Speciale houderij en afzet met gewone varkens

Op het ouderlijk varkensbedrijf houdt Mark Blom kleinschalig vleesvarkens in de wei en verkoopt die via de boerderijwinkel en webshop.In de winter lopen de varkens in de modder en water maar dat deert niet. Ze eten en drinken meestal gewoon buiten. - Foto's: Hans BanusKijkend vanaf de weg naar het bedrijf van Mark Blom en zijn ouders valt het contrast wel op; op de achtergrond de traditionele stallen van het gangbare vleesvarkensbedrijf van vader; aan straat doen Marks buitenvarkens zich tegoed aan de geneugten van het weiland, met name de modder. De varkens laten zich niet afschrikken door de lage temperaturen op deze zonnige winterdag. “Ze gaan eigenlijk altijd naar buiten”, vertelt Mark, zelfs als er nieuwe biggen worden geleverd. Het is wel te zien aan de varkens; ze zijn mooi ontwikkeld en zien er gezond uit, maar de huid is wat grauwer en de haren wat harder dan de collega’s in de stallen een stukje verderop. _{Lees verder onder de foto‘s.} Mark Blom (31) heeft een boerderijwinkel en webshop waarin hij onder andere vlees van eigen varkens (TN70 x Pietrain) verkoopt. Hij werkt twee dagen buitenshuis.Bedrijfsgegevens Boer Blom’s Farm in Exloërveen (Dr.)2.500 vleesvarkens ouderlijk bedrijf
50 vleesvarkens per jaar geslacht
3.000 vierkante meter buitenuitloop
120 kilo slachtgewicht
€ 12,50 per kilo gemiddelde verkoopprijsBoer Blom’s FarmEen kleine drie jaar geleden begon hij zijn onderneming die nu Boer Blom’s Farm heet. “Ik had er moeite mee dat er onterecht soms zo negatief over de varkenshouderij werd gesproken. Daarom wilde ik varkens zichtbaar maken voor de burgers.” Zonder een groot bedrijfsplan zonderde hij een stuk weiland af en plaatste een eenvoudig hok. Er gingen dezelfde varkens in als van het varkensbedrijf. “Ik wil met gewone varkens een mooi product maken. Daar zijn niet per se bijzondere rassen voor nodig. Het moest wel een duurzaam systeem zijn dat dichtbij het instinct van de varkens staat.”Puzzelen qua voedingTerugkijkend op bijna drie jaar ervaring is het houden van buitenvarkens meegevallen; de gezondheid is goed en er is slechts één varken doodgegaan. Zowel tijdens koude als zeer warme dagen weten de varkens zich prima te verweren. Een dik stropak in de winter en een sproeier en modderpoel tijdens hitte helpen.Qua voeding was het in het begin puzzelen. De varkens krijgen één voersoort, een luxe startkorrel. Dat voert hij van begin tot zo’n 120 kilo levend gewicht. Ze krijgen het bijna onbeperkt in een paar brijbakken binnen en buiten. Daarnaast scharrelen ze in de zomer wat gras of graan bij elkaar, maar grote hoeveelheden zijn het niet.Om berengeur te voorkomen, heeft hij alleen gelten. De varkens hebben een goede dosis intramusculair vet, wat smaak en structuur aan het vlees geeft. Verder doet Blom geen specifieke dingen om de vleeskwaliteit te bevorderen. “Volgens de slager zie je wel dat de varkens buiten lopen.” Dat hij de dieren zelf naar de slachter brengt en ze daar een dag rusten, is zeker geen nadeel. _{Swipe voor andere foto.}
Het vlees van de eigen varkens wordt vanuit vriezers verkocht. Een goedlopend product zijn de droge worsten.Aangezicht van het bedrijf.Winkel en webshopMark verkoopt het vlees en andere producten in de eigen winkel, maar ook via de webshop. Eén keer per week brengt hij bestellingen tot een straal van 30 kilometer zelf rond. De verkoop is begonnen met ingevroren vlees van de eigen varkens, maar is inmiddels verbreed met andere vleessoorten en producten. Daarin werkt hij samen met andere kleinschalige producenten.Vorig jaar heeft de ondernemer op deze manier zo’n 50 vleesvarkens zelf af kunnen zetten. De coronacrisis heeft wel meegeholpen sneller te groeien. “Het leverde zeker tijdens de eerste lockdown extra klanten op.” Hij hoopt dit jaar 70 varkens te slachten en dan gestaag door te groeien.Een goede vierkantsverwaarding is altijd belangrijk voor rendement. In tegenstelling tot de grote slachterijen kan hij de bijproducten niet verwaarden. Wat het weer gemakkelijker maakt is dat het vlees wordt ingevroren. Dat geeft een stuk flexibiliteit. Maar hij heeft nog een andere escape als vraag en aanbod niet precies matchen; de droge worsten. “Daar is veel vraag naar en het gebeurt wel eens dat er een heel varken ingaat. Behalve dan de haasjes.”Door kleine aantallen zijn de slachtkosten relatief hoog. Toch weet de ondernemer, mede dankzij de eenvoudige huisvesting, de totale kosten in de hand te houden; hij schat dat een kilo vlees € 7,50 kost. Bij een gemiddelde verkoopprijs van € 12,50 per kilo realiseert hij dus een aardige marge. “Die prijs is in dit gebied het maximale. Ik kijk ook wat slagerijen en andere boerenwinkels vragen.”De boerderijwinkel is gemaakt in een bedrijfsruimte die aan het woonhuis vastzit. De winkel is nu twee dagen per week geopend.Logistiek verbeterenVoor de langere termijn hoopt Blom dat het aantal klanten en daarmee het aantal varkens gestaag doorgroeit tot een volledige kostwinning. Hij mikt op 100 tot 150 varkens per jaar. Ook de winkel wil hij uitbouwen, in zowel klanten als assortiment. Deze is nu al bijna uit het jasje gegroeid, dus dat betekent een nieuwe plek. Dan kan ook de logistiek verbeteren; nu lopen en parkeren de klanten nog op het erf waar ook de bulkwagens rijden.Vooralsnog blijft Bom los opereren van het bedrijf van zijn ouders. Als hij het bedrijf toch overneemt, zal dat niet in de huidige vorm zijn. Hij denkt dan eerder in kleinere aantallen deels buitenvarkens, wat past in het plaatje dat hij aan het maken is. “Het is een hele kunst om een goed verhaal te maken waar consumenten vertrouwen in hebben. Het is niet moeilijk om dat zo weer teniet te doen.”
De varkens kunnen ook in het eenvoudige hok vreten. Ze liggen in een dik stropak wat ze in de winter warm houdt.Eén keer per week brengt Blom het bestelde vlees naar zijn klanten. Hij gaat tot 30 kilometer van het bedrijf.