‘Snel handelen om afname insecten te stoppen’

Onderzoekers en beleidsmakers moeten snel in actie komen om de daling van het aantal insecten een halt toe te roepen, benadrukt onderzoeker Wei Zhang van het internationaal onderzoeksinstituut voor voedselbeleid Ifpri.Een wetenschappelijk artikel over insectenaantallen eerder dit jaar waarschuwt dat bijen, mieren en kevers 8 keer sneller verdwijnen dan zoogdieren, vogels of reptielen. Dit is niet alleen reden tot zorg voor professionals in de landbouw, maar ook voor de gezondheids- en ontwikkelingssector. Een ‘plaag van ziekten’ kan grote impact hebben op de menselijke gezondheid en leefomgeving._{Lees verder onder de foto.}Foto: ANPHet gebruik van pesticiden is een belangrijke oorzaak van de alarmerende afname van insecten waar het onderzoek over spreekt. Ze decimeren nuttige insecten die bijdragen aan de bestrijding van ziekten en plagen. Ziekten worden vaak resistent voor pesticiden, wat leidt tot een vicieuze cirkel waarin pesticiden steeds duurder en mogelijk giftiger worden. Onze recente studie beschrijft hoe deze vicieuze cirkel werkt: als biologische bestrijding werkt voor gewassen, zal een boer waarschijnlijk geen pesticiden gebruiken. Natuurlijke vijanden bestrijden dan gewasziekten. Maar als insecticiden klakkeloos worden gebruikt, kunnen natuurlijke vijanden hun werk niet goed doen en wordt hun levenscyclus onderbroken, met uiteindelijke vernietiging van de diensten die ze leveren aan het ecosysteem.Met andere woorden, boeren kunnen in een situatie komen waarin steeds meer pesticiden gebruikt moeten worden als compensatie voor de ontbrekende insecten, die juist verdwijnen door datzelfde pesticidengebruik.Wat te doen om een kentering teweeg te brengen?Wat kunnen onderzoekers, ontwikkelingswerkers en beleidsmakers doen? Er moet meer aandacht besteed worden aan 3 gebieden. Als eerste moeten natuurlijke en semi-natuurlijke habitats beschermd worden. De waarde van deze habitats – ze verschaffen een breed scala aan diensten voor het ecosysteem en ondersteunen organismen die dat ook doen – moet zichtbaarder gemaakt worden. Met de waarde van deze gebieden moet rekening gehouden worden in de besluitvorming.Boeren moeten worden aangemoedigd om synthetische middelen en andere chemicaliën verantwoord te gebruikenEr moet onderzoek komen om beter te begrijpen welke (economische) voordelen dat oplevert en voor wie. Daaruit moet ook blijken hoe soorten en verschillende vormen van landgebruik op elkaar inwerken. Verder is er onderzoek nodig naar verbetering van het beheer van cruciale habitats.Urgenter nog is dat onderzoekers hun bevindingen pro-actiever en effectiever communiceren naar het publiek, regeringen en niet-gouvernementele organisaties over hun bevindingen. Innovaties in techniek en beleid zijn nodig naast publieke campagnes gericht op het beïnvloeden van culturele verandering._{Lees verder onder de foto.}Een bloeiende akkerrand. Wei Zhang pleit ervoor om meer en sneller praktijken in te voeren die de biodiversiteit bevorderen. - Foto: Hans PrinsenBiodiversiteit moet meer op de voorgrond worden geplaatstAls tweede moeten biodiversiteitsvriendelijke praktijken sneller geïntroduceerd worden. Hoewel ze steeds gebruikelijker worden, gaat die transitie niet snel genoeg. Tot slot moeten boeren worden aangemoedigd om synthetische middelen en andere chemicaliën verantwoord te gebruiken. Overdosering van deze middelen wordt veroorzaakt door een aantal factoren: prijzen die geen rekening houden met de sociale en milieukosten die het gebruik ervan veroorzaakt, slecht beleid en gebrek aan kennis en bewustzijn. Zowel op het gebied van regelgeving als op de markt moeten maatregelen worden getroffen om het gebruik van deze middelen terug te dringen.Deze 3 strategieën samen kunnen helpen de dreiging die de gevaarlijke afname van het aantal insecten met zich meebrengt, te verkleinen. Het beheersen van plantziekten met een bestendig evenwicht in plagen en natuurlijke vijanden, moet de basis in gewasbescherming zijn.Het artikel verscheen eerder op de website van SciDev.