt dan zal de uitgifte van ontwikkelingsruimte navenant minder wordenHet werd een lange zit, heel ingewikkeld en heel juridisch – zoals staatsraad Bart Jan van Ettekoven bij aanvang van de behandeling al had aangekondigd. Minister Schouten had eerder deze week een voorschotje genomen op de behandeling door aan te kondigen dat ze deze zomer met extra maatregelen komt, als blijkt dat de ingeboekte daling van de ammoniakemissie niet wordt gerealiseerd. Als de veehouderij de ingeboekte 10 megaton stikstofreductie niet haalt, dan zal de uitgifte van ontwikkelingsruimte navenant worden verminderd. En dat kan weer allerlei effecten hebben voor de innovatie en vernieuwing in de veehouderij.Laatste woord over PAS nog niet gezegdBij de rechtszitting in Den Haag werd veel tijd besteed aan de uitleg van de uitspraak van het Europese Hof van Justitie van 7 november. Het werd een exercitie die van de rechters én de toehoorders grote intellectuele lenigheid vereiste om de betogen van de verschillende partijen te volgen. Een van de belangrijkste kwesties is of in de PAS wel gerekend mag worden met de verwachte effecten van maatregelen die nog niet zijn uitgevoerdOver de PAS is het laatste woord nog lang niet gezegd. En er is al zoveel over uitgewisseld. In de aanloop naar de zitting hadden de verschillende partijen een uitvoerige uitwisseling van standpunten. Op 1 februari – twee weken voor aanvang van de zitting – kwam van de zijde van de provincies nog een onderbouwing in de vorm van een rapport van het RIVM. Toen werd het voor jurist Valentijn Wösten van Mobilisation for the Environment iets te veel. Hij vond dat de procesorde in het geding kwam.Omdat herstelmaatregelen en autonome ontwikkelingen (verminderde ammoniakuitstoot uit stallen en emissiearme bemesting) zijn ingecalculeerd, is het tot nu toe mogelijk dat bedrijven zich kunnen ontwikkelen - foto: Koos Groenewold.Nog 6 weken tot uitspraakEen van de belangrijke kwesties is of in de PAS wel gerekend mag worden met de verwachte effecten van maatregelen die nog niet zijn uitgevoerd. Doordat herstelmaatregelen en autonome ontwikkelingen (zoals verminderde ammoniakuitstoot uit stallen en door emissiearme bemesting) in het programma zijn ingecalculeerd, is de mogelijkheid gecreëerd om bedrijven te ontwikkelen. Veel hangt van de uitspraak van de Raad van State af. Als er een streep door het programma gaat dan kan dat de ontwikkeling van de veehouderij op slot zetten. Het duurt zeker 12 weken voor de Raad van State met een oordeel komt.