Stalbranden: nieuwe bouweisen

De evaluatie stalbranden die deze maand naar het parlement komt zal de basis zijn voor nieuwe afspraken en maatregelen. Dat heeft staatssecretaris Martijn van Dam toegezegd aan de Tweede Kamer.Op tafel liggen in elk geval ideeën om stallen op te delen in compartimenten met een maximale omvang en om bij de bouw gebruik te maken van meer brandwerende materialen. Een brand mag niet eenvoudig van het ene in het andere compartiment overslaan. Mogelijk zijn er ook aanbevelingen over het maximaal aantal dieren per compartiment.Stallen vallen onder de categorie licht-industriële gebouwen, waarvoor brandveiligheidsnormen en bouwnormen gelden die niet in alle gevallen toegesneden zijn op dierhouderij. Om daaraan tegemoet te gekomen heeft het Nederlands instituut voor normen (NEN) een nieuwe bijlage gepubliceerd met nadere uitleg over materialen en maatregelen in stallen. De bijlage hoort bij het normontwerp voor grote brandcompartimenten. Het concept ligt ter consultatie voor tot 1 september.Lees ook: ‘Er is juist veel verbeterd op gebied van brandveiligheid’Bewustwording van risico‘sRoelf Knoop, Gronings brandweercommandant betrokken bij het Actieplan Stalbranden, zegt dat het actieplan ondertussen wel bijdraagt aan bewustwording, bij alle partijen. Nieuwe stallen worden gebouwd met gebruikmaking van de nieuwe kennis, ziet hij. Hij merkt ook op dat bij voorbeeld het Beter Leven Keurmerk de brandveiligheid wordt meegenomen. “Maar er zijn nog heel veel oude stallen waar de eisen niet voor gelden. Dat zagen we ook in Kedichem.” Hij laat zich niet uit over of oude stallen ook aan de nieuwe eisen moeten voldoen: “Dat is een politieke keuze.” Hij ziet dat branden in grote stallen zo moeilijk te bestrijden zijn, dat de enige optie is om de boel te laten uitbranden. Het is overigens niet zo dat stalbranden meer voorkomen dan in vergelijkbare gebouwen waar geen dieren worden gehouden.Ondertussen is niet bekend in hoeverre het actieplan ook daadwerkelijk branden heeft voorkomen. “Daarover zijn bij mijn weten geen gegevens bekend, hoewel dat wel een goede vraag is.”Aanvullende maatregelenEen verzoek aan de regering om voor het zomerreces al aanvullende maatregelen te treffen, werd door VVD, CDA, D66, ChristenUnie en SGP verworpen.Vlak voor de Tweede Kamer op reces ging, kwam het grote aantal omgekomen dieren bij stalbranden in een debat aan de orde. Esther Ouwehand (Partij voor de Dieren) bevroeg staatssecretaris Martijn van Dam (Economische Zaken) daarover. Van Dam beloofde toen dat op korte termijn een brief aan de Tweede Kamer zou worden gestuurd met de evaluatie van het Actieplan Stalbranden.Lees ook: Ongeveer 24.000 varkens omgekomen bij stalbrandPositieve effecten actieplanVolgens de staatssecretaris heeft het actieplan inmiddels ook positieve effecten: “Er worden stalbranden voorkomen door aanpassingen die zijn gedaan. Dat ziet men niet terug in het nieuws. Men ziet het wel in het nieuws als het misgaat”, aldus Van Dam tijdens het debat.Volgens Esther Ouwehand, die samen met Dion Graus (PVV) in een motie opriep tot extra maatregelen, is de vrije uitloop voor alle staldieren de allerbeste bescherming als er een brand uitbreekt, want dan kunnen de dieren gewoon naar buiten’. Zij vindt dat de staatssecretaris het de afgelopen jaren ‘echt heeft laten zitten’. De motie Ouwehand/Graus kreeg geen meerderheid.Aanscherping bouwregelgevingIn 2014 is de bouwregelgeving aangescherpt. De aanscherping houdt in dat de technische ruimtes in stallen 60 minuten brandwerend moeten zijn, terwijl de isolatie en aankledingsmaterialen ook brandwerend moeten zijn. Uit een evaluatie in 2015 van het Instituut voor Fysieke Veiligheid bleek dat aannemers en staleigenaren over het algemeen niet actief bezig zijn met aanpassingen of wijzigingen van de brandveiligheidseisen; kostenverhogende maatregelen voor brandveiligheid worden als een negatief punt gezien, terwijl bovendien niet altijd duidelijk is hoe de nieuwe regels moeten worden uitgelegd. Uit een recente evaluatie, die nog niet openbaar is, blijkt dat alle partijen zich inmiddels meer bewust zijn van de situatie. Volgens de evaluatie van het Instituut voor Fysieke Veiligheid zijn ondernemers die een brand hebben meegemaakt of die bouwen volgens de Maatlat Duurzame Veehouderij zich veel meer bewust van de risico’s op brand. Zij accepteren nieuwe brandveiligheidseisen als standaard en nemen soms nog meer maatregelen om het risico op brand te beperken. “Bij andere eigenaren is sprake van weerstand ten opzichte van de nieuwe brandveiligheidseisen door de kostenverhogende werking”, aldus de evaluatie in 2015.